• خواندن
  • نمایش تاریخچه
  • ویرایش
 

بدرالدین بن مالک

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



بَدْرُالدّین‌ِ بْن‌ِ مالِک‌، ابوعبدالله‌ محمد بن‌ محمد بن‌ عبدالله‌ بن‌ مالک‌، مشهور به‌ ابن‌ ناظم‌ و ابن‌ مصنف‌ (ح‌ ۶۴۰ - ۶۸۶ق‌/۱۲۴۲- ۱۲۸۷م‌)، ادیب‌، نحوی‌ و لغوی‌ عرب‌ بود.



بدرالدین‌ که‌ فرزند ابن‌ مالک‌ (ه م‌) نحوی‌ و لغوی‌ مشهور است‌، در دمشق‌ زاده‌ شد، نزد پدر به‌ تحصیل‌ پرداخت‌، همه دانش‌های‌ پدر را کسب‌ کرد و در زبان‌ عربی‌ استاد شد، چنانکه‌ او را شیخ‌ العربیه‌ نامیدند. افزون‌ بر آن‌، وی‌ در دیگر دانش‌های‌ ادبی‌ روزگار خود نیز توانا شد و گفته‌اند که‌ در معانی‌ و بیان‌، عروض‌ و بدیع‌ صاحب‌ نظر و پیشوای‌ زمان‌ خود بود.


بدرالدین‌ از منطق‌ و همچنین‌ فقه‌ و اصول‌ نیز آگاهی‌ داشت‌ و تقریباً همه نویسندگان‌ شرح‌ حال‌ وی‌ هوش‌، ذکاوت‌ و خوش‌ فهمی‌ او را ستوده‌اند.
[۱۰] اسنوی‌، عبدالرحیم‌، طبقات‌ الشافعیة، ج۲، ص۴۵۵، به‌ کوشش‌ عبدالله‌ جبوری‌، بغداد، ۱۳۹۱ق‌/۱۹۷۱م‌.



وی‌ شعر را نیک‌ می‌فهمید و گاه‌ در شرح‌ نکات‌ چند بیت‌ رساله‌ای‌ می‌نگاشت‌ با این‌ حال‌، از توان‌ نظم‌پردازی‌ پدرش‌، بهره‌ای‌ نداشت‌؛ چندان‌ که‌ در پاسخ‌ دوستی‌ که‌ نامه‌ای‌ منظوم‌ برایش‌ فرستاده‌ بود، از سرودن‌ حتی‌ یک‌ بیت‌ عاجز ماند و از همسایه‌ یاری‌ خواست‌.
[۱۵] ابن‌قاضی‌ مکناسی‌، احمد، درة الحجال‌ فی‌ اسماء الرجال‌، ج۱، ص۳۱۳، به‌ کوشش‌ محمد احمدی‌ ابوالنور، قاهره‌، ۱۳۹۱ق‌/۱۹۷۱م‌.



بدرالدین‌ به‌ رغم‌ جنبه‌های‌ علمی‌ خود، نتوانسته‌ بود از طرب‌ و اسباب‌ آن‌ رو بر تابد. از آنچه‌ درباره او گفته‌اند، همچنین‌ استنباط می‌شود که‌ وی‌ مردی‌ شوخ‌ طبع‌، خوش‌ مشرب‌ و عشرت‌ دوست‌ بوده‌، و شاید در رفتارهایش‌ پروایی‌ از مقام‌ علمی‌ خود نیز نداشته‌ است‌، زیرا گفته‌اند که‌ بزرگ‌ترین‌ عیب‌ وی‌ معاشرت‌ با افراد ناباب‌ بوده‌ است‌.
[۱۷] اسنوی‌، عبدالرحیم‌، طبقات‌ الشافعیة، ج۲، ص۴۵۵، به‌ کوشش‌ عبدالله‌ جبوری‌، بغداد، ۱۳۹۱ق‌/۱۹۷۱م‌.
به‌ دلیل‌هایی‌ که‌ روشن‌ نیست‌ - شاید به‌ سبب‌ همین‌ رفتارها که‌ با شهرت‌ و وقار علمی‌ ابن‌ مالک‌
[۱۸] اسنوی‌، عبدالرحیم‌، طبقات‌ الشافعیة، ج۲، ص۴۵۵، به‌ کوشش‌ عبدالله‌ جبوری‌، بغداد، ۱۳۹۱ق‌/۱۹۷۱م‌.
مناسبتی‌ نداشت‌ و حتی‌ موجب‌ تردید دیگران‌ در زهد و علم‌ خود او نیز می‌گردید - میان‌ بدرالدین‌ و پدرش‌ نقاری‌ پدید آمد که‌ به‌ اقامت‌ وی‌ در بعلبک‌ انجامید. این‌ امر احتمالاً در اوج‌ شهرت‌ و اعتبار علمی‌ او نیز بود؛ چه‌، در بعلبک‌ مجلس‌ درس‌ و تعلیم‌ بر پا می‌داشت‌ و گروهی‌ نزد وی‌ درس‌ می‌خواندند.


