مسافر
ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف
مسافر مقابل حاضر، در
فقه بر کسی اطلاق میشود که به قصد پیمودن
مسافت هشت فرسخ یا بیشتر از وطنش خارج شده باشد.
از احکام آن در بابهای
طهارت،
صلات،
زکات،
خمس،
صوم و
حج سخن گفتهاند.
احکام مسافر در بابهایی از
فقه بیان شده است.
تخلی در توقفگاه مسافران
مکروه است.
نماز مسافر با شرایطی
قصر میشود، مگر در چهار
شهر (
مکه،
مدینه،
کربلا و
کوفه) که به
قول مشهور مخیّر میان قصر و اتمام است.
البته مسافری که شغل او
سفر است یا در جایی قصد اقامت ده
روز کرده یا با تردید، سی روز در جایی مانده، نمازش تمام است. چنانکه در سفر معصیت نیز تمام میباشد.
مسافر در
اذان و اقامه میتواند هر فصل از فصول آن دو را یک بار بگوید.
به تصریح برخی، جمع میان
نماز ظهر و عصر و نیز
مغرب و عشاء برای مسافر
مستحب است.
تقدیم
نماز شب بر نیمه شب برای معذور، همچون مسافر جایز است.
چنانکه تاخیر نماز از اول وقت برای مسافر جایز میباشد.
وجوب
نماز جمعه و
نماز عید -در فرض وجوب آن دو- از مسافر ساقط است.
از مستحقان
زکات و
خمس،
مسافرِ در راه مانده است که
ابن سبیل نامیده شده است.
روزه از مسافر صحیح نیست.
وقت نیت روزه در واجب معین، مانند روزه
ماه رمضان برای مسافر تا
زوال (ظهر) امتداد دارد و مسافر چنانچه قبل از زوال به
وطن یا جایی که قصد دارد ده روز در آنجا بماند، برسد و تا آن زمان مفطری، استعمال نکرده باشد، نیت روزه میکند و روزه میگیرد. مسافری که در ماه رمضان، بعد از ظهر یا پس از استعمال یکی از مفطرات در حال سفر، به وطن یا جایی که قصد اقامت ده روز دارد، میرسد،
مستحب است باقی مانده روز را از مفطرات امساک کند.
سزاوار نیست مسافر در ماه رمضان خود را از نوشیدنیها و خوردنیها سیر کند.
بدرقه مسافر
مؤمن و نیز به پیشواز او رفتن هنگام بازگشت از سفر مستحب است.
چنانکه
معانقه و در آغوش گرفتن او مستحب میباشد.
فرود آمدن در آخر شب برای استراحت در کنار جادهها و راهها مکروه است.
وجود عین یا قیمت ابزار سفر
حج، همچون
مرکب و
غذا، متناسب با شان مسافر از لحاظ توانا و ناتوان بودن وی، از شرایط تحقق
استطاعت است.
• فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت (علیهمالسلام)، ج۷، ص۶۷۲.
