• خواندن
  • نمایش تاریخچه
  • ویرایش
 

باچوانلو

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



باچْوانْلو، تیره‌ای‌ از طایفه کرد زعفرانلو در شمال‌ خراسان که‌ به‌ کرد قوچان‌ نیز معروفند، زبان‌ اینان‌ کردی‌ کُرمانجی‌ است‌ و به‌ ترکی‌ و فارسی‌ نیز سخن‌ می‌گویند.
[۱] میرنیا، علی‌، ایلها و طایفه‌های‌ عشایری‌ کرد ایران‌، ج۱، ص۶۴، تهران‌، ۱۳۶۹ش‌.




باچوانلو در منابع‌ به‌ صورت‌های‌ مختلف‌ قاچکانلو، باجمانلو، باج‌خوانلو، باچاوانلو، باچبانلو، باشقانلو، باشکانلو، باشمانلو و باشمانلی‌ نیز آمده‌ است‌.
[۲] توحدی‌، کلیم‌الله‌، حرکت‌ تاریخی‌ کرد به‌ خراسان‌ در دفاع‌ از استقلال‌ ایران‌، ج۱، ص۲۸۱، مشهد، ۱۳۵۹-۱۳۷۳ش‌.
[۳] توحدی‌، کلیم‌الله‌، حرکت‌ تاریخی‌ کرد به‌ خراسان‌ در دفاع‌ از استقلال‌ ایران‌، ج۱، ص۴۸۵، مشهد، ۱۳۵۹-۱۳۷۳ش‌.
[۴] توحدی‌، کلیم‌الله‌، حرکت‌ تاریخی‌ کرد به‌ خراسان‌ در دفاع‌ از استقلال‌ ایران‌، ج۲، ص۱۶۳-۱۶۴، مشهد، ۱۳۵۹-۱۳۷۳ش‌.
[۵] میرنیا، علی‌، ایلها و طایفه‌های‌ عشایری‌ کرد ایران‌، ج۱، ص۶۴، تهران‌، ۱۳۶۹ش‌.
[۶] پاپلی‌ یزدی‌، محمد حسین‌، «مختصری‌ درباره کوچ‌نشینان‌ شمال‌ خراسان‌»، ج۱، ص۵۶۷، مجله دانشکده ادبیات‌ و علوم‌ انسانی‌، مشهد، ۱۳۶۲ش‌، شم ۳ و ۴.
[۷] قدوسی‌، محمد حسین‌، نادرنامه‌، ج۱، ص۲۲، مشهد، ۱۳۳۹ش‌.
[۸] مردوخ‌ کردستانی‌، محمد، تاریخ‌، ج۱، ص۷۹، سنندج‌، ۱۳۵۱ش‌.
این‌ تیره‌ اکنون‌ در منطقه‌، به‌ ویژه‌ در درگز، بیشتر به‌ باچوانلو و باچیان‌لو معروفند.
[۹] میرنیا، علی‌، ایلها و طایفه‌های‌ عشایری‌ کرد ایران‌، ج۱، ص۷۷، تهران‌، ۱۳۶۹ش‌.
[۱۰] میرنیا، علی‌، ایلها و طایفه‌های‌ عشایری‌ خراسان‌، ج۱، ص۱۱۲، تهران‌، ۱۳۶۹ش‌.



