زینت المجالس (کتاب)
ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف
«زینت المجالس» تالیف مجد الدین محمد حسینی متلخص به مجدی (
قرن یازدهم ق)، کتابی است تاریخی در موضوعات متنوع
و گوناگون که به زبان
فارسی و در
سال (۱۰۰۴ ق) تالیف گردیده است.
کتاب با مقدمه آقای احمد احمدی در اشارهای مختصر به مباحث آغاز
و مطالب در ده جزء
و هر جزء، در چندین فصل، تنظیم شده است.
مؤلف، در بیان مطالب، از اشعار
و حکایات فراوانی استفاده کرده است.
وی در ابتدای هر جزء، عنوان ده فصول را بیان کرده
و سپس هر کدام را شرح داده است.
نثر کتاب، ادبیات قدیم
فارسی و تا حدودی
نثر مسجع و آهنگین است.
چنین به نظر میرسد که مؤلف موفق به اتمام دو فصل آخر از جزء نهم نشده است.
در بعضی از نسخهای کتاب، فصل نهم
و دهم از جزء نهم، به عنوان ملحقات آورده شده است ولی در این نسخه، به این ترتیب بیان نشده
و فصل نهم
و دهم، جزء مطالب اصلی کتاب، آورده شده است.
فصل اول از جزء اول، در بیان معرفت کردگار میباشد.
مطالب فصول دیگر این جزء، به ترتیب زیر میباشد:
پیرامون معجزات
انبیا ،
کرامات اولیا
و مقامات
اصفیا ، در ذکر ملوک عجم
و سلاطین گذشته، تاریخ خلفا
و آثار آنها، پادشاهان اسلام هم
عصر عباسیان ، خاصیت
عدالت ،
سیره ملوک ، لطایف
و ظرایف سخنان اهل زمان خود، کیاست ملوک، عدالت آیین
و...
ابتدای جزء دوم، نامهها
و احکامی است که ملوک
و سلاطین صادر میکردند. نویسنده در این رابطه، پیرامون
فوائد تدبیرات سلاطین، فراست
و زیرکی سلاطین
و ملوک، مواعظ حکما نسبت به سلاطین، احکام غریب
و عجیبی که سلاطین صادر میکردند توضیحاتی داده داده است.
فصل نهم در بیان حکایات نادر دبیران
و فصل دهم شمهای از لطائف حکایت نما میباشد.
مؤلف، در جزء سوم، پیرامون برخی از افراد
و شغل آنها از جمله: اطبا، منجمین، شعرا، مغنیان
و معبران
و همچنین مطالبی در مورد اخلاق پسندیده بیان کرده است.
جزء چهارم در بیان صفات اخلاقی نیکو مانند
ادب ،
شفقت و رحمت ،
توکل ،
سخاوت ،
شجاعت ،
صبر و شکر ،
زهد و حزم و دور اندیشی و... میباشد. برای بیان
و شرح این جزء از اشعار
و حکایات فراوانی استفاده شده است.
مطالب جزء پنجم را میتوان ادامه مطالب جزء قبل پیرامون صفات اخلاقی دانست. مؤلف، در این بخش، پیرامون فضیلت خاموشی، وفای به
عهد ،
اصلاح بین دو نفر ،
کتمان راز ،
فواید امانت ،
مکارم اخلاق ، ثبات
نیت ،
فواید مشورت و اختلاف طبایع شرح
و توضیح داده است.
جزء ششم با
مذمت اخلاق رذیله ، مخصوصا
حسد آغاز گردیده است.
حرص ،
طمع ،
دروغ ،
بخل ،
نقض عهد و خلف وعده ،
و... صفات دیگری است که مؤلف در این جزء به توضیح آنها ژرداخته است.
هفتم، به بیان برخی از گناهان اختصاص یافته است؛ گناهانی مانند
اسراف ،
خیانت ،
زنا ،
کفران نعمت ،
سعایت و...
مطالب فصل نهم در بیان مردم بد اصل،
و فصل دهم در ذ کر زنان پارسا
و نیکو سیرت است.
در جزء هشتم مطالبی در مورد
فوائد خدمت
ملوک ،
عوائد خوف
و فوائد رجاء، در بیان فر جبعد از شدت، مبتلایان به بلای
عشق و... بیان گردیده
و توضیحاتی پیرامون آنها داده شده است.
جزء آخر با مطالب عجیب
و غریب پیرامون
خلقت و طول عمر آدمیان شروع میشود. مؤلف در این بخش، حکایتهایی همراه با شعر پیرامون این موضوع ذکر کرده است.
همچنین در این بخش، برخی مطالب غریب دیگر مانند
غرایب و طلسمات ،
غرایب طیور و... بیان شده است.
مباحث دیگر این جزء عبارت است از: ممالک جهان
و احوال بعضی از آنها؛ بیان عمارات
رفیعه ؛ ذکر حیوانات درنده مضر؛ در بیان سلطنت مغولان؛ ایلکانیان؛ سلطنت ملوک
سربداران ؛ ملوک
تیموریان .
فصل دهم، پیرامون سلطنت
صفویه و جلوس
شاه طهماسب بر تخت
سلطنت میباشد.
فهرست مطالب
و موضوعات در ابتدای کتاب بیان شده است.
کتاب فاقد پاورقی میباشد.
نرم افزار تراث ۲، مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی (نور).