• خواندن
  • نمایش تاریخچه
  • ویرایش
 

گوشت

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف


منبع: گوشت
مقالات مرتبط: لَحْم (مفردات‌قرآن)، لَحْماً (لغات‌قرآن)، لَحْم (مفردات‌نهج‌البلاغه)، لحم (مقالات مرتبط).


گوشت به بخشی از بدن جانوران، که در زیر پوست قرار گرفته و پوشاننده استخوان‌هاست گفته می‌شود.
از احکام آن در باب‌های طهارت، حج، تجارت، اطعمه و اشربه و صید و ذباحه سخن گفته‌اند.


از میان خوردنی‌ها درباره گوشت سفارش ویژه شده است؛ از این‌رو، اختیار آن بر سایر خوردنی‌ها سزاوار است. در برخی روایات از گوشت به سرور خوراکی‌های دنیا، آخرت و بهشت تعبیر شده است.
[۱] حر عاملی، محمد بن حسن، وسائل الشیعة، ج۲۵، ص۲۱ – ۲۲.    

در میان گوشت‌ها به خوردن گوشت گوسفند سفارش ویژه شده است؛
[۲] حر عاملی، محمد بن حسن، وسائل الشیعة، ج۲۵، ص۴۳.    
چنان‌که از بسیار خوردن گوشت نهی شده است؛ از این‌رو، استمرار بر خوردن گوشت در هر روز مکروه است و در بعضی روایات از بیش از یک بار گوشت خوردن در هر سه روز نهی شده است.
[۳] حر عاملی، محمد بن حسن، وسائل الشیعة، ج۲۵، ص۴۸-۴۹.    
همچنین از چهل روز گوشت نخوردن نیز نهی و مکروه دانسته شده است. در روایات متعدد آمده است: «کسی که چهل روز خوردن گوشت را ترک کند، در گوش او اذان بگویید».
[۴] حر عاملی، محمد بن حسن، وسائل الشیعة، ج۲۵، ص۴۰.    


خوردن گوشت حیوان حلال گوشت؛ اعم از اهلی همچون گوسفند، گاو، شتر و مرغان خانگی، و وحشی، همچون گورخر، گوزن و آهو حلال، و خوردن گوشت حیوان حرام گوشت، مانند درندگان، پرندگان چنگال‌دار، همچون عقاب و کرکس حرام است. خوردن گوشت برخی حلال گوشتان، همچون اسب و الاغ مکروه است؛ چنان‌که خوردن گوشت خام (نپخته) مکروه می‌باشد.
[۵] سبزواری، سیدعبدالاعلی، مهذب الاحکام، ج۲۳، ص۱۴۹.    
[۶] نجفی، محمدحسن، جواهر الکلام، ج۳۶، ص۲۶۴ - ۲۶۵.    
[۷] نجفی، محمدحسن، جواهر الکلام، ج۳۶، ص۲۶۹.    
[۸] نجفی، محمدحسن، جواهر الکلام، ج۳۶، ص۲۹۸ – ۳۱۷.    

حلال گوشتی که به نجاست‌خواری، عادت کرده، بنابر قول مشهور، گوشت آن حرام می‌شود، مگر آنکه استبرا شود.
[۹] نجفی، محمدحسن، جواهر الکلام، ج۳۶، ص۲۷۲.    
همچنین حلال گوشتی که از شیر خوک تغذیه کرده، در حدی که بر اثر آن استخوان‌هایش محکم شده و گوشت در بدنش روییده است، گوشت و نسل آن حرام می‌شود؛ لیکن اگر به این‌ اندازه شیر نخورده باشد، خوردن گوشت آن مکروه خواهد بود.
[۱۰] نجفی، محمدحسن، جواهر الکلام، ج۳۶، ص۲۸۲.    

گوشت و نسل حیوان حلال گوشتی که انسانی آن را وطی کرده است حرام می‌شود.
[۱۱] نجفی، محمدحسن، جواهر الکلام، ج۳۶، ص۲۸۴.    

