• خواندن
  • نمایش تاریخچه
  • ویرایش
 

و (صرف و نحو)

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف


منبع: و (صرف و نحو)
مقالات مرتبط: واو (مقالات مرتبط).


و از اصطلاحات ادبیات عرب حرف مبنی، قمری، معتلّ، و در حساب ابجد، معادل عدد ۶ است.
همچنین حرف معنا و حرف فرعی نصب است.
و کاربردهای متعددی دارد؛ از جمله:
واو عطف برای پیوند اسم‌ها و جمله‌ها، واو قسم برای سوگند، واو استیناف برای آغاز جملهٔ جدید، واو حالیّه برای آوردن جملهٔ حالیّه، واو معیّت برای همراهی، واو نصب با «أنْ» مقدّر، واو تقلیل به معنای «رُبَّ»، واو تفسیر در ساخت افعال جمع، واو زائد پس از «إلّا»، و واو تصریف در ساخت مشتقات.

و از اصطلاحات ادبیات عرب حرف مبنى، قمری، معتل، و در حساب ابجد، معادل عدد ۶ است. اين حرف، جزو حروف بدون نقطه، داراى استفال و رخوت است. نیز حرف معنا و مبنی بر حرکت خود است و محلّی از اعراب ندارد. همچنين حرف فرعى نصب است و فعل مضارع را با «أنْ» مقدّر، منصوب مى‌كند: وَ لَبْسُ عَباءَةٍ وَ تَقَرُّ عَيْني؛ با مفعول معه نيز مى‌آيد و «واو» معيّت ناميده مى‌شود: سِرْتُ وَ الجَبَلَ.
[۱] یعقوب، امیل، موسوعة النحو والصرف والإعراب، ص۷۰۷.    
[۲] فوال بابتی، عزیزه، المعجم المفصل فی النحو العربی، ج۲، ص۱۱۶۰.    
[۳] شرتونی، رشید، مبادی العربیة فی الصرف و النحو، ج۲، ص۱۹۹.    


از کاربردهای و می‌توان موارد زیر را برشمرد:
• حرف ابتدا
[۴] یعقوب، امیل، موسوعة النحو والصرف والإعراب، ص۱۵۹.    
[۵] فوال بابتی، عزیزه، المعجم المفصل فی النحو العربی، ج۲، ص۱۱۶۱.    
[۶] شرتونی، رشید، مبادی العربیة فی الصرف و النحو، ج۴، ص۱۷۹.    
[۷] دقر، عبدالغنی، معجم القواعد العربیة فی النحو والتصریف، ص۵۴۱.    
[۸] ابن هشام، انصاری، مغنی اللبیب، ج۲، ص۲۳.    
و استیناف است و پس از آن جمله‌اى مستقل مى‌آيد كه يا جملۀ استيناف است: وَ أَنْتَ أَيْضًا تُساعِدُهُ؛ يا جملۀ حاليّه، و «واو» حاليّه ناميده مى‌شود: جاءَ زَيْدٌ وَ الشَّمْسُ طالِعَةٌ.
[۹] یعقوب، امیل، موسوعة النحو و الصرف و الاعراب، ص۴۷۷.    
[۱۰] فوال بابتی، عزیزه، المعجم المفصل فی النحو العربی، ج۱، ص۷۸.    
• حرف تصريف و جزو حروف «سألتمونيها» است كه در ساختن اسم مشتق و اسم مزید به كار مى‌رود.
[۱۱] دقر، عبدالغنی، معجم القواعد العربیة فی النحو والتصریف، ص۲۲۹.    
[۱۲] ابن هشام، انصاری، مغنی اللبیب، ج۲، ص۱۵۸.    
• حرف تفسير است و در وزن اين افعال به عنوان فاعل مى‌آيد: فَعَلُوا،
[۱۳] یعقوب، امیل، موسوعة النحو و الصرف و الاعراب، ص۴۲۵.    
یَفْعَلُونَ،
[۱۴] یعقوب، امیل، موسوعة النحو والصرف والإعراب، ص۱۲۴.    
[۱۵] فوال بابتی، عزیزه، المعجم المفصل فی النحو العربی، ج۱، ص۲۰۷.    
[۱۶] دقر، عبدالغنی، معجم القواعد العربیة فی النحو والتصریف، ص۷۰.    
تَفْعَلونَ، إِفْعَلوا.
[۱۷] یعقوب، امیل، موسوعة النحو و الصرف و الاعراب، ص۱۲۴.    
[۱۸] دقر، عبدالغنی، معجم القواعد العربیة فی النحو والتصریف، ص۷۰.    
• حرف تقليل به معناى «رُبَّ‌» است: وَ لَيْلٍ كَمَوْجِ البَحْرِ أَرْخى سُدولَهُ، و مانند «رُبَّ‌»، اسم را مجرور مى‌كند.
[۱۹] فوال بابتی، عزیزه، المعجم المفصل فی النحو العربی، ج۲، ص۱۰۱۵.    
[۲۰] یعقوب، امیل، موسوعة النحو و الصرف و الاعراب، ص۷۰۷.    
[۲۱] ابن هشام، انصاری، مغنی اللبیب، ج۲، ص۲۵.    
• حرف زايد است و گاه پس از «إِلاّ» مى‌آيد: ما مِنْ أَحَدٍ إِلّا وَ فيهِ عُيوبٌ.
[۲۲] فوال بابتی، عزیزه، المعجم المفصل فی النحو العربی، ج۲، ص۱۱۶۵.    
[۲۳] دقر، عبدالغنی، معجم القواعد العربیة فی النحو و التصریف، ص۵۶۱.    
[۲۴] ابن هشام، انصاری، مغنی اللبیب، ص۱۰۳.    
• حرف ظرف است:

