• خواندن
  • نمایش تاریخچه
  • ویرایش
 

ملائکه

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



برای دیگر کاربردها، ملک (ابهام‌زدایی) را ببینید.

ملائکه (فرشتگان‌) موجوداتی صاحب عقل و شعور هستند و وظایف گوناگونی بر عهده دارند.


۱ - خصوصیات ملائکه

[ویرایش]

ملائکه جمع ملک می باشد وحروف اصلی آن ألک از باب ضرب یضرب أَلَکَ یَأْلِکُ ألکًا و ألوکًا بمعنى رسالت است. موجوداتی شریف و باکرامت‌اند که همواره در تسبیح و تقدیس پروردگارند. فرشتگان از عقل و شعور برخوردارند و بندگان گرامی خداوندند. وظیفه فرشتگان- پس از عبادت- وساطت میان پروردگار و جهان هستی است. آنان فرمان خداوند درباره جهان را جاری می‌کنند .

۲ - ایمان به وجود فرشتگان

[ویرایش]

ایمان به وجود فرشتگان از واجبات دینی است و در ردیف ایمان به خدا و پیامبران و کتب آسمانی جای دارد.

۳ - اثبات وجود فرشتگان

[ویرایش]

اثبات وجود فرشتگان از راه نقل و ایمان به غیب امکان‌پذیر است.

۴ - مقام فرشتگان در پیشگاه خدا

[ویرایش]

فرشتگان مقامی والا در پیشگاه الهی دارند و از همین رو، در برخی ادعیه امامان (علیهم السلام)، آنها بسیار گرامی داشته شده‌اند؛ چنان که امام سجاد (علیه السلام) در دعاهای خویش، نخست بر فرشتگان مقربی مانند اسرافیل، میکائیل، جبرئیل و نیز فرشتگان دیگر درود فرستاده است

۵ - فرشتگان از دیدگاه متکلمان

[ویرایش]

متکلمان بر آن‌اند که فرشتگان، اجسامی لطیف‌اند و می‌توانند به شکل‌های مختلف درآیند.

۶ - فرشتگان از دیدگاه فلاسفه

[ویرایش]

فلاسفه فرشتگان را عقول مجرّده و نفوس فلکیّه می‌دانند که‌هیچ عُلقه‌ای با اجسام ندارند

۷ - تفاوت مقام فرشتگان

[ویرایش]

مقام و منزلت فرشتگان، مختلف است و اراده‌ای مستقل از خداوند ندارند و هیچ گاه گناه نمی‌کنند
[۱۶] طباطبايی، سید محمد حسین، المیزان فی تفسیر القرآن، ج۷، ص۱۲.


۸ - نام فرشتگان در قرآن

[ویرایش]

قرآن کریم تنها از دو فرشته نام برده است:جبرئیل و میکائیل.

۹ - ویژگی‌های عمومی فرشتگان

[ویرایش]

از آیات قرآن می‌توان ویژگی‌های عمومی فرشتگان را بازیافت. برخی از آنها عبارت‌اند از: واسطه نزول وحی به انسان، ،واسطه قبض روح انسان مراقب اعمال بندگان ، حافظ انسان در برابر حوادث ناگوار و بلایا و حامل عرش الهی و شفیع گناهکاران. همچنین، فرشتگان می‌توانند به صورت آدمیان درآیند و مؤمنان را در پیشامدها سخت مانند جنگ‌ها یاری دهند .گروهی از آنان به تدبیر امور جهان مشغول‌اند و گروهی نیز مأمور عذاب اقوام سرکش‌اند.

