• خواندن
  • نمایش تاریخچه
  • ویرایش
 

هَمّ (مفردات‌قرآن)

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف





هَمّ (به فتح‌ هاء و میم مشدده) از واژگان قرآن کریم به معنای قصد، اراده، حزن و اضطراب است.
مشتقات هَمّ که در آیات قرآن آمده عبارتند از:
هَمَّتْ‌ (به فتح‌ هاء و میم مشدده) به معنای قصد کردن؛
هَمُّوا (به فتح‌ هاء و میم مشدده) به معنای قصد کردند؛
اَهَمَّتْهُمْ‌ (به فتح‌ همزه و هاء و میم مشدده) به معنای مضطرب و ناراحت کرده بود، است.


هَمّ به معنای قصد، اراده، حزن و اضطراب است.


به مواردی از هَمّ که در قرآن به‌ کار رفته است، اشاره می‌شود:

۲.۱ - هَمَّتْ‌ (آیه ۵ سوره غافر)

(وَ هَمَّتْ‌ کُلُّ اُمَّةٍ بِرَسُولِهِمْ لِیَاْخُذُوهُ‌)

      
«هر امّت رسول‌شان را قصد کردند که بگیرندش.»


۲.۲ - هَمُّوا (آیه ۷۴ سوره توبه)

(وَ هَمُّوا بِما لَمْ یَنالُوا)

      
«و قصد کردند آن‌چه را که نرسیدند.»


۲.۳ - هَمَّتْ‌ (آیه ۲۴ سوره یوسف)

(وَ لَقَدْ هَمَّتْ‌ بِهِ وَ هَمَ‌ بِها لَوْ لا اَنْ رَای‌ بُرْهانَ رَبِّهِ‌)

      
«زن قصد کرد یوسف را که از او کام بگیرد و یوسف هم اگر برهان پروردگارش را نمی‌دید زن را قصد می‌کرد که از او کام بگیرد.»
برهان ظاهرا همان ایمان و عقیده راسخ یوسف (علیه‌السّلام) بود، یوسف بشری بود دارای غریزه جنسی اگر ایمان راسخ نداشت مثل آن زن به وی تمایل می‌کرد.


۲.۴ - اَهَمَّتْهُمْ‌ (آیه ۱۵۴ سوره آل عمران)

(وَ طائِفَةٌ قَدْ اَهَمَّتْهُمْ‌ اَنْفُسُهُمْ یَظُنُّونَ بِاللَّهِ غَیْرَ الْحَقِّ)

      
«گروهی را فکر خودشان مضطرب و ناراحت کرده بود و درباره خدا گمان ناحق می‌بردند.»


۱. ↑ قرشی بنابی، علی‌اکبر، قاموس قرآن، ج۷، ص۱۶۵.    
۲. ↑ راغب اصفهانی، حسین، المفردات، ط دارالقلم، ص۸۴۵.    
۳. ↑ طریحی نجفی، فخرالدین، مجمع البحرین، ت الحسینی، ج۶، ص۱۸۷.    
۴. ↑ غافر/سوره۴۰، آیه۵.    
۵. ↑ طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ترجمه محمدباقر موسوی، ج۱۷، ص۴۶۴.    
۶. ↑ طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ج۱۷، ص۳۰۶.    
۷. ↑ طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ترجمه محمد بیستونی، ج۲۱، ص۲۳۰.    
۸. ↑ طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ج۸، ص۸۰۰.    
۹. ↑ توبه/سوره۹، آیه۷۴.    
۱۰. ↑ طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ترجمه محمدباقر موسوی، ج۹، ص۴۵۷.    
۱۱. ↑ طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ج۹، ص۳۴۰.    
۱۲. ↑ طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ترجمه محمد بیستونی، ج۱۱، ص۱۵۹.    
۱۳. ↑ طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ج۵، ص۷۹.    
۱۴. ↑ یوسف/سوره۱۲، آیه۲۴.    
۱۵. ↑ طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ترجمه محمدباقر موسوی، ج۱۱، ص۱۷۲.    
۱۶. ↑ طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ج۱۱، ص۱۲۶.    
۱۷. ↑ طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ترجمه محمد بیستونی، ج۱۲، ص۱۹۳.    
۱۸. ↑ طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ج۵، ص۳۴۲.    
۱۹. ↑ آل عمران/سوره۳، آیه۱۵۴.    
۲۰. ↑ طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ترجمه محمدباقر موسوی، ج۴، ص۷۱.    
۲۱. ↑ طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ج۴، ص۴۶.    
۲۲. ↑ طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ترجمه محمد بیستونی، ج۴، ص۳۰۳.    
۲۳. ↑ طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ج۲، ص۸۶۳.    



• قرشی بنابی، علی‌اکبر، قاموس قرآن، برگرفته از مقاله «هم»، ج۷، ص۱۶۵.    






جعبه ابزار