(فَأَجْمِعواْ أَمْرَكُمْ وَ شُرَكاءكُمْ.)

[۲۵] ابن هشام، انصاری، مغنی اللبیب، ج۲، ص۲۴.    
• حرف عطف است و ميان اسم و اسم، يا جمله و جمله مى‌آيد: جاءَ سَميرٌ وَ خالِدٌ؛ قامَ وَ قَعَدَ.
[۲۶] یعقوب، امیل، موسوعة النحو والصرف والإعراب، ص۴۵۴.    
[۲۷] فوال بابتی، عزیزه، المعجم المفصل فی النحو العربی، ج۲، ص۱۱۶۶.    
[۲۸] شرتونی، رشید، مبادی العربیة فی الصرف و النحو، ج۴، ص۲۹۶.    
[۲۹] دقر، عبدالغنی، معجم القواعد العربیة فی النحو والتصریف، ص۵۴۲.    
[۳۰] ابن هشام، انصاری، مغنی اللبیب، ص۵۹.    
• حرف قسم است، بر سر اسم ظاهر مى‌آيد و آن را مجرور مى‌كند: وَ اللَّهِ لَأَفْعَلَنَّ.
[۳۱] فوال بابتی، عزیزه، المعجم المفصل فی النحو العربی، ج۲، ص۷۹۴.    
[۳۲] یعقوب، امیل، موسوعة النحو و الصرف و الاعراب، ص۵۲۲.    
[۳۳] شرتونی، سعید، مبادی العربیة فی الصرف و النحو، ج۳، ص۲۱۰.    
[۳۴] دقر، عبدالغنی، معجم القواعد العربیة فی النحو و التصریف، ص۵۴۴.    
[۳۵] ابن هشام، انصاری، مغنی اللبیب، ج۲، ص۲۵.    
برخی از شواهد قرآنی مربوط به و در ادامه ارائه خواهد شد:

۳.۱ - وَشُرَكَاءكُمْ (سوره یونس/سوره۱۰، آیه۷۱)

•

(وَ اتْلُ عَلَیْهِمْ نَبَأَ نُوحٍ إِذْ قَالَ لِقَوْمِهِ یَا قَوْمِ إِن کَانَ کَبُرَ عَلَیْکُم مَّقَامِی وَ تَذْکِیرِی بِآیَاتِ اللَّهِ فَعَلَی اللَّهِ تَوَکَّلْتُ فَأَجْمِعُوا أَمْرَکُمْ وَ شُرَکَاءَکُمْ ثُمَّ لَا یَکُنْ أَمْرُکُمْ عَلَیْکُمْ غُمَّةً ثُمَّ اقْضُوا إِلَیَّ وَ لَا تُنظِرُونِ)

[۳۶] یونس/سوره۱۰، آیه۷۱.    

۳.۲ - تَفْعَلُونَ (صف/سوره۶۱، آیه۲)

•

(یَا اَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا لِمَ تَقُولُونَ مَا لَا تَفْعَلُونَ)

[۳۷] صف/سوره۶۱، آیه۲.    