کردهای‌ شمال‌ خراسان‌ از دوره شاه‌ اسماعیل‌ صفوی‌ (سل ۹۰۷-۹۳۰ق‌/۱۵۰۱- ۱۵۲۴م‌) به‌ خراسان‌ کوچانده‌ شدند. نخستین‌ گروه‌ مهاجران‌ حدود ۴ هزار خانوار از کردهای‌ صوفیانلو بودند.
[۱۱] پاپلی‌ یزدی‌، محمد حسین‌، «مختصری‌ درباره کوچ‌نشینان‌ شمال‌ خراسان‌»، ج۱، ص۵۶۷، مجله دانشکده ادبیات‌ و علوم‌ انسانی‌، مشهد، ۱۳۶۲ش‌، شم ۳ و ۴.
در ۱۰۱۱ق‌، در دوره شاه‌ عباس‌ اول‌ (سل ۹۹۶- ۱۰۳۸ق‌/۱۵۸۸-۱۶۲۹م‌) کردهای‌ چَمِشْگزَک‌ (چامشگزک‌) به‌ رهبری‌ شاهقلی‌ سلطان‌ در یک‌ گروه‌ ۱۵ تا ۴۰ هزار خانواری‌ از نواحی‌ غربی‌ ایران‌ به‌ ورامین‌، و سپس‌ از آن‌جا به‌ نواحی‌ شمالی‌ خراسان‌ کوچانده‌ شدند، تا از تاخت‌وتاز ترکمن‌ها و ازبک‌ها جلوگیری‌کنند.
[۱۲] اعتماد السلطنه‌، محمدحسن‌، مطلع‌الشمس‌، ج۱، ص۱۵۷، تهران‌، ۱۳۶۲ش‌.
[۱۳] مجدالاسلام‌ کرمانی‌، احمد، تاریخ‌ انقلاب‌ مشروطیت‌ ایران‌، ج۱، ص۴۸۹، اصفهان‌، ۱۳۵۰ش‌.
[۱۴] ییت‌، چارلز ادوارد، سفرنامه خراسان‌ و سیستان‌، ج۱، ص۱۶۵، ترجمه قدرت‌الله‌ روشنی‌ زعفرانلو و مهرداد رهبری‌، تهران‌، ۱۳۶۵ش‌.
[۱۵] بارتولد، و و، جغرافیای‌ تاریخی‌ ایران‌، ج۱، ص۱۲۱، ترجمه حمزه سردادور، تهران‌، ۱۳۵۸ش‌.
این‌ کردها در خراسان‌ به‌ ۵ شعبه‌ تقسیم‌ می‌شوند و خورده‌ ایماق‌ یکی‌ از این‌ شعبه‌هاست‌. باچوانلوها نیز احتمالاً باید از طوایف‌ کوچک‌ این‌ شعبه‌ باشند
[۱۶] مجدالاسلام‌ کرمانی‌، احمد، تاریخ‌ انقلاب‌ مشروطیت‌ ایران‌، ج۱، ص۴۸۹، اصفهان‌، ۱۳۵۰ش‌.
که‌ همراه‌ با توزانلوها به‌ دره درون‌ (حوالی‌ دهستان‌ باچوانلو) کوچانده‌ شدند.
[۱۷] میرنیا، علی‌، ایلها و طایفه‌های‌ عشایری‌ کرد ایران‌، ج۱، ص۸۱، تهران‌، ۱۳۶۹ش‌.
از دوره نادرشاه‌ افشار (سل ۱۱۴۸-۱۱۶۰ق‌/۱۷۳۵-۱۷۴۷م‌) رفته‌ رفته‌ نام‌ زعفرانلو به‌ جای‌ چمشگزک‌ متداول‌ شد.
[۱۸] توحدی‌، کلیم‌الله‌، حرکت‌ تاریخی‌ کرد به‌ خراسان‌ در دفاع‌ از استقلال‌ ایران‌، ج۲، ص۱۶۳، مشهد، ۱۳۵۹-۱۳۷۳ش‌.
به‌ گفته فیلد: زعفرانلوها در قوچان‌ و شیروان‌ زندگی‌ می‌کنند و شمار آن‌ها در قوچان‌ ۵۰ هزار و در شیروان‌ ۱۲ هزار تن‌ است‌ که‌ ۴۹ هزار تن‌ از آن‌ها اسکان‌ یافته‌اند و ۱۳ هزار تن‌ دیگر کوچرو هستند.
[۱۹] فیلد، هنری‌، مردم‌ شناسی‌ ایران‌، ج۱، ص‌۲۹۸، ترجمه عبدالله‌ فریار، تهران‌، ۱۳۴۳ش‌.



پس‌ از مرگ‌ شاه‌ عباس‌ دوم‌، کردان‌ باچوانلو تحت‌ حمایت‌ قزلباش‌های‌ افشار قرار گرفتند و نجات‌خان‌ افشار رهبری‌ آنها را به‌ عهده‌ گرفت‌. آنها همراه‌ با ایل‌ افشار در کمک‌ به‌ حکام‌ صفوی‌ و دفاع‌ از سرزمین‌ خراسان‌ با راهزنان‌ و متجاوزان‌ ازبک‌ و ترکمن‌ جنگیدند.
[۲۰] قدوسی‌، محمد حسین‌، نادرنامه‌، ج۱، ص۲۲، مشهد، ۱۳۳۹ش‌.
پس‌ از به‌ قدرت‌ رسیدن‌ نادرشاه‌ افشار، شکر سلطان‌ رهبر این‌ طایفه‌ شد و بالکانلو در نوخندان‌ مرکز تجمع‌ آنان‌ گردید.
[۲۱] میرنیا، علی‌، سردارانی‌ از ایلات‌ و طوایف‌ درگز، ج۱، ص۱۳۸-۱۳۹، مشهد، ۱۳۶۱ش‌.

