• خواندن
  • نمایش تاریخچه
  • ویرایش
 

فرجام‌خواهی

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف





فرجام‌خواهی، ازجمله مباحث مربوط‌به حقوق خصوصی است.
یکی‌از طرق شکایت از حکم، فرجام‌خواهی است و چون مرجع آن دادگاه عالی‌تری است که صادر کننده حکم نبوده از این‌رو عدولی نیست.



فرجام‌ یکی‌از طرق شکایت از حکم است و چون مرجع آن دادگاه عالی‌تری است که صادر کننده حکم نبوده از این‌رو عدولی نیست.
تصحیحی نیز نمی‌باشد برای این‌که دیوان عالی کشور رسیدگی را تجدید نمی‌کند و وارد در ماهیت نمی‌شود و حکم مجددی نمی‌دهد که جانشین حکم دادگاه شود.
چراکه حاصل کار دیوان عالی کشور فقط نقض یا ابرام حکمی است که برای دعوا صادر شده است، بدین معنی که در حکم نظر کرده و مشخص می‌کند که رأی دادگاه مطابق قانون صادر شده یا خیر.
[۱] افسران، قاسم، علوی، ابوذر، آیین دادرسی مدنی در آیینه نمودار، تهران، نگاه بینه، ۱۳۸۵، چاپ اول، ص۷۸.



احکام قابل فرجام عبارتنداز:
جز آن‌چه به‌علت عدم درخواست تجدیدنظر قطعیت یافته مگر درموارد زیر:
• احکام راجع‌به اصل نکاح و فسخ آن، طلاق، نَسَب، حجر، وقف، ثلث، حبس و تولیت و احکامی که خواسته آن بیش‌از ۲۰ میلیون ریال باشد؛
• قرارهای ابطال و رد دادخواست، قرار سقوط دعوا، قرار عدم اهلیت یکی‌از طرفین مشروط‌به این‌که اصل حکم راجع‌به آن‌ها قابل رسیدگی فرجامی باشد.

آرای غیرقابل فرجام عبارتنداز:
• احکام مستندبه اقرار قاطع دعوا در دادگاه؛
• احکام مستندبه نظریه یک یا چند نفر کارشناس که طرفین به‌طور کتبی رأی آن‌ها را قاطع دعوا قرار داده باشند؛
• احکام مستندبه سوگند قاطع دعوا؛
• احکامی که طرفین حق فرجام‌خواهی خودرا نسبت‌به آن ساقط کرده باشند؛
• احکام مربوط‌به فرعیات دعوایی که قابل رسیدگی فرجامی نباشد؛
• احکامی که به‌موجب قوانین خاص غیرقابل فرجام‌خواهی است.

این مدت برای افراد مقیم ایران ۲۰ روز برای افراد مقیم خارج دو ماه می‌باشد.
درصورتی که محکوم‌علیه متعدد باشند و حتی فقط یک‌نفرشان ساکن خارج باشد برای همه ۲ ماه مهلت فرجام‌خواهی وجود دارد.
[۲] صدرزاده افشار، محسن، آیین دادرسی مدنی و بازرگانی، تهران، جهاد دانشگاهی، ۱۳۸۲، چاپ هفتم، ص۳۰۳- ۳۱۳.



• برای آرای دادگاه تجدیدنظر استان از روز ابلاغ رأی؛
• برای آرای قابل تجدیدنظر دادگاه بدوی که نسبت‌به آن تجدیدنظر خواهی نشده از تاریخ انقضای مهلت تجدیدنظر.