۳.۳ - يَفْعَلُونَ (سوره مائده/سوره۵، آیه۷۹)

•

(کَانُوا لَا یَتَنَاهَوْنَ عَن مُّنکَرٍ فَعَلُوهُ ۚ لَبِئْسَ مَا کَانُوا یَفْعَلُونَ)

[۳۸] مائده/سوره۵، آیه۷۹.    

۳.۴ - فَعَلُوا (سوره آل عمران/سوره۳، آیه۱۳۵)

•

(وَ الَّذِینَ اِذَا فَعَلُوا فَاحِشَةً اَوْ ظَلَمُوا اَنفُسَهُمْ ذَکَرُوا اللَّهَ فَاسْتَغْفَرُوا لِذُنُوبِهِمْ وَ مَن یَغْفِرُ الذُّنُوبَ اِلَّا اللَّهُ وَ لَمْ یُصِرُّوا عَلَیٰ مَا فَعَلُوا وَ هُمْ یَعْلَمُونَ)

[۳۹] آل عمران/سوره۳، آیه۱۳۵.    

۳.۵ - وَنُقِرُّ (سوره حج/سوره۲۲، آیه۵)

•

(یَا أَیُّهَا النَّاسُ إِن کُنتُمْ فِی رَیْبٍ مِّنَ الْبَعْثِ فَإِنَّا خَلَقْنَاکُم مِّن تُرَابٍ ثُمَّ مِن نُّطْفَةٍ ثُمَّ مِنْ عَلَقَةٍ ثُمَّ مِن مُّضْغَةٍ مُّخَلَّقَةٍ وَ غَیْرِ مُخَلَّقَةٍ لِّنُبَیِّنَ لَکُمْ ۚ وَ نُقِرُّ فِی الْأَرْحَامِ مَا نَشَاءُ إِلَیٰ أَجَلٍ مُّسَمًّی ثُمَّ نُخْرِجُکُمْ طِفْلًا ثُمَّ لِتَبْلُغُوا أَشُدَّکُمْ ۖ وَ مِنکُم مَّن یُتَوَفَّیٰ وَ مِنکُم مَّن یُرَدُّ إِلَیٰ أَرْذَلِ الْعُمُرِ لِکَیْلَا یَعْلَمَ مِن بَعْدِ عِلْمٍ شَیْئًا ۚ وَ تَرَی الْأَرْضَ هَامِدَةً فَإِذَا أَنزَلْنَا عَلَیْهَا الْمَاءَ اهْتَزَّتْ وَ رَبَتْ وَ أَنبَتَتْ مِن کُلِّ زَوْجٍ بَهِیجٍ)

[۴۰] حج/سوره۲۲، آیه۵.    

۳.۶ - اُقْتُلُواْ (سوره یوسف/سوره۱۲، آیه۹)

•

(اُقْتُلُوا یُوسُفَ أَوِ اطْرَحُوهُ أَرْضًا یَخْلُ لَکُمْ وَجْهُ أَبِیکُمْ وَ تَکُونُوا مِن بَعْدِهِ قَوْمًا صَالِحِینَ)

[۴۱] یوسف/سوره۱۲، آیه۹.    

۳.۷ - وَالْقُرْآنِ (سوره یس/سوره۳۶، آیه۲)

•

(وَ الْقُرْآنِ الْحَکِیمِ)

