• خواندن
  • نمایش تاریخچه
  • ویرایش
 

بنی‌ مخزوم

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف




بنی مخزوم از تیره‌های قریش ساکن در مجاورت مسجدالحرام بودند.



بنی مخزوم به تبار مخزوم بن یقظة بن مرة بن کعب گفته می‌شد
[۱] نسب قریش، ج۹، ص۲۹۹.
[۲] جمهرة نسب قریش، ج۳، ص۵۴.
که نسبشان در جد ششم پیامبر، مرة بن کعب ، با هم مشترک است. مخزوم فرزندانی به نام عمر، عامر، عمران و عمیره داشت.
[۳] نسب قریش، ج۹، ص۲۹۹.
[۴] جمهرة نسب قریش، ج۳، ص۵۴.
خاندان بنی مغیرة بن عبدالله بن عمر با توجه به اثرگذاری اش در رویدادهای مکه و داشتن شخصیت‌های برجسته همانند هشام بن مغیره که تاریخ درگذشتش مبدا تاریخ عرب جاهلی شد، مشهورترین شاخه بنی مخزوم به شمار می‌آید.
[۷] نسب قریش، ج۹، ص۲۹۹.




آن‌ها پیش از اسلام در شهر مکه ، در همسایگی مسجدالحرام در دامنه کوه صفا می‌زیستند. خانه ارقم بن ابی الارقم مخزومی در پای کوه صفا در سال‌های نخست دعوت پیامبر صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلّم مکانی امن برای تازه مسلمانان بود. نیز برخی از درب های مسجدالحرام به نام باب بنی مخزوم خوانده می‌شدند. بر پایه گزارشی، پیامبر صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلّم همیشه از این در وارد صفا می‌شد.



در دوره اسلامی و پس از فتوحات ، برخی مخزومی‌ها در شهرهای یمن،
[۱۳] نسب قریش، ج۹، ص۳۱۷.
بصره،
[۱۶] النسب، ص۲۱۰.
[۱۷] نسب قریش، ج۹، ص۳۱۸.
کوفه
[۱۹] نسب قریش، ج۹، ص۳۰۵، ۳۲۹.
و شام
[۲۱] نسب قریش، ج۹، ص۳۰۲، ۳۲۱، ۳۲۴-۳۲۵.
ساکن شدند؛ شغل بیشتر افراد بنی مخزوم در دوران جاهلی بازرگانی بود.
[۲۴] زاد المسیر، ج۸، ص۳۱۴.
[۲۵] التکمیل و الاتمام، ص۴۵۲.
[۲۶] تفسیر قرطبی، ج۲۰، ص۴۵.
در گزارشی مبالغه آمیز، عبدالله بن ابی ربیعه از بازرگانان توانگر بنی مخزوم را به سبب ثروت فراوانش که به تنهایی با ثروت قریش برابری می‌کرد، عدل می‌گفتند. وی به تنهایی هزینه پوشش کعبه را می‌پرداخت.
[۲۷] النسب، ص۲۱۰.

[۲۸] جمهرة انساب العرب، ص۱۴۴.


ولید بن مغیره را نخستین کسی دانسته‌اند که در روزگار جاهلیت کفش‌های خود را هنگام ورود به کعبه بیرون آورد. در اسلام نیز مردم با پای برهنه درون کعبه شدند.



مخزومی‌ها در بسیاری از نبردهای قبیله‌ای پیش از اسلام حضور فعال داشتند. آن‌ها در روز شمطه که از ایام فجار و معروف به یوم عکاظ بود، با مشارکت قریش به نبرد با بنی کنانه برخاستند. ریاست و فرماندهی این نبرد بر عهده هشام بن مغیره از بزرگان بنی مخزوم بود.



اینان همانند دیگر قبایل با برخی تیره‌ها و قبایل هم پیمان شدند. آل عمرو بن اعظم از خزاعه ، آل فضیل بن کلیب، آل خراش بن امیه، و آل ابی یاسر از بنی تمیم از جمله آن‌ها بودند.
بنی عدی از قریش به دلیل ازدواج خطاب بن نفیل عدوی با حنتمه دختر هاشم بن مغیره مخزومی و زاده شدن عمر بن خطاب ، هم پیمان بنی مخزوم شدند.
همچنین از طریق ازدواج هبیره مخزومی با‌ ام هانی ، خواهر علی بن ابی طالب علیه‌السّلام با بنی هاشم خویشاوند شدند.
[۳۸] نسب قریش، ج۱۰، ص۳۴۴.
[۳۹] جمهرة نسب قریش، ج۲، ص۷۶۹-۷۷۰.