گوشتی که از حیوان زنده جدا می‌شود حرام است.
[۱۲] نجفی، محمدحسن، جواهر الکلام، ج۳۶، ص۳۴۱.    
خوردن گوشت شکار بر محرم حرام است، حتی اگر شکار کننده غیر محرم و در غیر حرم شکار کرده باشد؛ چنان‌که گوشت شکار مُحرم مطلقا حتی بر غیر مُحرم حرام خواهد بود؛ هرچند بنابر قول مشهور، مُحرم در غیر حرم آن را شکار کرده باشد.
[۱۳] نجفی، محمدحسن، جواهر الکلام، ج۱۸، ص۲۸۸.    
[۱۴] نجفی، محمدحسن، جواهر الکلام، ج۲۰، ص۳۱۴.    

حیوان حلال گوشتی که مشروب الکلی نوشیده است، گوشتش حرام نمی‌شود؛ لیکن بنابر قول مشهور باید پس از تطهیر خورده شود؛ اما خوردن دل، جگر و رودۀ آن حرام است، حتی اگر شسته شود؛ لیکن اگر ادرار نجس بنوشد، خوردن دل، جگر و رودۀ آن پس از شستن و تطهیر آن جایز خواهد بود.
[۱۵] علامه حلی، تحریر الاحکام، ج۴، ص۶۳۳ - ۶۳۴.    
[۱۶] شهید ثانی، مسالک الافهام، ج۱۲، ص۳۲-۳۳.    
[۱۷] نجفی، محمدحسن، جواهر الکلام، ج۳۶، ص۲۸۹ - ۲۹۱.    

گوشت حیوان حلال گوشتی که از شیر زنی تغذیه کرده، در حدی که استخوان‌هایش محکم شده مکروه است.
[۱۸] علامه حلی، تحریر الاحکام، ج۴، ص۶۳۴.    

گوشت حیوانات دریایی جز ماهی پولک‌دار و میگو حرام است.
[۱۹] نجفی، محمدحسن، جواهر الکلام، ج۳۶، ص۲۴۱-۲۴۳.    


خوردن گوشت حیوان حلال گوشت به شرط تذکیه جایز است؛ خواه تذکیه به گونه ذبح باشد یا نحر و یا شکار در جانوران وحشی و ماهی و ملخ.

طهارت یا نجاست گوشت تابع طهارت و نجاست حیوان است. گوشت حیوان نجس، مانند سگ و خوک نجس است؛ چنان‌که گوشت حیوان پاک، در صورت تذکیه پاک و در صورت عدم تذکیه، نجس می‌باشد.
گوشت جدا شده از حیوان زنده نجس است.
[۲۰] نجفی، محمدحسن، جواهر الکلام، ج۳۶، ص۳۴۱.    
گوشتی که از دست مسلمان یا بازار مسلمانان گرفته می‌شود، محکوم با طهارت است؛ اما گوشتی که از کافر یا بازار غیر مسلمانان گرفته می‌شود، محکوم به نجاست است.
[۲۱] نجفی، محمدحسن، جواهر الکلام، ج۳۶، ص۱۳۸.    
[۲۲] طباطبایی یزدی، سیدمحمدکاظم، العروة الوثقی، ج۱، ص۱۲۶.    


آیا خرید و فروش گوشت تازه در برابر گوشت خشک شده از یک جنس در صورت همسان بودن در وزن جایز است یا نه؟ مسئله محل اختلاف است. قول به عدم جواز آن به دلیل لزوم ربا به مشهور نسبت داده شده است؛ با این استدلال که گوشت تازه پس از معامله بر اثر خشک شدن، از وزنش کاسته می‌شود که نتیجه آن زیادی یکی بر دیگری و لزوم ربا خواهد بود.
[۲۳] نجفی، محمدحسن، جواهر الکلام، ج۲۳، ص۳۶۷ – ۳۷۰.    