در نبرد نادر با ملک‌ محمود سیستانی‌، فرمانروای‌ یاغی‌ خراسان‌، سواران‌ و جنگاوران‌ باچوانلو نخستین‌ پیروزی‌ را برای‌ سپاه‌ وی‌ به‌ ارمغان‌ آوردند، اما چندی‌ بعد با نادر به‌ مخالفت‌ برخاستند و سرانجام‌ به‌ کمک‌ طایفه قراچورلو با سپاه‌ او که‌ توسط برادرش‌ ابراهیم‌ خان‌ رهبری‌ می‌شد، در دامنه کوه‌ آلاداغ‌ (بین‌ درگز و قوچان‌) به‌ نبرد پرداختند و سرانجام‌ نادر خود آن‌ها را با نیروی‌ توپخانه‌ در هم‌ کوبید.
[۲۲] میرنیا، علی‌، سردارانی‌ از ایلات‌ و طوایف‌ درگز، ج۱، ص۱۰۱- ۱۰۲، مشهد، ۱۳۶۱ش‌.
پس‌ از آن‌، کردان‌ باچوانلو به‌ رهبری‌ نوروزخان‌ بر حکمران‌ درگز شوریدند و تا حدود سال‌ ۱۲۵۰ق‌/۱۸۳۴م‌ در منطقه باچوانلو (یا قاچکانلو)، در حوالی‌ درگز حکمرانی‌ کردند. پس‌ از به‌ قدرت‌ رسیدن‌ سلیمان‌ خان‌ و در دست‌ گرفتن‌ حکمرانی‌ درگز، نوروزخان‌ دستگیر و کشته‌ شد و مناطق‌ باچوانلو و درونگر نوخندان‌ زیر سیطره سلیمان‌ خان‌ درآمد.
[۲۳] میرنیا، علی‌، سردارانی‌ از ایلات‌ و طوایف‌ درگز، ج۱، ص۱۱۲-۱۱۳، مشهد، ۱۳۶۱ش‌.

در دوره قاجار، محمد جعفرخان‌ باجمانلو (باچوانلو) از بزرگان‌ کُرمانج‌ (طایفه‌ای‌ کرد) خراسان و از جمله‌ سرداران‌ رضاقلی‌ خان‌ زعفرانلو، در میان‌ باچوانلوها بود.
[۲۴] توحدی‌، کلیم‌الله‌، حرکت‌ تاریخی‌ کرد به‌ خراسان‌ در دفاع‌ از استقلال‌ ایران‌، ج۱، ص۲۸۱، مشهد، ۱۳۵۹-۱۳۷۳ش‌.
[۲۵] توحدی‌، کلیم‌الله‌، حرکت‌ تاریخی‌ کرد به‌ خراسان‌ در دفاع‌ از استقلال‌ ایران‌، ج۱، ص۴۸۵، مشهد، ۱۳۵۹-۱۳۷۳ش‌.
در رمضان‌ ۱۳۲۳، ترکمان‌ها به‌ تحریک‌ سالار مفخم‌ بجنوردی‌، رئیس‌ کردهای‌ شادلو، در حوالی‌ روستای‌ جنگاه‌، واقع‌ در شمال‌ شیروان‌ به‌ باچوانلوها حمله‌ کردند. به‌ دنبال‌ این‌ حمله‌ و غارت‌، گروهی‌ از مردان‌ باچوانلو کشته‌، و بیش‌ از ۶۰ زن‌ و کودک‌ اسیر ترکمن‌ها شدند و در پی‌ آن‌ نخستین‌ دادگاه‌ رسمی‌ ایران‌ برای‌ رسیدگی‌ به‌ این‌ واقعه‌ و حمایت‌ از اُسرای‌ باچوانلو تشکیل‌ شد.
[۲۶] توحدی‌، کلیم‌الله‌، حرکت‌ تاریخی‌ کرد به‌ خراسان‌ در دفاع‌ از استقلال‌ ایران‌، ج۱، ص۴۸۶، مشهد، ۱۳۵۹-۱۳۷۳ش‌.
[۲۷] توحدی‌، کلیم‌الله‌، حرکت‌ تاریخی‌ کرد به‌ خراسان‌ در دفاع‌ از استقلال‌ ایران‌، ج۲، ص۱۶۴، مشهد، ۱۳۵۹-۱۳۷۳ش‌.
[۲۸] توحدی‌، کلیم‌الله‌، حرکت‌ تاریخی‌ کرد به‌ خراسان‌ در دفاع‌ از استقلال‌ ایران‌، ج۴، ص۲۴-۳۰، مشهد، ۱۳۵۹-۱۳۷۳ش‌.
سرانجام‌، وزارت‌ عدلیه‌ در ۱۳۲۵ق‌/۱۹۰۷م‌، رای‌ خود را به‌ مجازات‌ تحریک‌کنندگان‌ و عوامل‌ این‌ جنایت‌ صادر کرد.
[۲۹] توحدی‌، کلیم‌الله‌، حرکت‌ تاریخی‌ کرد به‌ خراسان‌ در دفاع‌ از استقلال‌ ایران‌، ج۴، ص۳۰-۳۲، مشهد، ۱۳۵۹-۱۳۷۳ش‌.



