• خواندن
  • نمایش تاریخچه
  • ویرایش
 

سُوق (لغات‌قرآن)

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف





سُوق: (بِالسُّوقِ وَ الاَعْنَاقِ)
«سُوق» جمع‌ «ساق» به معنای ساق‌ها می‌باشد.



(رُدُّوهَا عَلَیَّ فَطَفِقَ مَسْحًا بِالسُّوقِ وَالْاَعْنَاقِ) (آن‌ها به قدری جالب بودند که گفت: بار دیگر آن‌ها را نزد من بازگردانید و دست به ساق‌ها و گردن‌های آن‌ها کشید و آن‌ها را نوازش داد)
علامه طباطبایی در تفسیر المیزان می‌فرماید: بعضی‌ از مفسرین گفته‌اند: ضمیر در ردوها به کلمه شمس برمی‌گردد و سلیمان (علیه‌السّلام) در این جمله به ملائکه امر می‌کند که: آفتاب را برگردانند، تا او نماز خود را در وقتش بخواند و منظور از جمله‌ (فَطَفِقَ مَسْحاً بِالسُّوقِ وَ الْاَعْناقِ) این است: سلیمان شروع کرد پاها و گردن خود را دست کشیدن و به اصحاب خود نیز دستور داد این کار را بکنند و این در حقیقت وضوی ایشان بوده. آن گاه او و اصحابش نماز خواندند و این معنا در بعضی از روایات ائمه اهل بیت (علیهم‌السّلام) هم آمده.
بعضی‌ دیگر از مفسرین گفته‌اند: ضمیر به کلمه خیل برمی‌گردد و معنایش این است که: سلیمان دستور داد تا اسبان را دوباره برگردانند و چون برگرداندند، شروع کرد به ساق و گردن‌های آن‌ها دست کشیدن و آن‌ها را در راه خدا سبیل کردن و این عمل را بدان جهت کرد، تا کفاره سرگرمی به اسبان و غفلت از نماز باشد.
بعضی‌ دیگر گفته‌اند: ضمیر به کلمه خیل برمی‌گردد، ولی مراد از دست کشیدن به ساق‌ها و گردن‌های آن‌ها، زدن آن‌ها با شمشیر و بریدن دست و گردن آن‌هاست، چون کلمه مسح به معنای بریدن نیز می‌آید. بنابراین سلیمان (علیه‌السّلام) از اینکه اسبان، او را از عبادت خدا بازداشته‌اند خشمناک شده و دستور داده آن‌ها را برگردانند و آن گاه ساق و گردن همه را با شمشیر زده و همه را کشته است.
ولی این تفسیر صحیح نیست، چون چنین عملی از انبیا سرنمی‌زند و ساحت آنان منزه از مثل آن است. هر بیننده و شنونده‌ای می‌پرسد که: اسب بیچاره چه گناهی دارد که با شمشیر به جان او بیفتی و قطعه و قطعه‌اش کنی، علاوه بر این، این عمل اتلاف مال محترم است و اما اینکه: بعضی‌ از مفسرین به روایت ابی بن کعب استدلال کرده‌اند بر صحت این تفسیر، و در آخر اضافه کرده‌اند که: سلیمان (علیه‌السّلام) اسبان را در راه خدا قربانی کرده و لا بد قربانی اسب هم در شریعت او جایز بوده، به هیچ وجه صحیح نیست، برای اینکه در روایت ابی، اصلاً سخنی از قربانی کردن اسب به میان نیامد.
علاوه بر این -همان طور که گفتیم- سلیمان (علیه‌السّلام) از عبادت غافل و مشغول به لهو و هوی نشده، بلکه عبادتی دیگر آن را مشغول کرده. پس از بین همه وجوه همان وجه اول قابل اعتماد است، البته اگر لفظ آیه با آن مساعد باشد و گر نه وجه دوم از همه بهتر است. (دیدگاه شیخ طبرسی در مجمع البیان: )


۱. ص/سوره۳۸، آیه۳۳.    
۲. مرتضی زبیدی، تاج العروس من جواهر القاموس، ج۱۳، ص۲۲۶.    
۳. طریحی نجفی، فخرالدین، مجمع البحرین، ت الحسینی، ج۵، ص۱۸۸.    
۴. مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، ج۱۹، ص۲۹۳.    
۵. ص/سوره۳۸، آیه۳۳.    
۶. مکارم شیرازی، ناصر، ترجمه قرآن، ص۴۵۵.    
۷. طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ترجمه محمدباقر موسوی، ج۱۷، ص۳۰۹-۳۱۰.    
۸. طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ج۱۷، ص۲۰۳-۲۰۴.    
۹. طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ترجمه محمد بیستونی، ج۲۱، ص۱۰۱-۱۰۲.    
۱۰. طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ج۸، ص۷۴۱.    



مکارم شیرازی، ناصر، لغات در تفسیر نمونه، برگرفته از مقاله «سُوق»، ص۳۰۳.    


رده‌های این صفحه : لغات سوره ص | لغات قرآن




جعبه ابزار