از شاگردان‌ وی‌ ابنوکیل(شیخ‌ شافعیه‌) و چند تن‌ از نحویان‌ از جمله‌ بدرالدین‌ بن‌ جماعه‌ و کمال‌ الدین‌ بن‌ زملکانی‌ را می‌توان‌ نام‌ برد.
[۲۳] ابن‌ قاضی‌ شهبه‌، ابوبکر، طبقات‌ النحاة و اللغویین‌، ج۱، ص۲۴۷، به‌ کوشش‌ محسن‌ غیاض‌، نجف‌، ۱۹۷۳-۱۹۷۴م‌.



پس‌ از مرگ‌ ابن‌مالک‌ در۶۷۲ق‌/۱۲۷۳م‌ از بدرالدین‌ برای‌ بازگشت‌ به‌ دمشق‌ دعوت‌ شد و او تا ۱۴سال‌ پس‌ از آن‌، بر جایگاه‌ پدر تکیه‌ زد و در ۴۶سالگی‌، ظاهراً به‌ بیماری‌ قولنج‌ درگذشت‌.


بدرالدین‌ بن‌ مالک‌ در شاخه‌های‌ گوناگون‌ ادب‌ عرب‌ تالیفاتی‌ داشته‌ که‌ اغلب‌ آنها همچون‌ دیگر آثار دوره او شرح‌هایی‌ بر نوشته‌های‌ دیگران‌ است‌. سیوطی‌ فهرست‌ کاملی‌ از نوشته‌های‌ او را ارائه‌ کرده‌ است‌.

۷.۱ - چاپی‌

۱. شرح‌ الفیه. مشهورترین‌ و شاید مهم‌ترین‌ اثر بدرالدین‌ شرحی‌ است‌ که‌ بر الفیه پدرش‌ نگاشته‌ است‌. این‌ کتاب‌ که‌ صفدی‌ آن‌ را شرحی‌ منقی‌ و منقح‌ خوانده‌ ، و در شمار بهترین‌ شرح‌های‌ الفیه‌ معرفی‌ شده‌ است‌.
[۳۲] ابن‌ قاضی‌ شهبه‌، ابوبکر، طبقات‌ النحاة و اللغویین‌، ج۱، ص۲۴۷، به‌ کوشش‌ محسن‌ غیاض‌، نجف‌، ۱۹۷۳-۱۹۷۴م‌.
این‌ اثر به‌ عنوان‌ شرح‌ ابن‌المصنف‌ و شرح‌ ابن‌ الناظم‌ نیز شهرت‌ دارد؛ اما عنوان‌ اصلی‌ آن‌ الدرة المضیئة فی‌ شرح‌ الالفیة است‌. این‌ کتاب‌ نخستین‌ بار در ۱۲۷۶ق‌ در تهران‌ چاپ‌ سنگی‌ شده‌،
[۳۳] مشار، خانبابا، فهرست‌ کتابهای‌ چاپی‌ عربی‌، ج۱، ص۵۴۲، تهران‌، ۱۳۴۴ش‌.
در ۱۳۱۲ق‌ در بیروت‌ به‌ کوشش‌ محمد بن‌ سلیم‌ بابیدی‌، و در ۱۳۳۲ق‌ در دمشق‌ به‌کوشش‌ محمود یاسین‌ منتشر گشته‌، و سپس‌ در ۱۳۴۱ق‌ در قاهره‌، و در ۱۳۴۲ق‌ در نجف‌، به‌ چاپ‌ رسیده‌ است‌.
۲. شرح‌ لامیة الافعال‌. این‌ کتاب‌ نیز شرحی‌ بر کتاب‌ لامیة الافعال‌ ابن‌ مالک‌ است‌ که‌ خود تکمله‌ای‌ بر کتاب‌ الفیه‌ در مباحث‌ صرفی‌ بوده‌ است‌. عنوان‌ اصلی‌ این‌ کتاب‌ نیز زبدالاقوال‌ فی‌ شرح‌ قصیدة ابنیة الافعال‌ است‌ که‌ در ۱۸۵۱م‌ در فنلاند، و سپس‌ در ۱۳۱۲ق‌ در بیروت‌ به‌ چاپ‌ رسیده‌ است‌.
۳. المصباح‌ فی‌ المعانی‌ و البیان‌، که‌ خلاصه‌ای‌ است‌ از کتاب‌ مفتاح‌ العلوم‌ سکاکی‌. زرکلی‌ این‌ کتاب‌ را در شمار آثار چاپی‌ او معرفی‌ کرده‌ است‌.