بنی مخزوم در اختلافات میان بنی عبدالدار و بنی عبد مناف که بر سر مناصب کعبه روی داد، جانب بنی عبدالدار راگرفتند و در پیمان لعقة الدم (حلف الاحلاف) حضور یافتند. گاهی میان بنی مخزوم و بنی قصی و بنی امیه در اثبات شرف و بزرگی، فخرفروشی روی می‌داد.
[۴۲] المنمق، ص۲۳-۲۶.
بنی مخزوم در بازسازی کعبه (۵ سال پیش از بعثت) همراه بنی تیم، مسؤولیت ساخت محدوده میان رکن حجر اسماعیل و رکن یمانی را عهده دار شدند. ابووهب مخزومی ، از اشراف قریش در جاهلیت، در ساخت کعبه و نصب حجرالاسود حضور داشت.
[۴۵] نسب قریش، ج۱۰، ص۳۴۴.
[۴۶] جمهرة نسب قریش، ج۲، ص۷۶۹.
از ویژگی‌های شماری از بنی مخزوم در دوران جاهلیت و نیز دوره اسلامی، گشاده دستی و اطعام و مهمان نوازی بود.

ƒ

از بنی مخزوم جز چند تن که در سال‌های نخست مسلمان شدند و برخی از آن‌ها به حبشه مهاجرت کردند،
[۵۰] السیرة النبویه، ج۲، ص۴۶۸.
[۵۱] نسب قریش، ج۹، ص۳۱۵.
[۵۲] جمهرة نسب قریش، ج۲، ص۷۵۱-۷۵۲.
دیگر افراد این تیره تا فتح مکه (۸ق.) با پیامبر مخالفت کردند و از سرسخت‌ترین دشمنان اسلام بودند. آنان در کوشش‌های قریش بر ضد پیامبر مانند تلاش برای بازگرداندن مسلمانان از حبشه،
[۵۳] تاریخ یعقوبی، ج۲، ص۲۹-۳۰.
محاصره مسلمانان در شعب ابی طالب ،
[۵۵] تاریخ طبری، ج۲، ص۳۳۵.
توطئه دار الندوه، استهزاء و تمسخر آیات الهی و پیامبر صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلّم و دیگر مسلمانان و ضرب و شتم آن‌ها
[۵۹] تاریخ یعقوبی، ج۲، ص۲۴، ۲۸.

و نیز در نبردهای قریش بر ضد پیامبر صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلّم در مدینه حضور داشتند.
[۶۳] النسب، ص۲۰۹-۲۱۰.
[۶۴] انساب الاشراف، ج۱، ص۳۵۷-۳۵۹.
از کوشش‌های دیگر بنی مخزوم بر ضد مسلمانان می‌توان به شکنجه یاسر و سمیه و فرزندشان عمار و زنیره رومی اشاره کرد.
[۶۵] جامع البیان، ج۱۴، ص۲۳۷.
[۶۶] روض الجنان، ج۱۲، ص۱۰۲.



ولید بن مغیره، عاص بن هشام، و دو پسر عمویش اباقیس بن ولید و قیس بن فاکة بن مغیره از سرسخت‌ترین دشمنان رسول خدا بودند.
[۶۸] انساب الاشراف، ج۱، ص۱۴۰.
[۶۹] امتاع الاسماع، ج۱، ص۴۱.
ابوجهل مخزومی نیز از سران کفر دانسته شده و برخی مفسران آیه (فقاتلوا ائمة الکفر...) را بر او تطبیق کرده‌اند. این عده همراه زهیر بن ابی امیه، اسود بن عبدالاسد و صیفی بن سائب در موسم حج، راه‌های ورودی مکه را میان خود تقسیم می‌کردند و با سحر و افسانه شمردن قرآن، مردم را از رفتن نزد پیامبر صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلّم بازمی داشتند.