انواع فرجام‌خواهی عبارتنداز:

۶.۱ - فرجام‌خواهی بی‌واسطه

• فرجام‌خواهی اصلی (فرجام‌خواه)؛
• فرجام‌خواهی تبعی (فرجام‌خوانده).
بدین معنی که محکوم‌له به برخی‌از قسمت‌های حکم دادگاه بدوی اعتراض دارد ولی به‌منظور صلح طلبی یا جلوگیری از اطاله دادرسی و.... از درخواست فرجام خودداری می‌کند ولی طرف او از حکم صادره درخواست رسیدگی فرجامی‌ کرده، لذا او هم از قسمت‌های مورد نظر درخواست رسیدگی فرجامی می‌کند.
[۳] شمس، عبدالله، آیین دادرسی مدنی، تهران، میزان، ۱۳۸۲، چاپ چهارم، ج ۲، ص۴۱۵-۴۵۹.


۶.۲ - فرجام‌خواهی باواسطه

درخواست فرجام از دادستان کل کشور است که شرایط زیر را می‌طلبد:
• درمهلت مقرر فرجام‌خواهی نشده باشد؛
• ذی‌نفع مدعی خلاف شرع یا قانونی بودن رأی قابل فرجام باشد؛
• درخواست فرجام مستلزم تقدیم دادخواست و پرداخت هزینه‌ دادرسی فرجامی است؛
• مهلت این‌کار، یک ماه از تاریخ انقضای مهلت فرجام‌خواهی یا قطعی شدن قرار رد دادخواست فرجامی یا ابلاغ رأی دیوان عالی درخصوص تایید قرار رد دادخواست فرجامی است.

• عدم صلاحیت ذاتی دادگاه؛
• عدم صلاحیت محلی به‌شرطی که به آن ایراد شده باشد؛
• عدم رعایت اصول دادرسی و قواعد آمره و حقوق اصحاب دعوا به‌شرطی که به آن ایراد شده باشد.
• آرای مغایر با یکدیگر، بدون سبب قانونی؛
• درصورت نقص تحقیقات یا عدم توجه به‌دلایل و مدافعات طرفین؛
• ثبوت عدم صحت مدارکی که مبنای رأی بوده است؛
• اگر دعوا ناشی‌از قرارداد بوده و مفاد سند یا قانون مربوط‌به آن قرارداد معنای دیگری غیراز معنای مورد نظر دادگاه صادر کننده رأی داشته باشد.
[۴] متین، احمد، آیین دادرسی مدنی و بازرگانی، تهران، مجد، ۱۳۸۱، چاپ دوم، ص۱۷۲-۲۰۰.

• اگر نقض به‌علت نقص تحقیقات باشد جهت رسیدگی مجدد به دادگاه صادر کننده رأی ارجاع می‌شود؛
• اگر نقض به‌علت عدم صلاحیت باشد، پرونده به دادگاهی که دیوان عالی کشور صالح بداند ارجاع می‌گردد؛
• درصورت مغایر بودن دو رأی در یک موضوع، رأی موخر نقض و بلاارجاع می‌ماند. (ماده ۳۷۶ قانون آیین دادرسی مدنی)

۱. افسران، قاسم، علوی، ابوذر، آیین دادرسی مدنی در آیینه نمودار، تهران، نگاه بینه، ۱۳۸۵، چاپ اول، ص۷۸.
۲. صدرزاده افشار، محسن، آیین دادرسی مدنی و بازرگانی، تهران، جهاد دانشگاهی، ۱۳۸۲، چاپ هفتم، ص۳۰۳- ۳۱۳.
۳. شمس، عبدالله، آیین دادرسی مدنی، تهران، میزان، ۱۳۸۲، چاپ چهارم، ج ۲، ص۴۱۵-۴۵۹.
۴. متین، احمد، آیین دادرسی مدنی و بازرگانی، تهران، مجد، ۱۳۸۱، چاپ دوم، ص۱۷۲-۲۰۰.



سایت پژوهه، برگرفته از مقاله «فرجام‌خواهی»، تاریخ بازیابی:۱۴۰۴/۰۶/۲۰.    


رده‌های این صفحه : آیین دادرسی مدنی | حقوق خصوصی




جعبه ابزار