عدد اصلی معطوف (صرف و نحو)
ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف
عدد اصلی معطوف در اصطلاح
ادبیات عرب اعدادی را گویند که از «
واحدٌ و عِشرونَ» تا «
تِسْعةٌ وَ عِشرونَ» و تا
«تِسْعةٌ وَ تِسعونَ» را دربر میگیرد.
جزء نخست آن، با
معدود مؤنّث،
مذکّر و با معدود مذكّر،
مؤنّث مىآيد.
جزء دوم آن، همانند
عقود، با معدود مذكّر و مؤنّث يكسان مىآيد.
عدد اصلی معطوف در اصطلاح
ادبیات عرب اعدادی را گویند که از
«واحدٌ و عِشرونَ» (بیست و یک) تا
«تِسْعةٌ وَ عِشرونَ» (بیست و نه) و تا
«تِسْعةٌ وَ تِسعونَ» (نود و نُه) را دربر میگیرد.
عدد اصلی مرکّب به لحاظ صرفی و نحوی دارای ویژگیهای زیر است:
۱. جزء نخست آن، با معدود مؤنّث، مذكّر و با معدود مذكّر، مؤنّث مىآيد؛ به استثناى «
واحد» و «
اِثْنانِ» كه مانند
عدد مفرد است. جزء دوم آن، همانند عقود، با معدود مذكّر و مؤنّث يكسان مىآيد:
(۱) جاءَ واحِدٌ وَ عِشْرونَ رَجُلاً. (بیست و یک مرد آمدند).
(۲) رَأَيْتُ اثنَيْنِ وَ عِشْرينَ رَجُلاً. (بیست و دو مرد را دیدم).
(۳) مَرَرْتُ بِثَلاثَةٍ وَ عِشْرينَ بَلَداً. (از بیست و سه کشور گذشتم).
(۴) جاءَتْ واحِدَةٌ وَ عِشْرونَ فَتاةً. (بیست و یک دختر آمدند).
(۵) رَأَيْتُ اثنَتَيْنِ وَ عِشْرينَ فَتاةً. (بیست و دو دختر را دیدم).
(۶) مَرَرْتُ بِثَلاثٍ وَ عِشْرينَ قَرْيَةً. (از بیست و سه روستا گذشتم).
۲. عدد معطوف با درآمدن «
أَلْ» بر سر هر دو جزء آن،
معرفه مىشود:
قَرَأْتُ الأَرْبَعَةَ وَ العِشْرينَ فَصْلًا. (بیست و چهار فصل را خواندم).
در ادامه یکی از شواهد قرآنی مربوط به
عدد اصلی معطوف ارائه میشود:
•
فرهنگ اصطلاحات صرف و نحو عربی، دحداح، انطوان، ص۲۴۱.