با هجرت پیامبر به مدینه (۱۳ بعثت) دشمنی قریش از جمله بنی مخزوم با مسلمانان ادامه یافت. آن‌ها از مهاجرت برخی مسلمانان مخزومی به مدینه پیشگیری کردند. پیامبر در سال دوم ق. به کاروان تجاری بنی مخزوم در نخله، ناحیه‌ای میان مکه و طائف، حمله کرد. در این میان، یک تن از مشرکان کشته و کاروان تصرف شد. وقوع این نبرد در ماه حرام، تبلیغات منفی مشرکان را بر ضد پیامبر صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلّم و مسلمانان در پی داشت.
[۷۶] تاریخ طبری، ج۲، ص۴۱۱-۴۱۳.
[۷۷] تفسیر قرطبی، ج۳، ص۴۱-۴۲.
خداوند در آیه ۲۱۷ بقره/۲: (یسئلونک عن الشهر الحرام قتال فیه قل قتال فیه...) گناه اخراج ساکنان مکه را از نبرد در ماه حرام بزرگ تر دانسته است. منابع از کشتگان
[۷۹] النسب، ص۲۰۹-۲۱۰.
و اسیران بنی مخزوم در نبرد بدر گزارش داده‌اند. بسیاری از کشته شدگان و نیز اسیران بدر مخزومی بودند.
[۸۱] السیرة النبویه، ج۲، ص۵۲۸-۵۳۲.
نیز آن‌ها با مشرکان در احد
[۸۴] انساب الاشراف، ج۱، ص۴۰۷-
و خندق
[۸۷] النسب، ص۲۱۰.
همراهی کردند.




۱۰.۱ - شرکت در غزوات

با فتح مکه (۸ق.) بنی مخزوم نیز همانند دیگر قریش اسلام آوردند و در غزوه‌های حنین و طائف کنار مسلمانان قرار گرفتند.
[۸۸] السیرة النبویه، ج۴، ص۸۹۱-۸۹۲، ۹۱۹-۹۲۰.


۱۰.۲ - کارگزاران پیامبر

پیامبر صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلّم برخی از مسلمانان بنی مخزوم را به عنوان کارگزار خود برگزید. عبدالله بن ابی ربیعه را که پیش از اسلام آوردن از بزرگان قریش و ثروتمندان بنی مخزوم بود، بر منطقه جند و توابع آن در یمن گمارد. وی تا پایان خلافت عمر (۲۳ق.) کارگزار این ناحیه بود.
[۹۰] جمهرة نسب قریش، ج۲، ص۷۰۹.
مهاجر بن ابی امیه نیز از سوی پیامبر صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلّم عهده دار صدقات صنعا در یمن بود. پس از پیامبر صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلّم ، ابوبکر او را در مقامش ابقا کرد.
[۹۱] نسب قریش، ج۹، ص۳۱۶.
[۹۲] معجم البلدان، ج۵، ص۲۷۲-۲۷۳.
همچنین پیامبر صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلّم برخی از بنی مخزوم را به عنوان امیر سرایا بر گزید. ابوسلمة بن عبدالاسد مخزومی از آن جمله است که پیامبر پس از شهادت وی با همسرش‌ ام سلمه ازدواج کرد.
[۹۳] السیرة النبویه، ج۴، ص۱۰۳۰.


۱۰.۳ - حضور در رویدادهای مهم

بنی مخزوم پس از پیامبر صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلّم در رویدادهایی مهم همچون سقیفه، رده،
[۹۷] نسب قریش، ج۹، ص۳۲۰-۳۲۱.
فتوحات و نبردهای عصر امام علی علیه‌السّلام حضور داشتند.
[۹۸] جمهرة نسب قریش، ج۲، ص۷۰۸، ۷۳۲.
[۹۹] النسب، ص۲۱۰.
منابع از کشته شدن برخی از آن‌ها در رخداد حره مدینه (۶۳ق.) یاد کرده‌اند.
[۱۰۰] جمهرة نسب قریش، ج۲، ص۷۴۷.
[۱۰۱] شرح نهج البلاغه، ج۱۸، ص۳۰۵.