۷.۲ - خطی‌

۱. شرح‌ الکافیة، که‌ شرحی‌ بر منظومة الکافیة الشافیة پدرش‌ در نحو است‌. نسخه‌ای‌ از این‌ اثر در کتابخانه اسکوریال‌ موجود است‌.
۲. روض‌ الاذهان‌ فی‌ علم‌ المعانی‌ و البیان‌، که‌ نسخه‌ای‌ از آن‌ در لیدن‌ به‌ شماره ۳۱۷ موجود است‌.
۳. شرحی‌ بر ملحةالاعراب‌ حریری‌ در نحو، که‌ نسخه‌ای‌ از آن‌ در واتیکان‌ موجود است‌
[۳۵] GAL، S، ج۱، ص۴۸۸، Voorhoeve.

۴. ایةالطلاب‌ فی‌ معرفة الانساب‌.
[۳۶] ج۱، ۵۲۷، GAL، S، Voorhoeve.


۷.۳ - آثار یافت‌ نشده‌

۱.تکملة شرح‌ التسهیل‌، که‌ تکمله‌ای‌ بر کتاب‌ ناتمام‌ پدرش‌ با همین‌ عنوان‌ بوده‌ است‌.
۲.شرح‌ الحاجبیة.
۳. شرح‌ بر غریب‌ التصریف‌ ابن‌ حاجب‌،
[۳۸] اسنوی‌، عبدالرحیم‌، طبقات‌ الشافعیة، به‌ کوشش‌ عبدالله‌ جبوری‌، بغداد، ۱۳۹۱ق‌/۱۹۷۱م‌.
که‌ احتمالاً عنوان‌ دیگری‌ برای‌ کتاب‌ قبلی‌ بوده‌ است‌.
۴.مقدمة فی‌ العروض‌.
۵.مقدمة فی‌ المنطق‌. کتاب‌ تلخیص‌ الشواهد و تلخیص‌ الفوائد که‌ کحاله‌
[۴۰] کحاله‌، عمررضا، المستدرک‌ علی‌ معجم‌ المؤلفین‌، ج۱، ص‌۷۳۶، بیروت‌، ۱۴۰۶ق‌/۱۹۸۵م‌.
به‌ وی‌ نسبت‌ داده‌، شرحی‌ است‌ که‌ عبدالله‌ بن‌ یوسف‌ بن‌ هشام‌ انصاری‌ بر کتاب‌ شرح‌ الفیة بدرالدین‌ نوشته‌ است‌.
[۴۱] صالحی‌، عباس‌ مصطفی‌، مقدمه‌ بر تلخیص‌ الشواهد و تلخیص‌ الفوائد، ج۱، ص۱۳، بیروت‌، ۱۴۰۶ق‌/۱۹۸۶م‌.



