کهانت
ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف
کهانت، به معنای پیشگویی و غیبگویی است.
از آن در باب
تجارت سخن گفتهاند.
کهانت عبارت است از خبر دادن از امور غیبی و پنهانی که از طریق ارتباط
کاهن با
جنّیان و
شیاطین و آگاه کردن آنان او را از آن امور حاصل میشود؛ از اینرو، بسیاری، کاهن را به فردی که دارای صاحب و همراهی از جنیان است که خبرهای غیبی را به او میدهند. تعریف کردهاند؛ بلکه این تعریف به مشهور نسبت داده شده است.
برخی گفتهاند کهانت عبارت است از کاری که مقتضای آن
اطاعت و تبعیت بعض اجنه از شخص است؛ به گونهای که او را از امور پنهانی مطلع میسازند.
در روایتی از
امام صادق (علیهالسّلام) آمده است: «
ابلیس لعین تا
هفت آسمان بالا میرفت و خبرهای پنهانی را از
فرشتگان میشنید و به کاهنان میرسانید. وقتی
حضرت عیسی (علیهالسّلام) متولد شد، ابلیس از سه آسمان منع شد و تنها تا آسمان چهارم بالا میرفت. با ولادت
رسول خدا (صلیاللهعلیهوآلهوسلّم) از همه آسمانها منع شد و بدین سبب سرچشمه علم کاهنان بر روی آنان بسته شد. در روز ولادت آن حضرت، کاهنی در میان
عرب نماند مگر آنکه میان او و شیطانش حائلی افتاد و ارتباطشان قطع شد».
در حدیثی دیگر از آن حضرت آمده است: «وقتی شیاطین از رفتن به آسمانها و شنیدن اخبار از فرشتگان بازداشته شدند، کهانت از میان رفت و امروزه شیاطین، کاهنان را از رویدادهایی که میان مردم است مطلع میسازند و نیز از حوادثی که در زمین رخ میدهد؛ مانند دزدی یا قتلی که اتفاق میافتد یا غایبی که خبری از او نیست، خبر میدهند و آنان همچون مردم راستگو و دروغگو هستند».
برخی با نظر به روایت یاد شده کهانت را به دو قسم تقسیم کردهاند:
۱. کهانتی که کاهن به سبب ارتباط با شیاطینی که به آسمان بالا رفته و از فرشتگان اخبار غیبی را میشنیده و به او منتقل میکردند، خبر میدهد.
۲. کهانتی که کاهن بر اثر ارتباط با اجنّه و شیاطین از رخدادهای زمینی خبر میدهد.
قسم نخست از کهانت باطل گردید؛ اما قسم دوم باقی است.
برخی، کهانت را نزدیک به
سحر یا بخشی از آن بر شمردهاند.
برخی نیز آن را مغایر با سحر دانستهاند.
کهانت به معنای خبر دادن از امور پنهانی از طریق ارتباط با
جن و
شیطان،
حرام است؛ چنانکه رجوع به کاهن جهت آگاهی از امور پنهانی و تصدیق او و آموزش دادن و آموختن و گرفتن اجرت بر آن حرام میباشد.
• فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت (علیهمالسلام)، ج۷، ص۲۳۴.