حارث بن خالد ، عامل یزید بن معاویه بر مکه
[۱۰۲] نسب قریش، ج۹، ص۳۱۳.
؛ و هشام بن اسماعیل و دو پسرش ابراهیم و محمد، عاملان عبدالملک بن مروان (حک: ۶۵-۸۵ق.) و هشام بن عبدالملک بر مدینه بودند.
[۱۰۳] نسب قریش، ج۹، ص۳۲۸-۳۲۹.
[۱۰۴] جمهرة نسب قریش، ج۲، ص۷۳۹-۷۴۱.
از قاضیان مکه در دوران عباسیان می‌توان به محمد بن عبدالرحمن بن هشام ، معروف به اوقص
[۱۰۵] نسب قریش، ج۹، ص۳۱۵.
[۱۰۶] جمهرة نسب قریش، ج۲، ص۷۰۱.
و محمد بن عبدالرحمن بن ابی سلمه اشاره کرد.
[۱۰۷] نسب قریش، ج۱۰، ص۳۳۸.
[۱۰۸] جمهرة نسب قریش، ج۲، ص۷۵۵.
عبدالعزیز بن مطلب
[۱۰۹] نسب قریش، ج۱۰، ص۳۴۱.
[۱۱۰] جمهرة نسب قریش، ج۲، ص۷۶۲.
و هشام بن عبدالملک الاصغر نیز از قاضیان مدینه بودند.
[۱۱۱] نسب قریش، ج۹، ص۳۰۹.
ابوهود سعید بن یربوع مخزومی از بازسازندگان انصاب حرم بود.

ƒ

آن‌ها در دوران جاهلیت و اسلام، افرادی نامدار همانند هشام بن مغیره، ولید بن مغیره، ابوجهل، خالد بن ولید، و عکرمة بن ابی جهل داشتند. دو تن اخیر به ترتیب پیش و پس از فتح مکه مسلمان شدند. از دیگر صحابه و چهره‌های برجسته مخزومی می‌توان به سلمة بن هشام ،
[۱۱۳] نسب قریش، ج۹، ص۳۱۱، ۳۲۰.
[۱۱۵] جمهرة نسب قریش، ج۲، ص۶۶۴-۶۶۵.
عیاش بن ابی ربیعه ،
[۱۱۶] نسب قریش، ج۹، ص۳۱۷-۳۱۸.
هشام بن ابی حذیفه، هبار بن سفیان، عمر بن سفیان، عبدالله بن سفیان، شماس بن عثمان، ارقم بن ابی الارقم، ابوسلمة بن عبدالاسد،
[۱۱۸] جمهرة نسب قریش، ج۲، ص۷۰۳، ۷۵۱-۷۵۲، ۷۵۵.
حارث بن هشام ، عبدالرحمن بن حارث بن هشام، عمر بن عبدالله بن ابی ربیعه، حارث بن عبدالله بن ابی ربیعه،
[۱۱۹] حذف من نسب قریش، ص۶۸-۷۰.
مجاهد بن جبیر
[۱۲۰] تاریخ یعقوبی، ج۱، ص۲۹۲.
و ابوهشام مخزومی اشاره کرد که برخی از آن‌ها به حبشه مهاجرت نمودند.
[۱۲۲] نسب قریش، ج۹، ص۳۱۵؛ ج۱۰، ص۳۳۸.
بیشتر این افراد از شاخه بنی مغیره بودند.



