• خواندن
  • نمایش تاریخچه
  • ویرایش
 

مَعَض (مفردات‌نهج‌البلاغه)

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف


منبع: مَعَض (مفردات‌نهج‌البلاغه)
مقالات مرتبط: خشم.


مَعَض (به فتح میم و عین) از واژگان نهج البلاغه به معنای به خشم آمدن است.
از مشتقات این کلمه در «نهج البلاغه»، اِمْتَعَاضَ‌ (به کسر همزه و سکون میم) به معنای غضب و خشم است.
امام علی (علیه‌السلام) از این واژه در مذمت یاران به کار برده است.
این کلمه فقط یک‌بار در «نهج‌ البلاغه» آمده است.


مَعَض
[۱] قرشی بنایی، علی‌اکبر، مفردات نهج البلاغه، ج۲، ص۹۸۴.    
(مثل شرف) به معنای خشم آمدن است، همچنين از مشتقات آن اِمْتَعَاضَ‌ است.
[۲] طریحی نجفی، فخر الدین، مجمع البحرین، ت-الحسینی، ج۴، ص۲۳۰.    
[۳] شرتونی، سعید، اقرب الموارد فی فصح العربیه و الشوارد، ج۵، ص۲۳۶.    


موردی که در «نهج البلاغه» به کار رفته است، به شرح ذیل می‌باشد:

۲.۱ - تَمْتَعِضونَ - خطبه ۳۴ (مذمت یاران)

حضرت علی (علیه‌السّلام) در مذمت ياران فرموده:
«تُكادونَ وَ لا تَكيدونَ، وَ تُنْتَقَصُ أَطْرافُكُمْ فَلا تَمْتَعِضونَ.»
[۴] سید رضی، محمد، نهج البلاغه، ت الحسون، ص۹۴، خطبه ۳۴.    
[۵] عبده، محمد، نهج البلاغه، ط مطبعة الإستقامة، ص۷۹، خطبه ۳۴.    
[۶] صالح، صبحی، نهج البلاغه، ص۷۸، خطبه ۳۴.    

«مورد حيله واقع مى‌شود امّا حيله نمى‌كنيد و اطراف مملكت شما اشغال مى‌شود و ناقص مى‌گردد ولى به غضب نمى‌آیيد.»
[۷] مکارم شیرازی، ناصر، نهج البلاغه با ترجمه فارسی روان، ص۹۳، خطبه ۳۴.    
[۸] بحرانی، ابن میثم، ترجمه شرح نهج البلاغه، ج۲، ص۱۶۵.    
(شرح‌های خطبه:
[۹] بحرانی، ابن میثم، ترجمه شرح نهج البلاغه، ج۲، ص۱۷۱.    
[۱۰] مکارم شیرازی، ناصر، پیام امام امیرالمومنین، ج۲، ص۳۳۰.    
[۱۱] هاشمی خویی، حبیب‌الله‌، منهاج البراعة فی شرح نهج البلاغة، ج۴، ص۷۵.    
[۱۲] ابن ابی‌الحدید، عبدالحمید، شرح نهج البلاغة، ج۲، ص۱۸۹.    
)


این کلمه فقط یک بار در «نهج‌ البلاغه» آمده است.

۱. ↑ قرشی بنایی، علی‌اکبر، مفردات نهج البلاغه، ج۲، ص۹۸۴.    
۲. ↑ طریحی نجفی، فخر الدین، مجمع البحرین، ت-الحسینی، ج۴، ص۲۳۰.    
۳. ↑ شرتونی، سعید، اقرب الموارد فی فصح العربیه و الشوارد، ج۵، ص۲۳۶.    
۴. ↑ سید رضی، محمد، نهج البلاغه، ت الحسون، ص۹۴، خطبه ۳۴.    
۵. ↑ عبده، محمد، نهج البلاغه، ط مطبعة الإستقامة، ص۷۹، خطبه ۳۴.    
۶. ↑ صالح، صبحی، نهج البلاغه، ص۷۸، خطبه ۳۴.    
۷. ↑ مکارم شیرازی، ناصر، نهج البلاغه با ترجمه فارسی روان، ص۹۳، خطبه ۳۴.    
۸. ↑ بحرانی، ابن میثم، ترجمه شرح نهج البلاغه، ج۲، ص۱۶۵.    
۹. ↑ بحرانی، ابن میثم، ترجمه شرح نهج البلاغه، ج۲، ص۱۷۱.    
۱۰. ↑ مکارم شیرازی، ناصر، پیام امام امیرالمومنین، ج۲، ص۳۳۰.    
۱۱. ↑ هاشمی خویی، حبیب‌الله‌، منهاج البراعة فی شرح نهج البلاغة، ج۴، ص۷۵.    
۱۲. ↑ ابن ابی‌الحدید، عبدالحمید، شرح نهج البلاغة، ج۲، ص۱۸۹.    


• قرشی بنایی، علی‌اکبر، مفردات نهج البلاغه، برگرفته از مقاله «معض»، ج۲، ص۹۸۴.    


رده‌های این صفحه : مفردات نهج البلاغه | واژه شناسی واژگان خطبه 34 نهج البلاغه
جعبه ابزار