• خواندن
  • نمایش تاریخچه
  • ویرایش
 

عوامل اعراض از حق (قرآن)

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



عوامل اعراض از حق با توجه به آیات قرآن عبارتند از:



گمان‌زدگی، زمینه ساز حقگریزی:
«وَ ما يَتَّبِعُ أَكْثَرُهُمْ إِلَّا ظَنًّا إِنَّ الظَّنَّ لا يُغْنِي مِنَ الْحَقِّ شَيْئاً ...؛«و بیشتر آنها جز از گمان (و پندارهای بی اساس) پیروی نمی‌کنند (در حالی که) گمان هرگز انسان را از حق بی نیاز نمی‌سازد (و به حق نمی‌رساند) ....»


جهل، عامل رویگردانی اکثریت مشرکان از حق: ‌
«أَمِ اتَّخَذُوا مِنْ دُونِهِ آلِهَةً ... بَلْ أَكْثَرُهُمْ لا يَعْلَمُونَ الْحَقَّ فَهُمْ مُعْرِضُونَ؛آیا آنها جز خدا معبودانی برگزیدند؟...اما اکثر آنها حق را نمی‌دانند و به این دلیل از آن رویگردانند.»


پیروی از هوای نفس، عامل اعراض از حق:
۱. «قَدْ نَرى‌ تَقَلُّبَ وَجْهِكَ فِي السَّماءِ فَلَنُوَلِّيَنَّكَ قِبْلَةً تَرْضاها ... وَ إِنَّ الَّذِينَ أُوتُوا الْكِتابَ لَيَعْلَمُونَ أَنَّهُ الْحَقُّ مِنْ رَبِّهِمْ‌ ... • ... وَ لَئِنِ اتَّبَعْتَ أَهْواءَهُمْ مِنْ بَعْدِ ما جاءَكَ مِنَ الْعِلْمِ إِنَّكَ إِذاً لَمِنَ الظَّالِمِينَ؛نگاه‌های انتظار آمیز تو را به سوی آسمان (برای تعیین قبله نهائی) می‌بینیم، اکنون تو را به سوی قبله‌ای که از آن خشنود باشی باز می‌گردانیم، ...و کسانی که کتاب آسمانی به آنها داده شده بخوبی می‌دانند این فرمان حقی است که از ناحیه پروردگارشان صادر شده (و در کتابهای خود خوانده‌اند که پیغمبر اسلام به سوی دو قبله نماز می‌خواند) ... و اگر تو پس از این آگاهی متابعت هوسهای آنها کنی مسلما از ستمگران خواهی بود.»
۲. «وَ أَنْزَلْنا إِلَيْكَ الْكِتابَ بِالْحَقِ‌ ... وَ لا تَتَّبِعْ أَهْواءَهُمْ عَمَّا جاءَكَ مِنَ الْحَقِ‌ ...؛و این کتاب را به حق بر تو نازل کردیم، ...و از هوا و هوسهای آنها پیروی مکن، و از احکام الهی روی مگردان...»
‌۳. «أَمْ يَقُولُونَ بِهِ جِنَّةٌ بَلْ جاءَهُمْ بِالْحَقِّ وَ أَكْثَرُهُمْ لِلْحَقِّ كارِهُونَ‌ • وَ لَوِ اتَّبَعَ الْحَقُّ أَهْواءَهُمْ لَفَسَدَتِ السَّماواتُ وَ الْأَرْضُ‌ ...؛یا می‌گویند او دیوانه است؟!، ولی او حق را برای آنها آورده اما اکثرشان از حق کراهت دارند و اگر حق از هوسهای آنها پیروی کند آسمان‌ها و زمین و تمام کسانی که در آنها هستند تباه می‌شوند....»
۴. «فَلَمَّا جاءَهُمُ الْحَقُّ مِنْ عِنْدِنا ... • فَإِنْ لَمْ يَسْتَجِيبُوا لَكَ فَاعْلَمْ أَنَّما يَتَّبِعُونَ أَهْواءَهُمْ‌ ...؛هنگامی که حق از نزد ما برای آنها آمد گفتند ... هر گاه این پیشنهاد تو را نپذیرند، بدان آنها از هوسهای خود پیروی می‌کنند....»
۵. «يا داوُدُ إِنَّا جَعَلْناكَ خَلِيفَةً فِي الْأَرْضِ فَاحْكُمْ بَيْنَ النَّاسِ بِالْحَقِّ وَ لا تَتَّبِعِ الْهَوى‌ فَيُضِلَّكَ عَنْ سَبِيلِ اللَّهِ‌ ...؛ای داود ما تو را خلیفه (و نماینده خود) در زمین قرار دادیم، در میان مردم به حق داوری کن، و از هوای نفس پیروی منما که تو را از راه خدا منحرف می‌سازد...»