(۱). اخبار مکه، الازرقی (م. ۲۴۸ق.)، به کوشش رشدی الصالح، مکه، مکتبة الثقافه، ۱۴۱۵ق.
(۲). الاستیعاب، ابن عبدالبر (م. ۴۶۳ق.)، به کوشش البجاوی، بیروت، دار الجیل، ۱۴۱۲ق.
(۳). اسد الغابه، ابن اثیر (م. ۶۳۰ق.)، بیروت، دار الفکر، ۱۴۰۹ق.
(۴). الاصابه، ابن حجر العسقلانی (م. ۸۵۲ق.)، به کوشش علی معوض و عادل عبدالموجود، بیروت، دار الکتب العلمیه، ۱۴۱۵ق.
(۵). الاغانی، ابوالفرج الاصفهانی (م. ۳۵۶ق.)، بیروت، دار احیاء التراث العربی، ۱۴۱۵ق.
(۶). امتاع الاسماع، المقریزی (م. ۸۴۵ق.)، به کوشش محمد عبدالحمید، بیروت، دار الکتب العلمیه، ۱۴۲۰ق.
(۷). انساب الاشراف، البلاذری (م. ۲۷۹ق.)، به کوشش زکار و زرکلی، بیروت، دار الفکر، ۱۴۱۷ق.
(۸). البدایة و النهایه، ابن کثیر (م. ۷۷۴ق.)، بیروت، مکتبة المعارف.
(۹). تاریخ طبری (تاریخ الامم و الملوک)، الطبری (م. ۳۱۰ق.)، به کوشش محمد ابوالفضل، بیروت، دار احیاء التراث العربی.
(۱۰). تاریخ الیعقوبی، احمد بن یعقوب (م. ۲۹۲ق.)، بیروت، دار صادر، ۱۴۱۵ق.
(۱۱). تفسیر قرطبی (الجامع لاحکام القرآن)، القرطبی (م. ۶۷۱ق.)، بیروت، دار احیاء التراث العربی، ۱۴۰۵ق.
(۱۲). التکمیل و الاتمام، ابن عسکر (م. ۶۳۶ق.)، به کوشش اسماعیل مروه، بیروت، دار الفکر المعاصر، ۱۴۱۸ق.
(۱۳). التنبیه و الاشراف، المسعودی (م. ۳۴۵ق.)، بیروت، دار صعب.
(۱۴). جامع البیان، الطبری (م. ۳۱۰ق.)، به کوشش صدقی جمیل، بیروت، دار الفکر، ۱۴۱۵ق.
(۱۵). جمهرة انساب العرب، ابن حزم (م. ۴۵۶ق.)، به کوشش گروهی از علما، بیروت، دار الکتب العلمیه، ۱۴۱۸ق.
(۱۶). جمهرة نسب قریش و اخبارها، الزبیر بن بکار (م. ۲۵۶ق.)، ریاض، مطبوعات مجلة العرب.
(۱۷). حذف من نسب قریش، مورج بن عمرو السدوسی (م. ۱۹۵ق.)، به کوشش صلاح الدین، بیروت، دار الکتاب الجدید، ۱۳۹۶ق.
(۱۸). روض الجنان، ابوالفتوح رازی (م. ۵۵۴ق.)، به کوشش یاحقی و ناصح، مشهد، آستان قدس رضوی، ۱۳۷۵ش.
(۱۹). زادالمسیر، ابن جوزی (م. ۵۹۷ق.)، به کوشش محمد عبدالرحمن، بیروت، دار الفکر، ۱۴۰۷ق.
(۲۰). سبل الهدی، محمد بن یوسف الصالحی (م. ۹۴۲ق.)، به کوشش عادل احمد و علی محمد، بیروت، دار الکتب العلمیه، ۱۴۱۴ق.
(۲۱). السیرة النبویه، ابن هشام (م. ۲۱۳/۲۱۸ق.)، به کوشش محمد محیی الدین، مصر، مکتبة محمد علی صبیح و اولاده، ۱۳۸۳ق.
(۲۲). شرح نهج البلاغه، ابن ابی الحدید (م. ۶۵۶ق.)، به کوشش محمد ابوالفضل، دار احیاء الکتب العربیه، ۱۳۷۸ق.
(۲۳). الطبقات الکبری، ابن سعد (م. ۲۳۰ق.)، به کوشش محمد عبدالقادر، بیروت، دار الکتب العلمیه، ۱۴۱۸ق.
(۲۴). عیون الاثر، ابن سید الناس (م. ۷۳۴ق.)، بیروت، دار القلم، ۱۴۱۴ق.
(۲۵). مجمع البیان، الطبرسی (م. ۵۴۸ق.)، به کوشش گروهی از علما، بیروت، اعلمی، ۱۴۱۵ق.
(۲۶). المحبر، ابن حبیب (م. ۲۴۵ق.)، به کوشش ایلزه لیختن شتیتر، بیروت، دار الآفاق الجدیده.
(۲۷). المعارف، ابن قتیبه (م. ۲۷۶ق.)، به کوشش ثروت عکاشه، قم، الرضی، ۱۳۷۳ش.
(۲۸). معجم البلدان، یاقوت الحموی (م. ۶۲۶ق.)، بیروت، دار صادر، ۱۹۹۵م.
(۲۹). المغازی، الواقدی (م. ۲۰۷ق.)، به کوشش مارسدن جونس، بیروت، اعلمی، ۱۴۰۹ق.
(۳۰). المنتظم، ابن جوزی (م. ۵۹۷ق.)، به کوشش محمد عبدالقادر و دیگران، بیروت، دار الکتب العلمیه، ۱۴۱۲ق.
(۳۱). المنمق، ابن حبیب (م. ۲۴۵ق.)، به کوشش احمد فاروق، بیروت، عالم الکتب، ۱۴۰۵ق.
(۳۲). نسب قریش، مصعب بن عبدالله الزبیری (م. ۲۳۶ق.)، به کوشش بروفسال، قاهره، دار المعارف.
(۳۳). النسب، ابن سلام الهروی (م. ۲۲۴ق.)، به کوشش مریم محمد، بیروت، دار الفکر، ۱۴۱۰ق.