(۱) ابن‌ شاکر کتبی‌، محمد، فوات‌ الوفیات‌، به‌ کوشش‌ احسان‌ عباس‌، بیروت‌، ۱۹۷۳م‌.
(۲) ابن‌ عماد، عبدالحی‌، شذرات‌ الذهب‌، قاهره‌، ۱۳۵۱ق‌.
(۳) ابن‌ قاضی‌ شهبه‌، ابوبکر، طبقات‌ الشافعیة، به‌ کوشش‌ عبدالعلیم‌ خان‌، بیروت‌، ۱۴۰۷ق‌/۱۹۸۷م‌.
(۴) ابن‌ قاضی‌ شهبه‌، ابوبکر، طبقات‌ النحاة و اللغویین‌، به‌ کوشش‌ محسن‌ غیاض‌، نجف‌، ۱۹۷۳-۱۹۷۴م‌.
(۵) ابن‌قاضی‌ مکناسی‌، احمد، درة الحجال‌ فی‌ اسماء الرجال‌، به‌ کوشش‌ محمد احمدی‌ ابوالنور، قاهره‌، ۱۳۹۱ق‌/۱۹۷۱م‌.
(۶) اسنوی‌، عبدالرحیم‌، طبقات‌ الشافعیة، به‌ کوشش‌ عبدالله‌ جبوری‌، بغداد، ۱۳۹۱ق‌/۱۹۷۱م‌.
(۷) دلجی‌، احمد، الفلاکة و المفلوکون‌، نجف‌/بغداد، ۱۳۸۵ق‌.
(۸) ذهبی‌، محمد، العبر، به‌ کوشش‌ محمد سعید بن‌ بسیونی‌ زغلول‌، بیروت‌، ۱۴۰۵ق‌/۱۹۸۵م‌.
(۹) زرکلی‌، اعلام‌.
(۱۰) سبکی‌، عبدالوهاب‌، طبقات‌ الشافعیة الکبری‌، به‌ کوشش‌ عبدالفتاح‌ محمد حلو و محمود محمد طناحی‌، قاهره‌، ۱۳۸۴ق‌/ ۱۹۶۴م‌.
(۱۱) سیوطی‌، بغیة الوعاة، به‌ کوشش‌ محمد ابوالفضل‌ ابراهیم‌، قاهره‌، ۱۳۸۴ق‌/ ۱۹۶۴م‌.
(۱۲) صالحی‌، عباس‌ مصطفی‌، مقدمه‌ بر تلخیص‌ الشواهد و تلخیص‌ الفوائد، بیروت‌، ۱۴۰۶ق‌/۱۹۸۶م‌.
(۱۳) صفدی‌، خلیل‌، الوافی‌ بالوفیات‌، به‌ کوشش‌ هلموت‌ ریتر، ویسبادن‌، ۱۳۸۱ق‌/۱۹۶۲م‌.
(۱۴) کحاله‌، عمررضا، المستدرک‌ علی‌ معجم‌ المؤلفین‌، بیروت‌، ۱۴۰۶ق‌/۱۹۸۵م‌.
(۱۵) مشار، خانبابا، فهرست‌ کتابهای‌ چاپی‌ عربی‌، تهران‌، ۱۳۴۴ش‌.
(۱۶) نعیمی‌، عبدالقادر، الدارس‌ فی‌ تاریخ‌ المدارس‌، به‌ کوشش‌ جعفر حسنی‌، دمشق‌، ۱۳۶۷ق‌/۱۹۴۸م‌.
(۱۷) یافعی‌، عبدالله‌، مرآة الجنان‌، حیدرآباد دکن‌، ۱۳۳۹ق‌.
(۱۸) GAL، S، Voorhoeve.