۱۰ - ویژگی‌های فرشتگان در روایات

[ویرایش]

در روایات بزرگان معصوم (علیهم السلام) نیز ویژگی‌هایی برای فرشتگان آمده است: آنان نه می‌خورند و نه می‌آشامند و نه نکاح می‌کنند و به نسیم عرش زنده‌اند گروهی از آنان پیوسته در سجده‌اند و رکوع ندارند و گروهی در رکوع‌اند و یارای ایستادن ندارند و گروهی همواره به صف ایستاده‌اند و پراکنده نمی‌شوند و برخی پیوسته تسبیح می‌گویند و خستگی ندارند و خواب به چشم آنان ره نمی‌یابد. به خطا و اشتباه نمی‌افتند و دچار سستی بدن نمی‌شوند و گرفتار فراموشی نمی‌گردند شمار آنان بسیار است و هیچ گونه‌ای از آفریدگان به شمار آنان نیست فرشتگان وسایط فیض الهی‌اند و مطیع و مجری اوامر خدایند
[۳۱] مهطرى، مرتضى، مقدّمه‌ای بر جهان‌بینی الهی، ج۳، ص۸۹.
.

۱۱ - جبرئیل

[ویرایش]

یکی از چهار فرشته مقرّب ادیان ابراهیمی است و رابط میان خداوند و پیامبران
[۳۲] جعفرى، محمد مهدى، دائرة المعارف تشیّع، ج۵، ص۳۰۹.
.

۱۱.۱ - نام‌های دیگر جبرئیل


اگر آیه صد و دو سوره نحلو نود و هفت سوره بقره را کنار هم نهیم و آنها را با یکدیگر تطبیق دهیم، درخواهیم یافت که جبرئیل همان «روح القدس» است. از نام‌های دیگر او است: روح الامین و رسول کریم.

۱۱.۲ - یاری پیامبران به واسطه جبرئیل


جبرئیل همان فرشته‌ای است که ابراهیم (علیه السلام) را از آتشنمرودیان رهانید و فرعونیان را در نیل غرق کرد و بشارت یحیی (علیه السلام) را به زکریّا و ولادت عیسی (علیه السلام) را به مریم (سلام الله علیها) رسانید.

۱۱.۳ - جایگاه جبرئیل در اسلام


جایگاه این فرشته مقرب الهی در آیین اسلام نیز بسیار والا است و همان فرشته‌ای است که قرآن کریم را بر پیامبر اسلام (صلی الله و علیه و آله) نازل کرد و طریقه عبادت را بدو آموخت و در غزوه بدر با هزار فرشته دیگر پیامبر (صلی الله و علیه و آله) را یاری داد و در معراج، همسفر و راهنمایش بود
[۴۰] شبسترى، عبد الحسين، اعلام القرآن، ص۲۷۷-۲۷۸.
.
از برخی آیات قرآن بر می‌آید که جبرئیل بر غیر پیامبران نیز نازل شده است؛ امّا نزول وحی به دست جبرئیل تنها ویژه پیامبران بوده و برای غیر پیامبران پیام‌هایی دیگر آورده است .

۱۲ - روح اعظم

[ویرایش]

در فرهنگ اسلامی، یکی از ملائک مقرب الهی، روح اعظم است.
این کلمه در قرآن نیامده است. در اینکه آیا روح اعظم، همان جبرئیل است یا نه، اختلاف نظر وجود دارد. ملّاصدرا او را «عقل اول» یا «ملک مقرّب» خوانده است که مشتمل بر فرشتگان کثیر می‌شود. این فرشتگان، جملگی جنود پرودگارند
[۴۲] الرّسائل، ص۴۷.
[۴۳] ملا صدرا، محمد بن ابراهيم، المبدأ و المعاد، ص۱۲۴.
. اهل عرفان، او را، از حیث ربوبیّت، مظهر ذات الهی می‌دانند که در انسان کامل یا «حقیقت محمّدیّه»تجلّی یافته است
[۴۴] آشتياني، جلال الدين، شرح مقدّمة قیصری، ص۷۸۷-۸۲۰.
. برخی دیگر او را همان جبرئیل دانسته‌اند
[۴۵] لغت نامه دهخدا، ج۲۶، ص۹۹.
.