۱. نسب قریش، ج۹، ص۲۹۹.
۲. جمهرة نسب قریش، ج۳، ص۵۴.
۳. نسب قریش، ج۹، ص۲۹۹.
۴. جمهرة نسب قریش، ج۳، ص۵۴.
۵. جمهره انساب العرب، ابن حزم، ص۱۴۱    
۶. انساب الاشراف، بلاذری، ج۱۰، ص۱۷۲.    
۷. نسب قریش، ج۹، ص۲۹۹.
۸. انساب الاشراف، بلاذری، ج۱۰، ص۱۷۰.    
۹. اخبار مکه، ازرقی، ج۲، ص۲۵۷-۲۵۹، ۲۹۰-۲۹۲.    
۱۰. اخبار مکه، ازرقی، ج۲، ص۹۰، ج۱، ص۷.    
۱۱. البدایة و النهایه، ابن کثیر، ج۵، ص۱۵۲.    
۱۲. سبل الهدی والرشاد فی سیره خیر العباد، الصالحی الشامی، ج۸، ص۴۶۲.    
۱۳. نسب قریش، ج۹، ص۳۱۷.
۱۴. انساب الاشراف، بلاذری، ج۱۰، ص۱۸۶.    
۱۵. جمهره انساب العرب، ابن حزم، ص۱۴۶    
۱۶. النسب، ص۲۱۰.
۱۷. نسب قریش، ج۹، ص۳۱۸.
۱۸. انساب الاشراف، بلاذری، ج۱۰، ص۱۷۹، ۱۸۵.    
۱۹. نسب قریش، ج۹، ص۳۰۵، ۳۲۹.
۲۰. انساب الاشراف، بلاذری، ج۱۰، ص۱۷۹، ۱۸۵.    
۲۱. نسب قریش، ج۹، ص۳۰۲، ۳۲۱، ۳۲۴-۳۲۵.
۲۲. انساب الاشراف، بلاذری، ج۱۰، ص۱۷۵، ۱۸۳، ۲۰۹.    
۲۳. جمهره انساب العرب، ابن حزم، ج۱، ص۱۴۸    
۲۴. زاد المسیر، ج۸، ص۳۱۴.
۲۵. التکمیل و الاتمام، ص۴۵۲.
۲۶. تفسیر قرطبی، ج۲۰، ص۴۵.
۲۷. النسب، ص۲۱۰.
۲۸. جمهرة انساب العرب، ص۱۴۴.
۲۹. الاغانی، ابوالفرج الاصفهانی،ج۱، ص۸۰.    
۳۰. المعارف، الدِّینَوری، ابن قتیبة، ص۵۵۱.    
۳۱. الاغانی، ابوالفرج الاصفهانی، ج۲۲، ص۳۰۷-۳۱۴.    
۳۲. المحبر، محمد بن حبیب البغدادی، ص۱۷۰.    
۳۳. المنمق فی اخبار قریش، محمد بن حبیب البغدادی، ص۱۷۲.    
۳۴. المنمق فی اخبار قریش، محمد بن حبیب البغدادی، ص۲۴۷.    
۳۵. المنمق فی اخبار قریش، محمد بن حبیب البغدادی، ص۲۵۷.    
۳۶. انساب الاشراف، بلاذری،ج۱۰، ص۲۸۶.    
۳۷. اسد الغابه، ط الفکر، ابن الأثیر، أبو الحسن، ج۳، ص۶۴۲.    
۳۸. نسب قریش، ج۱۰، ص۳۴۴.
۳۹. جمهرة نسب قریش، ج۲، ص۷۶۹-۷۷۰.
۴۰. الطبقات الکبری، ابن سعد، ج۱، ص۶۳.    