۱. ذهبی‌، محمد، العبر، ج۳، ص۳۶۳، به‌ کوشش‌ محمد سعید بن‌ بسیونی‌ زغلول‌، بیروت‌، ۱۴۰۵ق‌/۱۹۸۵م‌.    
۲. ابن‌ عماد، عبدالحی‌، شذرات‌ الذهب‌، ج۷، ص۶۹۶، قاهره‌، ۱۳۵۱ق‌.    
۳. صفدی‌، خلیل‌، الوافی‌ بالوفیات‌، ج۱، ص۱۶۵، به‌ کوشش‌ هلموت‌ ریتر، ویسبادن‌، ۱۳۸۱ق‌/۱۹۶۲م‌.    
۴. ذهبی‌، محمد، العبر، ج۳، ص۳۶۳، به‌ کوشش‌ محمد سعید بن‌ بسیونی‌ زغلول‌، بیروت‌، ۱۴۰۵ق‌/۱۹۸۵م‌.    
۵. ابن‌ عماد، عبدالحی‌، شذرات‌ الذهب‌، ج۷، ص۶۹۶، قاهره‌، ۱۳۵۱ق‌.    
۶. صفدی‌، خلیل‌، الوافی‌ بالوفیات‌، ج۱، ص۱۶۵، به‌ کوشش‌ هلموت‌ ریتر، ویسبادن‌، ۱۳۸۱ق‌/۱۹۶۲م‌.    
۷. ابن‌ قاضی‌ شهبه‌، ابوبکر، طبقات‌ الشافعیة، ج۱، ص۱۹۹، به‌ کوشش‌ عبدالعلیم‌ خان‌، بیروت‌، ۱۴۰۷ق‌/۱۹۸۷م‌.    
۸. دلجی‌، احمد، الفلاکة و المفلوکون‌، ج۱، ص۷۱، نجف‌/بغداد، ۱۳۸۵ق‌.    
۹. یافعی‌، عبدالله‌، مرآة الجنان‌، ج۴، ص۱۵۳، حیدرآباد دکن‌، ۱۳۳۹ق‌.    
۱۰. اسنوی‌، عبدالرحیم‌، طبقات‌ الشافعیة، ج۲، ص۴۵۵، به‌ کوشش‌ عبدالله‌ جبوری‌، بغداد، ۱۳۹۱ق‌/۱۹۷۱م‌.
۱۱. صفدی‌، خلیل‌، الوافی‌ بالوفیات‌، ج۱، ص۱۶۵، به‌ کوشش‌ هلموت‌ ریتر، ویسبادن‌، ۱۳۸۱ق‌/۱۹۶۲م‌.    
۱۲. ابن‌ شاکر کتبی‌، محمد، فوات‌ الوفیات‌، ج۱، ص۶۱، به‌ کوشش‌ احسان‌ عباس‌، بیروت‌، ۱۹۷۳م‌.    
۱۳. صفدی‌، خلیل‌، الوافی‌ بالوفیات‌، ج۱، ص۱۶۵، به‌ کوشش‌ هلموت‌ ریتر، ویسبادن‌، ۱۳۸۱ق‌/۱۹۶۲م‌.    
۱۴. سیوطی‌، بغیة الوعاة، ج۱، ص۲۲۵، به‌ کوشش‌ محمد ابوالفضل‌ ابراهیم‌، قاهره‌، ۱۳۸۴ق‌/ ۱۹۶۴م‌.    
۱۵. ابن‌قاضی‌ مکناسی‌، احمد، درة الحجال‌ فی‌ اسماء الرجال‌، ج۱، ص۳۱۳، به‌ کوشش‌ محمد احمدی‌ ابوالنور، قاهره‌، ۱۳۹۱ق‌/۱۹۷۱م‌.
۱۶. صفدی‌، خلیل‌، الوافی‌ بالوفیات‌، ج۱، ص۱۶۵، به‌ کوشش‌ هلموت‌ ریتر، ویسبادن‌، ۱۳۸۱ق‌/۱۹۶۲م‌.    
۱۷. اسنوی‌، عبدالرحیم‌، طبقات‌ الشافعیة، ج۲، ص۴۵۵، به‌ کوشش‌ عبدالله‌ جبوری‌، بغداد، ۱۳۹۱ق‌/۱۹۷۱م‌.
۱۸. اسنوی‌، عبدالرحیم‌، طبقات‌ الشافعیة، ج۲، ص۴۵۵، به‌ کوشش‌ عبدالله‌ جبوری‌، بغداد، ۱۳۹۱ق‌/۱۹۷۱م‌.
۱۹. یافعی‌، عبدالله‌، مرآة الجنان‌، ج۴، ص۱۵۳، حیدرآباد دکن‌، ۱۳۳۹ق‌.    
۲۰. صفدی‌، خلیل‌، الوافی‌ بالوفیات‌، ج۱، ص۱۶۵، به‌ کوشش‌ هلموت‌ ریتر، ویسبادن‌، ۱۳۸۱ق‌/۱۹۶۲م‌.    
۲۱. سیوطی‌، بغیة الوعاة، ج۱، ص۲۲۵، به‌ کوشش‌ محمد ابوالفضل‌ ابراهیم‌، قاهره‌، ۱۳۸۴ق‌/ ۱۹۶۴م‌.    