کردان‌ باچوانلو در یک‌ صد سال‌ اخیر به‌ تدریج‌ روستانشین‌ شده‌، و به‌ کشاورزی‌ روی‌ آورده‌اند. اکنون‌ تنها گروه‌ کوچکی‌ از دامداران‌ این‌ تیره‌ کوچ‌ می‌کنند. کوچندگان‌ باچوانلوی‌ قوچان‌، هر ساله‌ در اوایل‌ مرداد ماه‌ مناطق‌ سردسیر کوه‌ و دره‌های‌ سریال‌ و عمارت‌، واقع‌ در خاور و شمال‌ خاوری‌ قوچان‌ را ترک‌ می‌کنند و به‌ سوی‌ قشلاق‌ در اراضی‌ پست‌ مراوه‌ تپه‌ (در حاشیه رودخانه اترک‌) می‌روند و تا نیمه فروردین‌ در این‌ مناطق‌ گرمسیری‌ به‌سر می‌برند. مسیر کوچ‌ باچوانلوها به‌ «راه‌ کوچ‌» معروف‌ است‌.
[۳۰] پورکریم‌، هوشنگ‌، «کردان‌ باچوانلویی‌ قوچان‌»، ج۱، ص۲۳-۲۶، هنر و مردم‌، تهران‌، ۱۳۴۸ش‌، شم ۸۸.
طول‌ راه‌ کوچ‌ برخی‌ از این‌ کوچندگان‌ در شاه‌ جهان‌ حدود ۲۲۵، و در هزار مسجد ۳۹۵ کم است‌.
[۳۱] پاپلی‌ یزدی‌، محمد حسین‌، کوچ‌نشینی‌ در شمال‌ خراسان‌، ج۱، ص۲۳۵، ترجمه اصغر کریمی‌، مشهد، ۱۳۷۱ش‌.
[۳۲] پاپلی‌ یزدی‌، محمد حسین‌، کوچ‌نشینی‌ در شمال‌ خراسان‌، ج۱، ص۲۴۶، ترجمه اصغر کریمی‌، مشهد، ۱۳۷۱ش‌.
کوچندگان‌ در مسیر کوچ‌ منزلگاه‌هایی‌ برای‌ چرای‌ دام‌های‌شان‌ دارند. شورک‌ و تیتکانلو در حوالی‌ قوچان‌، تک‌ مران‌ و قرق‌ در شیروان‌، تلتیش‌ و خشتلی‌ در حوالی‌ بجنورد از مهم‌ترین‌ منزلگاه‌های‌ این‌ عشایر در این‌ کوچ‌راه‌ به‌ شمار می‌روند.
[۳۳] پورکریم‌، هوشنگ‌، «کردان‌ باچوانلویی‌ قوچان‌»، ج۱، ص۲۴، هنر و مردم‌، تهران‌، ۱۳۴۸ش‌، شم ۸۸.
کوچندگان‌ باچوانلو در ۱۳۵۸ش‌ مجموعاً دارای‌ ۳۱ محل‌ قشلاقی‌ و ییلاقی‌ در ترکمن‌ صحرا، هزار مسجد و شاه‌ جهان‌ بودند.
[۳۴] پاپلی‌ یزدی‌، محمد حسین‌، کوچ‌نشینی‌ در شمال‌ خراسان‌، ج۱، ص۹۷، ترجمه اصغر کریمی‌، مشهد، ۱۳۷۱ش‌.
[۳۵] پاپلی‌ یزدی‌، محمد حسین‌، کوچ‌نشینی‌ در شمال‌ خراسان‌، ج۱، ص۲۲۸، ترجمه اصغر کریمی‌، مشهد، ۱۳۷۱ش‌.
مناطق‌ سردسیری‌ و گرمسیری‌ دیگر باچوانلوها اطراف‌ دولتخانه‌، حصارچه‌، چایلی‌ و یکه‌ چنار است‌. بیشتر روستانشینان‌ و کشاورزان‌ باچوانلو اکنون‌ در روستاهای‌ قره‌چای‌، نصر آباد، حصاری‌، دهنه‌ شور، دهنه‌ شیرین‌ از توابع‌ اسفراین‌ و کوه‌های‌ عمارت‌ قوچان‌، شاه‌ جهان‌، کنجور، بجنورد ، شیرگاه‌ (ینگی‌ قلعه‌)، آشخانه‌ و سالوگ‌ سکنی‌ دارند.
[۳۶] توحدی‌، کلیم‌الله‌، حرکت‌ تاریخی‌ کرد به‌ خراسان‌ در دفاع‌ از استقلال‌ ایران‌، ج۱، ص۴۸۶، مشهد، ۱۳۵۹-۱۳۷۳ش‌.
[۳۷] توحدی‌، کلیم‌الله‌، حرکت‌ تاریخی‌ کرد به‌ خراسان‌ در دفاع‌ از استقلال‌ ایران‌، ج۲، ص۱۶۴، مشهد، ۱۳۵۹-۱۳۷۳ش‌.
[۳۸] پاپلی‌ یزدی‌، محمد حسین‌، کوچ‌نشینی‌ در شمال‌ خراسان‌، ج۱، ص۹۴، ترجمه اصغر کریمی‌، مشهد، ۱۳۷۱ش‌.
روستای‌ دولتخانه قوچان‌ و اطراف‌ آن‌ و دهستان‌ باچوانلو مرکز اصلی‌ تیره باچوانلوست‌، البته‌ در دهستان‌ باچوانلو، طوایف‌ دیگری‌ نیز نشیمن‌ دارند.
[۳۹] میرنیا، علی‌، ایلها و طایفه‌های‌ عشایری‌ کرد ایران‌، ج۱، ص۷۷، تهران‌، ۱۳۶۹ش‌.
[۴۰] میرنیا، علی‌، ایلها و طایفه‌های‌ عشایری‌ کرد ایران‌، ج۱، ص۷۹-۸۱، تهران‌، ۱۳۶۹ش‌.
[۴۱] میرنیا، علی‌، ایلها و طایفه‌های‌ عشایری‌ کرد ایران‌، ج۱، ص۸۷، تهران‌، ۱۳۶۹ش‌.
این‌ دهستان‌ پس‌ از کوچ‌ و اقامت‌ کُردان‌ باچوانلو در آن‌، به‌ این‌ نام‌ خوانده‌ شده‌ است‌.
[۴۲] میرنیا، علی‌، سردارانی‌ از ایلات‌ و طوایف‌ درگز، ج۱، ص۱۰۱، مشهد، ۱۳۶۱ش‌.



