گاو
ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف
گاو از حیوانات پستاندار، نشخوارکننده و علفخوار، و از مهمترین چارپایان اهلی است.
از آن در بابهای
طهارت،
صلات،
زکات،
حج،
تجارت،
عاریه،
اطعمه و اشربه،
لقطه،
حدود و
دیات سخن گفتهاند.
احکام گاو در بابهایی از
فقه بیان شده است.
اگر گاو نر در
چاه آب بیفتد و بمیرد، تمامی آب چاه کشیده میشود و اگر گاو ماده باشد بهاندازه یک
کرّ آب کشیده میشود. برخی کشیدن به مقدار یک کرّ را برای هر دو گاو نر و ماده کافی دانستهاند. البته در اینکه کشیدن این مقدار آب از چاه
واجب است یا
مستحب، میان قدما و متاخران اختلاف است.
ادرار و سرگین گاو پاک است.
نمازگزاردن در محل نگهداری گاو
مکروه است.
گاو از چارپایانی است که با فراهم بودن شرایط،
زکات به آن تعلق میگیرد.
گاو و
گاومیش یک جنس به شمار میروند و چنانچه مجموع آنها به حد نصاب برسد، زکات واجب میشود و دادن هر یک به عنوان زکات از دیگری کفایت میکند.
گاو از چارپایانی است که میتوان در
حج،
قربانی کرد و واجب است یکساله باشد؛
چنانکه مستحب است ماده باشد.
همچنین است قربانی مستحب.
قربانی کردن گاومیش و گاو نر مکروه است.
برخی قدما قربانی کردن گاو نر را کافی ندانستهاند.
در
حج قران، حاجی میتواند با انجام دادن عمل تقلید،
احرام ببندد. تقلید با افکندن
نعل کهنهای که در آن
نماز گزارده است، بر گردن گاو یا گوسفندی که به عنوان قربانی آورده، محقق میشود.
کشتن گاو وحشی در حال احرام، حرام و موجب ثبوت
کفّاره، و کفّاره آن قربانی کردن یک گاو اهلی است؛
لیکن کشتن گاو اهلی جایز است؛ هرچند توحش بر آن عارض شده باشد.
کسی که در حج دو بار به
دروغ جدال کند بنابر
قول مشهور باید یک گاو به عنوان کفاره قربانی کند؛
چنانکه کفاره
آمیزش با
همسر در
عمره و خارج شدن منی به سبب نگاه به
نامحرم بنابر قول مشهور برای متوسطین یک گاو است.
همچنین کفاره قطع درختان بزرگ
حرم بنابر قول مشهور، یک گاو میباشد.
چنانچه گاو به
بیع سلف معامله شود، باید بهاندازهای که رفع جهالت شود، اوصاف آن در معامله ذکر و مشخص گردد.
اگر کسی به قصد فروش با قیمت بالاتر، گاو شیرده را ندوشد تا پستانش پر از
شیر گردد و پرشیر به نظر آید، آنگاه آن را با قیمت بالاتر بفروشد، چنین معاملهای مصداق
تدلیس و حرام است و برای خریدار
خیار ثابت میباشد.
گوشت گاو و گاومیش یک جنس به شمار میروند و معامله یکی در برابر دیگری به بیشتر یا کمتر،
ربا و حرام است.
شیر آن دو نیز همین حکم را دارد.
آیا عاریه دادن گـاو بـرای استفاده از شیر آن صحیح است یا باطل؟ مسئله محل اختلاف است.
گاو از حیوانات حلال گوشت و خوردن گوشت آن پس از
تذکیه شرعی جایز است.
برخی قدما خوردن گوشت گاومیش را مکروه دانستهاند.
در روایتی، شیر گاو دوا،
چربی آن شفا و
گوشت آن درد توصیف شده است؛
از اینرو، خوردن گوشت آن مکروه است.
مستحب است هنگام ذبح گاو، دستها و پاهایش بسته و دمش رها باشد.
گاوی که عادت به خوردن نجاست (
مدفوع)
انسان کرده است، گوشت و شیر آن حرام میشود و حلال شدن آن منوط به بازداشتن آن از خوردن نجاست و خوراندن علوفه است. مدت
استبرا بنابر قول مشهور بیست روز است.
اگر مالک گاو به جهت
بیماری یا شکستگی استخوان و مانند آن، گاو را رها کند، چنانچه منطقه فاقد
آب و علف برای ادامه حیات حیوان باشد، به قول مشهور، گرفتن حیوان برای دیگری جایز است و گیرنده مالک آن میشود، بدون اینکه ضمانتی متوجه او شود.
گوشت و نسل گاوی که انسان با آن آمیزش کرده حرام و کشتن و سوزاندن آن واجب است. انسان بالغی که مرتکب چنین عملی شده است،
تعزیر میگردد.
در ارتکاب جنایت
قتل، در صورت انتخاب گاو به عنوان
دیه مقتول، دویست گاو، دیه کامل مرد مسلمان میباشد.
• فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت (علیهمالسلام)، ج۷، ص۲۴۳.