۲۲. نعیمی‌، عبدالقادر، الدارس‌ فی‌ تاریخ‌ المدارس‌، ج۱، ص۲۴- ۲۵، به‌ کوشش‌ جعفر حسنی‌، دمشق‌، ۱۳۶۷ق‌/۱۹۴۸م‌.    
۲۳. ابن‌ قاضی‌ شهبه‌، ابوبکر، طبقات‌ النحاة و اللغویین‌، ج۱، ص۲۴۷، به‌ کوشش‌ محسن‌ غیاض‌، نجف‌، ۱۹۷۳-۱۹۷۴م‌.
۲۴. ابن‌ عماد، عبدالحی‌، شذرات‌ الذهب‌، ج۷، ص۶۹۶، قاهره‌، ۱۳۵۱ق‌.    
۲۵. صفدی‌، خلیل‌، الوافی‌ بالوفیات‌، ج۱، ص۱۶۵، به‌ کوشش‌ هلموت‌ ریتر، ویسبادن‌، ۱۳۸۱ق‌/۱۹۶۲م‌.    
۲۶. ذهبی‌، محمد، العبر، ج۳، ص۳۶۳، به‌ کوشش‌ محمد سعید بن‌ بسیونی‌ زغلول‌، بیروت‌، ۱۴۰۵ق‌/۱۹۸۵م‌.    
۲۷. صفدی‌، خلیل‌، الوافی‌ بالوفیات‌، ج۱، ص۱۶۵، به‌ کوشش‌ هلموت‌ ریتر، ویسبادن‌، ۱۳۸۱ق‌/۱۹۶۲م‌.    
۲۸. سبکی‌، عبدالوهاب‌، طبقات‌ الشافعیة الکبری‌، ج۸، ص۹۸، به‌ کوشش‌ عبدالفتاح‌ محمد حلو و محمود محمد طناحی‌، قاهره‌، ۱۳۸۴ق‌/ ۱۹۶۴م‌.    
۲۹. ابن‌ عماد، عبدالحی‌، شذرات‌ الذهب‌، ج۷، ص۶۹۷، قاهره‌، ۱۳۵۱ق‌.    
۳۰. سیوطی‌، بغیة الوعاة، ج۱، ص۲۲۵، به‌ کوشش‌ محمد ابوالفضل‌ ابراهیم‌، قاهره‌، ۱۳۸۴ق‌/ ۱۹۶۴م‌.    
۳۱. صفدی‌، خلیل‌، الوافی‌ بالوفیات‌، ج۱، ص۱۶۵، به‌ کوشش‌ هلموت‌ ریتر، ویسبادن‌، ۱۳۸۱ق‌/۱۹۶۲م‌.    
۳۲. ابن‌ قاضی‌ شهبه‌، ابوبکر، طبقات‌ النحاة و اللغویین‌، ج۱، ص۲۴۷، به‌ کوشش‌ محسن‌ غیاض‌، نجف‌، ۱۹۷۳-۱۹۷۴م‌.
۳۳. مشار، خانبابا، فهرست‌ کتابهای‌ چاپی‌ عربی‌، ج۱، ص۵۴۲، تهران‌، ۱۳۴۴ش‌.
۳۴. زرکلی‌، اعلام‌، ج۷، ص۳۱.    
۳۵. GAL، S، ج۱، ص۴۸۸، Voorhoeve.
۳۶. ج۱، ۵۲۷، GAL، S، Voorhoeve.
۳۷. سیوطی‌، بغیة الوعاة، ج۱، ص۲۲۵، به‌ کوشش‌ محمد ابوالفضل‌ ابراهیم‌، قاهره‌، ۱۳۸۴ق‌/ ۱۹۶۴م‌.    
۳۸. اسنوی‌، عبدالرحیم‌، طبقات‌ الشافعیة، به‌ کوشش‌ عبدالله‌ جبوری‌، بغداد، ۱۳۹۱ق‌/۱۹۷۱م‌.
۳۹. سیوطی‌، بغیة الوعاة، ج۱، ص۲۲۵، به‌ کوشش‌ محمد ابوالفضل‌ ابراهیم‌، قاهره‌، ۱۳۸۴ق‌/ ۱۹۶۴م‌.    
۴۰. کحاله‌، عمررضا، المستدرک‌ علی‌ معجم‌ المؤلفین‌، ج۱، ص‌۷۳۶، بیروت‌، ۱۴۰۶ق‌/۱۹۸۵م‌.
۴۱. صالحی‌، عباس‌ مصطفی‌، مقدمه‌ بر تلخیص‌ الشواهد و تلخیص‌ الفوائد، ج۱، ص۱۳، بیروت‌، ۱۴۰۶ق‌/۱۹۸۶م‌.



دانشنامه بزرگ اسلامی، مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی، برگرفته از مقاله «بدرالدین بن مالک»، شماره۴۶۱۸.    






جعبه ابزار