شمار کوچندگان‌ باچوانلو در سرشماری‌ اجتماعی‌ - اقتصادی‌ ۱۳۶۶ش‌، ۲۵۶ خانوار (۵۶۵، ۱تن‌) آمده‌ است‌ که‌ ۲۰۳ خانوار از آنان‌، زمستان‌ را در استان‌ مازندران‌ و ۵۳ خانوار در خراسان‌ می‌گذرانند
[۴۳] سرشماری‌ اجتماعی‌ - اقتصادی‌ عشایر کوچنده‌ (۱۳۶۶ش‌)، ص۱۴، استان‌ خراسان‌، مرکز آمار ایران‌، تهران‌، ۱۳۶۹ش‌.
. فعالیت‌ عمده کردهای‌ باچوانلو دامداری‌، زراعت‌ و صنایع‌دستی‌ به‌ ویژه‌ قالی‌بافی‌ است‌.
[۴۴] میرنیا، علی‌، ایلها و طایفه‌های‌ عشایری‌ خراسان‌، ص۱۱۲، تهران‌، ۱۳۶۹ش‌.



کوچندگان‌ باچوانلو در چادر زندگی‌ می‌کنند. این‌ چادرها را از چند قطعه‌ پارچه بافته‌ شده‌ از موی‌ بز می‌دوزند و در زمینی‌ مستطیل‌ شکل‌ که‌ عرض‌ آن‌ حدود ۴ یا ۵ و طولش‌ حدود ۶ متر است‌، برپا می‌دارند. اشیاء و وسایل‌ درون‌ چادر شامل‌ جوال‌های‌ جو و آرد گندم‌، ۷ یا ۸ جهاز شتر، مشک‌ آب‌، خیک‌ پنیر، چند بسته‌ لحاف‌ و تشک‌، جوال‌های‌ پرنقش‌ و نگار - که‌ قند و چای‌ و برخی‌ دیگر از مواد و وسایل‌ مورد نیاز را در آن‌ قرار می‌دهند - و دوک‌ پشم‌ریسی‌، ظروف‌، چند تخته‌ نمد و قالیچه‌ برای‌ نشستن‌ میهمان‌ و وسایل‌ ضروری‌ دیگر است‌. این‌ اسباب‌ و اشیاء را به‌ ترتیب‌ خاصی‌ در درون‌ چادر می‌چینند و داخل‌ چادر را با آن‌ها تزیین‌ می‌کنند. حمل‌ و نقل‌ این‌ وسایل‌ معمولاً با شتر صورت‌ می‌گیرد.
[۴۵] پورکریم‌، هوشنگ‌، «کردان‌ باچوانلویی‌ قوچان‌»، ج۱، ص۲۷- ۲۸، هنر و مردم‌، تهران‌، ۱۳۴۸ش‌، شم ۸۸.