۴۱. التنبیه و الاشراف، المسعودی، ص۱۸۰.    
۴۲. المنمق، ص۲۳-۲۶.
۴۳. الطبقات الکبری، ابن سعد، ج۱، ص۱۱۶.    
۴۴. المنتظم فی تاریخ الملوک والامم، ابن الجوزی، ج۲، ص۳۲۶.    
۴۵. نسب قریش، ج۱۰، ص۳۴۴.
۴۶. جمهرة نسب قریش، ج۲، ص۷۶۹.
۴۷. انساب الاشراف، بلاذری، ج۱۰، ۱۷۰.    
۴۸. المحبر، محمد بن حبیب البغدادی، ص۱۳۹.    
۴۹. المنمق فی اخبار قریش، محمد بن حبیب البغدادی، ص۳۷۲-۳۷۳.    
۵۰. السیرة النبویه، ج۲، ص۴۶۸.
۵۱. نسب قریش، ج۹، ص۳۱۵.
۵۲. جمهرة نسب قریش، ج۲، ص۷۵۱-۷۵۲.
۵۳. تاریخ یعقوبی، ج۲، ص۲۹-۳۰.
۵۴. السیرة النبویه، عبد الملک بن هشام،ج۱، ص۳۵۱-۳۵۲.    
۵۵. تاریخ طبری، ج۲، ص۳۳۵.
۵۶. الطبقات الکبری، ابن سعد، ج۱، ص۱۷۶.    
۵۷. المنتظم فی تاریخ الملوک والامم، ابن الجوزی،ج۳، ص۴۵.    
۵۸. عیون الاثر، ابن سید الناس، ج۱، ص۲۰۵.    
۵۹. تاریخ یعقوبی، ج۲، ص۲۴، ۲۸.
۶۰. الطبقات الکبری، ابن سعد، ج۱، ص۱۵۷.    
۶۱. انساب الاشراف، بلاذری، ج۱، ص۱۵۰-۱۵۱.    
۶۲. المغازی، واقدی، ج۱، ص۸۶-۸۷، ۱۴۰، ۱۴۹.    
۶۳. النسب، ص۲۰۹-۲۱۰.
۶۴. انساب الاشراف، ج۱، ص۳۵۷-۳۵۹.
۶۵. جامع البیان، ج۱۴، ص۲۳۷.
۶۶. روض الجنان، ج۱۲، ص۱۰۲.
۶۷. اسد الغابه، ط الفکر، ابن الأثیر، أبو الحسن، ج۴، ص۶۹۱.    
۶۸. انساب الاشراف، ج۱، ص۱۴۰.
۶۹. امتاع الاسماع، ج۱، ص۴۱.
۷۰. تفسیر الطبری جامع البیان ط هجر، الطبری، أبو جعفر، ج۱۱، ص ۳۶۳؛ج۱۰، ص۱۱۳.    
۷۱. مجمع البیان، الشیخ الطبرسی، ج۵، ص۲۱.    
۷۲. المحبر، محمد بن حبیب البغدادی، ص۱۶۰.    
۷۳. السیرة النبویه، عبد الملک بن هشام،ج۱، ص۳۲۱-۳۲۳.    
۷۴. المحبر، محمد بن حبیب البغدادی، ص۸۳-۸۵.    
۷۵. انساب الاشراف، بلاذری، ج۱۰، ص۲۲۱.    
۷۶. تاریخ طبری، ج۲، ص۴۱۱-۴۱۳.
۷۷. تفسیر قرطبی، ج۳، ص۴۱-۴۲.
۷۸. المغازی، واقدی، ج۱، ص۸۶-۸۷، ۱۴۰، ۱۴۹.    
۷۹. النسب، ص۲۰۹-۲۱۰.
۸۰. انساب الاشراف، بلاذری، ج۱، ص۳۷۲.    