به قول مشهور، خرید و فروش گوشت در برابر حیوان زنده از همان جنس، مانند گوشت گوسفند در برابر گوسفند، جایز نیست؛ اما بنابر قول مشهور میان متاخران، در صورتی که از یک جنس نباشند، مانند گوشت گوسفند در برابر گاو، جایز، بلکه بر جواز، ادعای اجماع شده است.
[۲۴] شهید ثانی، مسالک الافهام، ج۳، ص۳۲۹.    
[۲۵] نجفی، محمدحسن، جواهر الکلام، ج۲۳، ص۳۸۴.    
برخی مطلقا فروختن گوشت در برابر حیوان زنده را جایز دانسته‌اند؛ از یک جنس باشند یا از دو جنس.
[۲۶] ابن ادریس حلی، کتاب السرائر، ج۲، ص۲۵۸.    


۱. ↑ حر عاملی، محمد بن حسن، وسائل الشیعة، ج۲۵، ص۲۱ – ۲۲.    
۲. ↑ حر عاملی، محمد بن حسن، وسائل الشیعة، ج۲۵، ص۴۳.    
۳. ↑ حر عاملی، محمد بن حسن، وسائل الشیعة، ج۲۵، ص۴۸-۴۹.    
۴. ↑ حر عاملی، محمد بن حسن، وسائل الشیعة، ج۲۵، ص۴۰.    
۵. ↑ سبزواری، سیدعبدالاعلی، مهذب الاحکام، ج۲۳، ص۱۴۹.    
۶. ↑ نجفی، محمدحسن، جواهر الکلام، ج۳۶، ص۲۶۴ - ۲۶۵.    
۷. ↑ نجفی، محمدحسن، جواهر الکلام، ج۳۶، ص۲۶۹.    
۸. ↑ نجفی، محمدحسن، جواهر الکلام، ج۳۶، ص۲۹۸ – ۳۱۷.    
۹. ↑ نجفی، محمدحسن، جواهر الکلام، ج۳۶، ص۲۷۲.    
۱۰. ↑ نجفی، محمدحسن، جواهر الکلام، ج۳۶، ص۲۸۲.    
۱۱. ↑ نجفی، محمدحسن، جواهر الکلام، ج۳۶، ص۲۸۴.    
۱۲. ↑ نجفی، محمدحسن، جواهر الکلام، ج۳۶، ص۳۴۱.    
۱۳. ↑ نجفی، محمدحسن، جواهر الکلام، ج۱۸، ص۲۸۸.    
۱۴. ↑ نجفی، محمدحسن، جواهر الکلام، ج۲۰، ص۳۱۴.    
۱۵. ↑ علامه حلی، تحریر الاحکام، ج۴، ص۶۳۳ - ۶۳۴.    
۱۶. ↑ شهید ثانی، مسالک الافهام، ج۱۲، ص۳۲-۳۳.    
۱۷. ↑ نجفی، محمدحسن، جواهر الکلام، ج۳۶، ص۲۸۹ - ۲۹۱.    
۱۸. ↑ علامه حلی، تحریر الاحکام، ج۴، ص۶۳۴.    
۱۹. ↑ نجفی، محمدحسن، جواهر الکلام، ج۳۶، ص۲۴۱-۲۴۳.    
۲۰. ↑ نجفی، محمدحسن، جواهر الکلام، ج۳۶، ص۳۴۱.    
۲۱. ↑ نجفی، محمدحسن، جواهر الکلام، ج۳۶، ص۱۳۸.    
۲۲. ↑ طباطبایی یزدی، سیدمحمدکاظم، العروة الوثقی، ج۱، ص۱۲۶.    
۲۳. ↑ نجفی، محمدحسن، جواهر الکلام، ج۲۳، ص۳۶۷ – ۳۷۰.    
۲۴. ↑ شهید ثانی، مسالک الافهام، ج۳، ص۳۲۹.    
۲۵. ↑ نجفی، محمدحسن، جواهر الکلام، ج۲۳، ص۳۸۴.    
۲۶. ↑ ابن ادریس حلی، کتاب السرائر، ج۲، ص۲۵۸.    


• فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت (علیهم‌السلام)، ج۷، ص۳۰۰.


رده‌های این صفحه : اطعمه و اشربه | تجارت | حج | صید و ذباحه | طهارت | گوشت
جعبه ابزار