۱. یونس/سوره۱۰، آیه۳۶.    
۲. طباطبائی، محمد حسین، المیزان فی تفسیر القرآن، ج۱۰، ص۸۷.    
۳. مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، ج۸، ص۲۸۵.    
۴. انبیاء/سوره۲۱، آیه۲۴.    
۵. طباطبائی، محمد حسین، المیزان فی تفسیر القرآن، ج۱۴، ص۳۸۵.    
۶. مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، ج۱۳، ص۳۸۶.    
۷. فیض کاشانی، محسن، تفسیر الصافی، ج۳، ص۳۳۵.    
۸. طبرسی، فضل بن حسن، مجمع البیان فی تفسیر القرآن، ج۷، ص۸۰.    
۹. بقره/سوره۲، آیه۱۴۴.    
۱۰. بقره/سوره۲، آیه۱۴۵.    
۱۱. طباطبائی، محمد حسین، المیزان فی تفسیر القرآن، ج۱، ص۴۹۱.    
۱۲. مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، ج۱، ص۴۹۷- ۴۹۸.    
۱۳. فیض کاشانی، محسن، تفسیر الصافی، ج۱، ص۱۹۹.    
۱۴. طبرسی، فضل بن حسن، مجمع البیان فی تفسیر القرآن، ج۱، ص۴۲۴.    
۱۵. مائده/سوره۵، آیه۴۸.    
۱۶. مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، ج۴، ص۴۰۱.    
۱۷. طباطبائی، محمد حسین، المیزان فی تفسیر القرآن، ج۵، ص۵۷۱.    
۱۸. مؤمنون/سوره۲۳، آیه۷۰.    
۱۹. مؤمنون/سوره۲۳، آیه۷۱.    
۲۰. قصص/سوره۲۸، آیه۴۸.    
۲۱. قصص/سوره۲۸، آیه۵۰.    
۲۲. مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، ج۱۶، ص۱۰۴.    
۲۳. طباطبائی، محمد حسین، المیزان فی تفسیر القرآن، ج۱۶، ص۷۴.    
۲۴. ص/سوره۳۸، آیه۲۶.    
۲۵. مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، ج۱۹، ص۲۶۱.    
۲۶. فیض کاشانی، محسن، تفسیر الصافی، ج۶، ص۲۲۴.    
۲۷. طبرسی، فضل بن حسن، مجمع البیان فی تفسیر القرآن، ج۸، ص۳۵۵.    
۲۸. عروسی حویزی، علی بن جمعه، نور الثقلین، ج۴، ص۴۴۵- ۴۴۶.    
۲۹. سیوطی، جلال الدین، الدر المنثور، ج۷، ص۱۷۰.    
۳۰. طباطبائی، محمد حسین، المیزان فی تفسیر القرآن، ج۱۷، ص۲۹۶.    



مرکز فرهنگ و معارف قرآن، فرهنگ قرآن، ج۱۰، ص۶۲۷، برگرفته از مقاله «عوامل اعراض از حق».    


رده‌های این صفحه : اعراض | حق | موضوعات قرآنی




جعبه ابزار