۸۱. السیرة النبویه، ج۲، ص۵۲۸-۵۳۲.
۸۲. عیون الاثر، ابن سید الناس، ج۱، ص۳۳۲.    
۸۳. المغازی، واقدی، ج۱، ص۳۰۸.    
۸۴. انساب الاشراف، ج۱، ص۴۰۷-
۸۵. جمهره انساب العرب، ابن حزم، ص۱۴۶    
۸۶. المغازی، واقدی، ج۲، ص۴۹۶.    
۸۷. النسب، ص۲۱۰.
۸۸. السیرة النبویه، ج۴، ص۸۹۱-۸۹۲، ۹۱۹-۹۲۰.
۸۹. الاغانی، ابوالفرج الاصفهانی،ج۱، ص۸۰-۸۱.    
۹۰. جمهرة نسب قریش، ج۲، ص۷۰۹.
۹۱. نسب قریش، ج۹، ص۳۱۶.
۹۲. معجم البلدان، ج۵، ص۲۷۲-۲۷۳.
۹۳. السیرة النبویه، ج۴، ص۱۰۳۰.
۹۴. المحبر، محمد بن حبیب البغدادی، ص۸۳، ۸۵.    
۹۵. انساب الاشراف، بلاذری، ج۱۰،ص۲۰۰-۲۲۲.    
۹۶. الاصابه فی تمییز الصحابه، ابن حجر العسقلانی، ج۱، ص۶۹۹    
۹۷. نسب قریش، ج۹، ص۳۲۰-۳۲۱.
۹۸. جمهرة نسب قریش، ج۲، ص۷۰۸، ۷۳۲.
۹۹. النسب، ص۲۱۰.
۱۰۰. جمهرة نسب قریش، ج۲، ص۷۴۷.
۱۰۱. شرح نهج البلاغه، ج۱۸، ص۳۰۵.
۱۰۲. نسب قریش، ج۹، ص۳۱۳.
۱۰۳. نسب قریش، ج۹، ص۳۲۸-۳۲۹.
۱۰۴. جمهرة نسب قریش، ج۲، ص۷۳۹-۷۴۱.
۱۰۵. نسب قریش، ج۹، ص۳۱۵.
۱۰۶. جمهرة نسب قریش، ج۲، ص۷۰۱.
۱۰۷. نسب قریش، ج۱۰، ص۳۳۸.
۱۰۸. جمهرة نسب قریش، ج۲، ص۷۵۵.
۱۰۹. نسب قریش، ج۱۰، ص۳۴۱.
۱۱۰. جمهرة نسب قریش، ج۲، ص۷۶۲.
۱۱۱. نسب قریش، ج۹، ص۳۰۹.
۱۱۲. اخبار مکه، ازرقی، ج۲،ص۱۲۹.    
۱۱۳. نسب قریش، ج۹، ص۳۱۱، ۳۲۰.
۱۱۴. انساب الاشراف، بلاذری، ج۱۰، ص۱۷۴، ۱۸۳.    
۱۱۵. جمهرة نسب قریش، ج۲، ص۶۶۴-۶۶۵.
۱۱۶. نسب قریش، ج۹، ص۳۱۷-۳۱۸.
۱۱۷. انساب الاشراف، بلاذری، ج۱۰، ص۱۹۷.    
۱۱۸. جمهرة نسب قریش، ج۲، ص۷۰۳، ۷۵۱-۷۵۲، ۷۵۵.
۱۱۹. حذف من نسب قریش، ص۶۸-۷۰.
۱۲۰. تاریخ یعقوبی، ج۱، ص۲۹۲.
۱۲۱. اسد الغابه، ط الفکر، ابن الأثیر، أبو الحسن، ج۱، ص۶۶.    
۱۲۲. نسب قریش، ج۹، ص۳۱۵؛ ج۱۰، ص۳۳۸.




حوزه نمایندگی ولی فق در امور حج و زیارت مقاله بنی مخزوم    
پایگاه اسلام کوئست.    


رده‌های این صفحه : قبائل | نسب شناسی




جعبه ابزار