(۱) اعتماد السلطنه‌، محمدحسن‌، مطلع‌الشمس‌، تهران‌، ۱۳۶۲ش‌.
(۲) بارتولد، و و، جغرافیای‌ تاریخی‌ ایران‌، ترجمه حمزه سردادور، تهران‌، ۱۳۵۸ش‌.
(۳) پاپلی‌ یزدی‌، محمد حسین‌، کوچ‌نشینی‌ در شمال‌ خراسان‌، ترجمه اصغر کریمی‌، مشهد، ۱۳۷۱ش‌.
(۴) پاپلی‌ یزدی‌، محمد حسین‌، «مختصری‌ درباره کوچ‌نشینان‌ شمال‌ خراسان‌»، مجله دانشکده ادبیات‌ و علوم‌ انسانی‌، مشهد، ۱۳۶۲ش‌، شم ۳ و ۴.
(۵) پورکریم‌، هوشنگ‌، «کردان‌ باچوانلویی‌ قوچان‌»، هنر و مردم‌، تهران‌، ۱۳۴۸ش‌، شم ۸۸.
(۶) توحدی‌، کلیم‌الله‌، حرکت‌ تاریخی‌ کرد به‌ خراسان‌ در دفاع‌ از استقلال‌ ایران‌، مشهد، ۱۳۵۹-۱۳۷۳ش‌.
(۷) سرشماری‌ اجتماعی‌ - اقتصادی‌ عشایر کوچنده‌ (۱۳۶۶ش‌)، استان‌ خراسان‌، مرکز آمار ایران‌، تهران‌، ۱۳۶۹ش‌.
(۸) فیلد، هنری‌، مردم‌ شناسی‌ ایران‌، ترجمه عبدالله‌ فریار، تهران‌، ۱۳۴۳ش‌.
(۹) قدوسی‌، محمد حسین‌، نادرنامه‌، مشهد، ۱۳۳۹ش‌.
(۱۰) مجدالاسلام‌ کرمانی‌، احمد، تاریخ‌ انقلاب‌ مشروطیت‌ ایران‌، اصفهان‌، ۱۳۵۰ش‌.
(۱۱) مردوخ‌ کردستانی‌، محمد، تاریخ‌، سنندج‌، ۱۳۵۱ش‌.
(۱۲) میرنیا، علی‌، ایلها و طایفه‌های‌ عشایری‌ خراسان‌، تهران‌، ۱۳۶۹ش‌.
(۱۳) میرنیا، علی‌، ایلها و طایفه‌های‌ عشایری‌ کرد ایران‌، تهران‌، ۱۳۶۹ش‌.
(۱۴) میرنیا، علی‌، سردارانی‌ از ایلات‌ و طوایف‌ درگز، مشهد، ۱۳۶۱ش‌.
(۱۵) ییت‌، چارلز ادوارد، سفرنامه خراسان‌ و سیستان‌، ترجمه قدرت‌الله‌ روشنی‌ زعفرانلو و مهرداد رهبری‌، تهران‌، ۱۳۶۵ش‌؛