۱۳ - پانویس

[ویرایش]
 
۱. ابن فارس، احمد، معجم مقاییس اللغة، ج ۱، ص ۱۳۲.    
۲. راغب اصفهانی، حسین، المفردات فی غریب القرآن، ج ۱، ص ۲۱.    
۳. ابن منظور، محمد مکرم، لسان العرب، ج ۱۰، ص ۳۹۲.    
۴. شوری/سوره۴۲، آیه۵.    
۵. انبیا/سوره۲۱، آیه۲۶.    
۶. انبیا/سوره۲۱، آیه۲۷.    
۷. ملا صدرا، محمد بن ابراهیم، مفاتیح الغیب، ج ۱، ص ۳۴۳.    
۸. امام سجادؑ، علی بن حسینؑ، صحیفه سجادیه، ص۳۶.    
۹. خواجه طوسی، محمد بن حسن، تلخیص المحصل، ص۲۳۰.    
۱۰. ملا صدرا، محمد بن ابراهیم، مفاتیح الغیب، ج ۱، ص ۳۴۲.    
۱۱. تفتازانی، مسعود بن عمر، شرح المقاصد، ج۳، ص۳۶۶.    
۱۲. ملا صدرا، محمد بن ابراهیم، مفاتیح الغیب، ج ۱، ص ۳۴۲.    
۱۳. صافات/سوره۳۷، آیه۱۶۴.    
۱۴. تکویر/سوره۸۱، آیه۲۰.    
۱۵. تکویر/سوره۸۱، آیه۲۱.    
۱۶. طباطبايی، سید محمد حسین، المیزان فی تفسیر القرآن، ج۷، ص۱۲.
۱۷. ال عمران/سوره۳،آیه۳۹.    
۱۸. نحل/سوره۱۶، آیه۲.    
۱۹. سجده/سوره۳۲، آیه۱۱.    
۲۰. ق/سوره۵۰، آیه۱۷.    
۲۱. ق/سوره۵۰، آیه۱۸.    
۲۲. رعد/سوره۱۳، آیه۱۱.    
۲۳. غافر/سوره۴۰، آیه۷.    
۲۴. مریم/سوره۱۹، آیه۱۷.    
۲۵. احزاب/سوره۳۳ف آیه۹.    
۲۶. نازعات/سوره۷۹/ آیه۵.    
۲۷. هود/سوره۱۱، آیه۷۷.    
۲۸. حویزی، عبد علی بن جمعه، تفسیر نور الثّقلین، ج۴، ص۳۴۹.    
۲۹. رضی، سید رضی، نهج البلاغة، خطبه۱، ص ۱۲.    
۳۰. محمدی ری شهری، محمد، میزان الحکمة، ج۴، ص ۲۹۳۰.    
۳۱. مهطرى، مرتضى، مقدّمه‌ای بر جهان‌بینی الهی، ج۳، ص۸۹.
۳۲. جعفرى، محمد مهدى، دائرة المعارف تشیّع، ج۵، ص۳۰۹.
۳۳. نحل/سوره۱۶، آیه۱۰۲.    
۳۴. بقره/سوره۲، آیه۹۷.    
۳۵. شعراء/سوره۲۶، آیه۱۹۳.    
۳۶. نجم/سوره۵۳، آیه۵.    
۳۷. تکویر/سوره۸۱، آیه۱۹-۲۱.    
۳۸. صدوق، محمد بن علی، علل الشرائع، ج ۱، ص ۳۶.    
۳۹. بحرانی، سید هاشم، البرهان فی تفسیر القرآن، ج ۳۰، ص ۵۰.    
۴۰. شبسترى، عبد الحسين، اعلام القرآن، ص۲۷۷-۲۷۸.
۴۱. مریم/سوره۱۹، آیه۱۶-۲۱.    
۴۲. الرّسائل، ص۴۷.
۴۳. ملا صدرا، محمد بن ابراهيم، المبدأ و المعاد، ص۱۲۴.
۴۴. آشتياني، جلال الدين، شرح مقدّمة قیصری، ص۷۸۷-۸۲۰.
۴۵. لغت نامه دهخدا، ج۲۶، ص۹۹.


۱۴ - منبع

[ویرایش]
کتاب فرهنگ شیعه، تالیف شده توسط جمعی از نویسندگان، ص۴۲۲-۴۲۴.    


رده‌های این صفحه : فرشتگان | کلام




جعبه ابزار