• خواندن
  • نمایش تاریخچه
  • ویرایش
 

ام داود

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



ام داود، همسر حسن مثنی و مادر رضاعی امام صادق(ع) است . کنیه او به خاطر فرزندش ،داوود بن حسن، ام داوود معرفی شده است. در نام او اختلاف است. برخی نام او را حبیبه و برخی فاطمه دانسته اند. تمام کسانی که درباره او سخن گفته اند، شرح حال او را همراه با نقل ماجرای دعای ام داوود نقل کرده اند. دعایی از آن حضرت برای خلاصی فرزندش داود، از زندان منصور دوانیقی آموخت و روایت کرد.



نامش حبیبه و کنیه‌اش ام‌داود _داود پسر حسن بن حسن بن علی بن ابی‌طالب، بر زکات و صدقات علی(ع) نظارت داشت_ است.
[۱] محدثات شیعه ، غروی نایینی، ص۶۸ ، به نقل از عمدة الطالب، ص۱۲۰؛
کنیه دیگرش امخالد بربریه است. گفته‌اند که نامش فاطمه دختر عبد الله بن ابراهیم است، بسا که فاطمه مادر داود و حبیبه مادر رضاعی وی است.
[۳] محدثات شیعه،غروی نایینی، ص ۶۸،
[۵] ریاحین الشریعه، محلاتی ، ذبیح الله ،ج۳، ص۳۸۹



داوود، مکنی به ابو سلیمان همسر ام کلثوم، دختر امام سجاد(ع) است.
[۶] قمی، شیخ عباس، مفاتیح الجنان، مشرقین، قم، ص ۲۰۸
او را از اصحاب امام باقر(ع) و امام صادق(ع) دانسته اند.
[۷] قاموس الرجال ،تستری، ج ۴، ص ۲۳۶
گفته اند داوود از جانب برادرش، عبدالله محض، تولیت صدقات امام علی(ع) را بر عهده داشته است.
[۸] کلیات مفاتیح الجنان ،قمی، عباس، ص ۲۵۰
بنا بر قراین او همراه با تنی چند از سادات حسنی در مخالفت با منصور، خلیفه عباسی به زندان افتاد و مدت ها از او خبری نشد. ام داوود به همین جهت نزد امام صادق(ع) رفت. امام با مشاهده وضعیت ام داوود او را به خواندن دعای استفتاح فراخواند و گفت: « چرا از خواندن دعای استفتاح غفلت کرده ای؟ مگر نه اینکه به وسیله این دعا درهای آسمان گشوده می شود و فرشتگان الهی دعا کننده را مژده اجابت می دهند و هیچ حاجتمند و دعا کننده ای مایوس نمی‌شود و خداوند پاداش خواننده آن را بهشت قرار داده است»
بنا بر همین نقل، امام صادق(ع) پس از آموختن دعای استفتاح و اعمال مربوط به آن به ام داوود فرمود: «آنچه را به تو یاد دادم حفظ کن و مراقب باش تا از نزد تو خارج نشود و به دست غیر نرسد. این دعایی شریف است و در آن اسم اعظم خدا است. اسمی که اگر به آن خوانده شود مستجاب شود اگرچه آسمان ها و زمین به هم چسبیده باشند. برای هرکس این دعا را بخواند استجابت است خواه مرد باشد و خواه زن. اگر جن و انس دشمن فرزند تو باشند این دعا تو را کفایت می کن و زبانشان را لال می کند.»
ام داوود گوید:« امام این دعا را برای من نوشت و به خانه برگشتم تا ماه رجب رسید و دستورهای امام را آنگونه که گفته بود انجام دادم. شب هنگام خسته شدم و به خواب رفتم. در خواب جمعی از فرشتگان و صابران و شهدا و عباد را که بر آنها درود فرستاده بودم دیدم و نیز پیامبر(ص) را دیدم که به من فرمود:« ام داوود! این جماعت شفعیان تو هستند که برایت دعا کرده اند و مژده می دهند که حاجت تو برآورده شده است.» ام داوود گوید از خواب برخاستم به اندازه‌ای که یک سوار تیزرو از عراق به مدینه بیاید گذشت که ناگهان در باز شد و فرزندم بر من وارد گردید.» ام داود اعمالی را که امام صادق(ع)، جهت رهایی فرزندش داود از زندان به او تعلیم داد، نقل کرده است. او مادر رضاعی امام صادق(ع) است.
[۱۲] محدثات شیعه،غروی نایینی، ص ۶۸،
[۱۳] ریاحین الشریعه، محلاتی ، ذبیح الله،ج۳، ص۳۸۹


شیخ عباس قمی در مفاتیح الجنان، اعمال ام داود را ذیل اعمال روز نیمه ماه رجب ذکر کرده است.
[۱۴] کلیات مفاتیح الجنان، قمی، عباس،ص۱۴۴
شرط به‌جای آوردن اعمال ام‌داود در پانزده رجب این است که از روز سیزده رجب تا پانزدهم را روزه بگیرند.
[۱۵] کلیات مفاتیح الجنان،قمی ، عباس، ص۱۴۳
معمولا کسانی که از سیزده رجب به اعتکاف می‌روند در روز آخر اعتکاف‌شان(پانزده رجب) اعمال ام داود را انجام می‌دهند.


۱. محدثات شیعه ، غروی نایینی، ص۶۸ ، به نقل از عمدة الطالب، ص۱۲۰؛
۲. اعیان الشیعه، محسن، امین،ج۳، ص۴۷۷    
۳. محدثات شیعه،غروی نایینی، ص ۶۸،
۴. اعیان الشیعه، امین، محسن،ج۳، ص۴۷۶ و ۴۷۷؛    
۵. ریاحین الشریعه، محلاتی ، ذبیح الله ،ج۳، ص۳۸۹
۶. قمی، شیخ عباس، مفاتیح الجنان، مشرقین، قم، ص ۲۰۸
۷. قاموس الرجال ،تستری، ج ۴، ص ۲۳۶
۸. کلیات مفاتیح الجنان ،قمی، عباس، ص ۲۵۰
۹. فضایل الاشهر الثلاثه، صدوق،ص۳۴.    
۱۰. فضایل الاشهر الثلاثه،صدوق، ص ۳۵    
۱۱. فضایل الاشهر الثلاثه،صدوق، ص ۳۶    
۱۲. محدثات شیعه،غروی نایینی، ص ۶۸،
۱۳. ریاحین الشریعه، محلاتی ، ذبیح الله،ج۳، ص۳۸۹
۱۴. کلیات مفاتیح الجنان، قمی، عباس،ص۱۴۴
۱۵. کلیات مفاتیح الجنان،قمی ، عباس، ص۱۴۳



•غروی نایینی، نهله، محدثات شیعه، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ۱۳۷۵ش.
•قمی، عباس، کلیات مفاتیح الجنان، اسوه، قم. بی‌تا.


قدس آنلاین، ام‌داود کیست و عملش چگونه است؟    


رده‌های این صفحه : راویان زن شیعه




جعبه ابزار