۱. میرنیا، علی‌، ایلها و طایفه‌های‌ عشایری‌ کرد ایران‌، ج۱، ص۶۴، تهران‌، ۱۳۶۹ش‌.
۲. توحدی‌، کلیم‌الله‌، حرکت‌ تاریخی‌ کرد به‌ خراسان‌ در دفاع‌ از استقلال‌ ایران‌، ج۱، ص۲۸۱، مشهد، ۱۳۵۹-۱۳۷۳ش‌.
۳. توحدی‌، کلیم‌الله‌، حرکت‌ تاریخی‌ کرد به‌ خراسان‌ در دفاع‌ از استقلال‌ ایران‌، ج۱، ص۴۸۵، مشهد، ۱۳۵۹-۱۳۷۳ش‌.
۴. توحدی‌، کلیم‌الله‌، حرکت‌ تاریخی‌ کرد به‌ خراسان‌ در دفاع‌ از استقلال‌ ایران‌، ج۲، ص۱۶۳-۱۶۴، مشهد، ۱۳۵۹-۱۳۷۳ش‌.
۵. میرنیا، علی‌، ایلها و طایفه‌های‌ عشایری‌ کرد ایران‌، ج۱، ص۶۴، تهران‌، ۱۳۶۹ش‌.
۶. پاپلی‌ یزدی‌، محمد حسین‌، «مختصری‌ درباره کوچ‌نشینان‌ شمال‌ خراسان‌»، ج۱، ص۵۶۷، مجله دانشکده ادبیات‌ و علوم‌ انسانی‌، مشهد، ۱۳۶۲ش‌، شم ۳ و ۴.
۷. قدوسی‌، محمد حسین‌، نادرنامه‌، ج۱، ص۲۲، مشهد، ۱۳۳۹ش‌.
۸. مردوخ‌ کردستانی‌، محمد، تاریخ‌، ج۱، ص۷۹، سنندج‌، ۱۳۵۱ش‌.
۹. میرنیا، علی‌، ایلها و طایفه‌های‌ عشایری‌ کرد ایران‌، ج۱، ص۷۷، تهران‌، ۱۳۶۹ش‌.
۱۰. میرنیا، علی‌، ایلها و طایفه‌های‌ عشایری‌ خراسان‌، ج۱، ص۱۱۲، تهران‌، ۱۳۶۹ش‌.
۱۱. پاپلی‌ یزدی‌، محمد حسین‌، «مختصری‌ درباره کوچ‌نشینان‌ شمال‌ خراسان‌»، ج۱، ص۵۶۷، مجله دانشکده ادبیات‌ و علوم‌ انسانی‌، مشهد، ۱۳۶۲ش‌، شم ۳ و ۴.
۱۲. اعتماد السلطنه‌، محمدحسن‌، مطلع‌الشمس‌، ج۱، ص۱۵۷، تهران‌، ۱۳۶۲ش‌.
۱۳. مجدالاسلام‌ کرمانی‌، احمد، تاریخ‌ انقلاب‌ مشروطیت‌ ایران‌، ج۱، ص۴۸۹، اصفهان‌، ۱۳۵۰ش‌.
۱۴. ییت‌، چارلز ادوارد، سفرنامه خراسان‌ و سیستان‌، ج۱، ص۱۶۵، ترجمه قدرت‌الله‌ روشنی‌ زعفرانلو و مهرداد رهبری‌، تهران‌، ۱۳۶۵ش‌.
۱۵. بارتولد، و و، جغرافیای‌ تاریخی‌ ایران‌، ج۱، ص۱۲۱، ترجمه حمزه سردادور، تهران‌، ۱۳۵۸ش‌.
۱۶. مجدالاسلام‌ کرمانی‌، احمد، تاریخ‌ انقلاب‌ مشروطیت‌ ایران‌، ج۱، ص۴۸۹، اصفهان‌، ۱۳۵۰ش‌.
۱۷. میرنیا، علی‌، ایلها و طایفه‌های‌ عشایری‌ کرد ایران‌، ج۱، ص۸۱، تهران‌، ۱۳۶۹ش‌.
۱۸. توحدی‌، کلیم‌الله‌، حرکت‌ تاریخی‌ کرد به‌ خراسان‌ در دفاع‌ از استقلال‌ ایران‌، ج۲، ص۱۶۳، مشهد، ۱۳۵۹-۱۳۷۳ش‌.
۱۹. فیلد، هنری‌، مردم‌ شناسی‌ ایران‌، ج۱، ص‌۲۹۸، ترجمه عبدالله‌ فریار، تهران‌، ۱۳۴۳ش‌.
۲۰. قدوسی‌، محمد حسین‌، نادرنامه‌، ج۱، ص۲۲، مشهد، ۱۳۳۹ش‌.
۲۱. میرنیا، علی‌، سردارانی‌ از ایلات‌ و طوایف‌ درگز، ج۱، ص۱۳۸-۱۳۹، مشهد، ۱۳۶۱ش‌.
۲۲. میرنیا، علی‌، سردارانی‌ از ایلات‌ و طوایف‌ درگز، ج۱، ص۱۰۱- ۱۰۲، مشهد، ۱۳۶۱ش‌.
۲۳. میرنیا، علی‌، سردارانی‌ از ایلات‌ و طوایف‌ درگز، ج۱، ص۱۱۲-۱۱۳، مشهد، ۱۳۶۱ش‌.
۲۴. توحدی‌، کلیم‌الله‌، حرکت‌ تاریخی‌ کرد به‌ خراسان‌ در دفاع‌ از استقلال‌ ایران‌، ج۱، ص۲۸۱، مشهد، ۱۳۵۹-۱۳۷۳ش‌.