[۴۲] یس/سوره۳۶، آیه۲.    
۱. ↑ یعقوب، امیل، موسوعة النحو والصرف والإعراب، ص۷۰۷.    
۲. ↑ فوال بابتی، عزیزه، المعجم المفصل فی النحو العربی، ج۲، ص۱۱۶۰.    
۳. ↑ شرتونی، رشید، مبادی العربیة فی الصرف و النحو، ج۲، ص۱۹۹.    
۴. ↑ یعقوب، امیل، موسوعة النحو والصرف والإعراب، ص۱۵۹.    
۵. ↑ فوال بابتی، عزیزه، المعجم المفصل فی النحو العربی، ج۲، ص۱۱۶۱.    
۶. ↑ شرتونی، رشید، مبادی العربیة فی الصرف و النحو، ج۴، ص۱۷۹.    
۷. ↑ دقر، عبدالغنی، معجم القواعد العربیة فی النحو والتصریف، ص۵۴۱.    
۸. ↑ ابن هشام، انصاری، مغنی اللبیب، ج۲، ص۲۳.    
۹. ↑ یعقوب، امیل، موسوعة النحو و الصرف و الاعراب، ص۴۷۷.    
۱۰. ↑ فوال بابتی، عزیزه، المعجم المفصل فی النحو العربی، ج۱، ص۷۸.    
۱۱. ↑ دقر، عبدالغنی، معجم القواعد العربیة فی النحو والتصریف، ص۲۲۹.    
۱۲. ↑ ابن هشام، انصاری، مغنی اللبیب، ج۲، ص۱۵۸.    
۱۳. ↑ یعقوب، امیل، موسوعة النحو و الصرف و الاعراب، ص۴۲۵.    
۱۴. ↑ یعقوب، امیل، موسوعة النحو والصرف والإعراب، ص۱۲۴.    
۱۵. ↑ فوال بابتی، عزیزه، المعجم المفصل فی النحو العربی، ج۱، ص۲۰۷.    
۱۶. ↑ دقر، عبدالغنی، معجم القواعد العربیة فی النحو والتصریف، ص۷۰.    
۱۷. ↑ یعقوب، امیل، موسوعة النحو و الصرف و الاعراب، ص۱۲۴.    
۱۸. ↑ دقر، عبدالغنی، معجم القواعد العربیة فی النحو والتصریف، ص۷۰.    
۱۹. ↑ فوال بابتی، عزیزه، المعجم المفصل فی النحو العربی، ج۲، ص۱۰۱۵.    
۲۰. ↑ یعقوب، امیل، موسوعة النحو و الصرف و الاعراب، ص۷۰۷.    
۲۱. ↑ ابن هشام، انصاری، مغنی اللبیب، ج۲، ص۲۵.    
۲۲. ↑ فوال بابتی، عزیزه، المعجم المفصل فی النحو العربی، ج۲، ص۱۱۶۵.    
۲۳. ↑ دقر، عبدالغنی، معجم القواعد العربیة فی النحو و التصریف، ص۵۶۱.    
۲۴. ↑ ابن هشام، انصاری، مغنی اللبیب، ص۱۰۳.    
۲۵. ↑ ابن هشام، انصاری، مغنی اللبیب، ج۲، ص۲۴.    
۲۶. ↑ یعقوب، امیل، موسوعة النحو والصرف والإعراب، ص۴۵۴.    
۲۷. ↑ فوال بابتی، عزیزه، المعجم المفصل فی النحو العربی، ج۲، ص۱۱۶۶.    
۲۸. ↑ شرتونی، رشید، مبادی العربیة فی الصرف و النحو، ج۴، ص۲۹۶.    
۲۹. ↑ دقر، عبدالغنی، معجم القواعد العربیة فی النحو والتصریف، ص۵۴۲.    
۳۰. ↑ ابن هشام، انصاری، مغنی اللبیب، ص۵۹.    
۳۱. ↑ فوال بابتی، عزیزه، المعجم المفصل فی النحو العربی، ج۲، ص۷۹۴.    
۳۲. ↑ یعقوب، امیل، موسوعة النحو و الصرف و الاعراب، ص۵۲۲.    
۳۳. ↑ شرتونی، سعید، مبادی العربیة فی الصرف و النحو، ج۳، ص۲۱۰.    
۳۴. ↑ دقر، عبدالغنی، معجم القواعد العربیة فی النحو و التصریف، ص۵۴۴.    
۳۵. ↑ ابن هشام، انصاری، مغنی اللبیب، ج۲، ص۲۵.    
۳۶. ↑ یونس/سوره۱۰، آیه۷۱.    
۳۷. ↑ صف/سوره۶۱، آیه۲.    
۳۸. ↑ مائده/سوره۵، آیه۷۹.    
۳۹. ↑ آل عمران/سوره۳، آیه۱۳۵.    
۴۰. ↑ حج/سوره۲۲، آیه۵.    
۴۱. ↑ یوسف/سوره۱۲، آیه۹.    
۴۲. ↑ یس/سوره۳۶، آیه۲.    


• فرهنگ اصطلاحات صرف و نحو عربی، دحداح، انطوان، ص۴۰۴.    


رده‌های این صفحه : ادبیات عرب | اصطلاحات صرف و نحو | حروف ابتداء | حروف استیناف | حروف الفبای عربی | حروف تصریف | حروف تفسیر | حروف تقلیل | حروف ظرف | حروف عطف | حروف قسم | حروف قمری | حروف مبنی | حروف معتل | حروف معنا | حروف مهمل
جعبه ابزار