۲۵. توحدی‌، کلیم‌الله‌، حرکت‌ تاریخی‌ کرد به‌ خراسان‌ در دفاع‌ از استقلال‌ ایران‌، ج۱، ص۴۸۵، مشهد، ۱۳۵۹-۱۳۷۳ش‌.
۲۶. توحدی‌، کلیم‌الله‌، حرکت‌ تاریخی‌ کرد به‌ خراسان‌ در دفاع‌ از استقلال‌ ایران‌، ج۱، ص۴۸۶، مشهد، ۱۳۵۹-۱۳۷۳ش‌.
۲۷. توحدی‌، کلیم‌الله‌، حرکت‌ تاریخی‌ کرد به‌ خراسان‌ در دفاع‌ از استقلال‌ ایران‌، ج۲، ص۱۶۴، مشهد، ۱۳۵۹-۱۳۷۳ش‌.
۲۸. توحدی‌، کلیم‌الله‌، حرکت‌ تاریخی‌ کرد به‌ خراسان‌ در دفاع‌ از استقلال‌ ایران‌، ج۴، ص۲۴-۳۰، مشهد، ۱۳۵۹-۱۳۷۳ش‌.
۲۹. توحدی‌، کلیم‌الله‌، حرکت‌ تاریخی‌ کرد به‌ خراسان‌ در دفاع‌ از استقلال‌ ایران‌، ج۴، ص۳۰-۳۲، مشهد، ۱۳۵۹-۱۳۷۳ش‌.
۳۰. پورکریم‌، هوشنگ‌، «کردان‌ باچوانلویی‌ قوچان‌»، ج۱، ص۲۳-۲۶، هنر و مردم‌، تهران‌، ۱۳۴۸ش‌، شم ۸۸.
۳۱. پاپلی‌ یزدی‌، محمد حسین‌، کوچ‌نشینی‌ در شمال‌ خراسان‌، ج۱، ص۲۳۵، ترجمه اصغر کریمی‌، مشهد، ۱۳۷۱ش‌.
۳۲. پاپلی‌ یزدی‌، محمد حسین‌، کوچ‌نشینی‌ در شمال‌ خراسان‌، ج۱، ص۲۴۶، ترجمه اصغر کریمی‌، مشهد، ۱۳۷۱ش‌.
۳۳. پورکریم‌، هوشنگ‌، «کردان‌ باچوانلویی‌ قوچان‌»، ج۱، ص۲۴، هنر و مردم‌، تهران‌، ۱۳۴۸ش‌، شم ۸۸.
۳۴. پاپلی‌ یزدی‌، محمد حسین‌، کوچ‌نشینی‌ در شمال‌ خراسان‌، ج۱، ص۹۷، ترجمه اصغر کریمی‌، مشهد، ۱۳۷۱ش‌.
۳۵. پاپلی‌ یزدی‌، محمد حسین‌، کوچ‌نشینی‌ در شمال‌ خراسان‌، ج۱، ص۲۲۸، ترجمه اصغر کریمی‌، مشهد، ۱۳۷۱ش‌.
۳۶. توحدی‌، کلیم‌الله‌، حرکت‌ تاریخی‌ کرد به‌ خراسان‌ در دفاع‌ از استقلال‌ ایران‌، ج۱، ص۴۸۶، مشهد، ۱۳۵۹-۱۳۷۳ش‌.
۳۷. توحدی‌، کلیم‌الله‌، حرکت‌ تاریخی‌ کرد به‌ خراسان‌ در دفاع‌ از استقلال‌ ایران‌، ج۲، ص۱۶۴، مشهد، ۱۳۵۹-۱۳۷۳ش‌.
۳۸. پاپلی‌ یزدی‌، محمد حسین‌، کوچ‌نشینی‌ در شمال‌ خراسان‌، ج۱، ص۹۴، ترجمه اصغر کریمی‌، مشهد، ۱۳۷۱ش‌.
۳۹. میرنیا، علی‌، ایلها و طایفه‌های‌ عشایری‌ کرد ایران‌، ج۱، ص۷۷، تهران‌، ۱۳۶۹ش‌.
۴۰. میرنیا، علی‌، ایلها و طایفه‌های‌ عشایری‌ کرد ایران‌، ج۱، ص۷۹-۸۱، تهران‌، ۱۳۶۹ش‌.
۴۱. میرنیا، علی‌، ایلها و طایفه‌های‌ عشایری‌ کرد ایران‌، ج۱، ص۸۷، تهران‌، ۱۳۶۹ش‌.
۴۲. میرنیا، علی‌، سردارانی‌ از ایلات‌ و طوایف‌ درگز، ج۱، ص۱۰۱، مشهد، ۱۳۶۱ش‌.
۴۳. سرشماری‌ اجتماعی‌ - اقتصادی‌ عشایر کوچنده‌ (۱۳۶۶ش‌)، ص۱۴، استان‌ خراسان‌، مرکز آمار ایران‌، تهران‌، ۱۳۶۹ش‌.
۴۴. میرنیا، علی‌، ایلها و طایفه‌های‌ عشایری‌ خراسان‌، ص۱۱۲، تهران‌، ۱۳۶۹ش‌.
۴۵. پورکریم‌، هوشنگ‌، «کردان‌ باچوانلویی‌ قوچان‌»، ج۱، ص۲۷- ۲۸، هنر و مردم‌، تهران‌، ۱۳۴۸ش‌، شم ۸۸.



دانشنامه بزرگ اسلامی، مرکز دائره المعارف بزرگ اسلامی، برگرفته از مقاله «باچرانلو»، شماره۴۳۰۱.    


رده‌های این صفحه : تراجم | قبائل ایرانی | قبائل کرد




جعبه ابزار