• خواندن
  • نمایش تاریخچه
  • ویرایش
 

عبدالواحد بن محمد آمدی

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف





ابوالفتح عبدالواحد بن محمد بن عبدالواحد تمیمی آمدی ملقب به تاج الدین و ناصح الدین (م حدود ۵۵۰ق) محدث امامی مذهب و فاضل در ادبیات عرب بود.
او از پدرش و بزرگان دیگر علم آموخت و آثار متعددی از جمله «الامالی» و «غرر الحکم» را تألیف کرد که در آن‌ها حکمت‌های امیرالمؤمنین (علیه‌السلام) ذکر شده است.
ابن شهر آشوب و علامه مجلسی از آثار او بهره برده‌اند.
وی در حدود سال ۵۵۰ هجری درگذشت.



ابوالفتح عبدالواحد بن محمد بن عبدالواحد تمیمی آمدی ملقب به تاج الدین و ناصح الدین از محدثان امامی مذهب و به نظر برخی از دانشمندان، از بزرگان علمای امامیه و فردی فاضل، عامل و قاضی و در ادبیات عرب متبحر بود.


ابوالفتح از پدرش ابونصر و نیز از محمد و احمد غزالی در آمِد ـ از شهرهای دیاربکر ـ مطالبی شنیده است.


ابن شهر آشوب (م ۵۸۸ق) از جمله کسانی است که اجازه روایت نمودن کتاب اخیر را از آمدی گرفته بود. علامه مجلسی نیز در مقدمه کتاب بحار الأنوار از آمدی نام برده و کتاب غرر الحکم او را از جمله کتاب‌های معتبری دانسته که از روایات آن برای تدوین بحار الأنوار بهره برده است.


کتاب‌های «الامالی»، «جواهر الکلام فی شرح الحکم» و «الاحکام من قصة سید الانام (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله)» و «غُرَرُ الحِکَم و دُرَر الکَلِم» که در آن امثال و «حِکَم امیرالمؤمنین (علیه‌السلام)» را ذکر کرده اثر اوست.


عبدالواحد سرانجام در سال ۵۱۰ هجری
[۸] تفضلی، آذر و مهین فضائلی جوان، فرهنگ بزرگان، ص۳۲۵.
یا حدود ۵۵۰ هجری درگذشت که این تاریخ به نظر صحیح تر می‌آید؛ گرچه بروکلمان وفات او را در سال ۴۳۶ هجری ذکر کرده
[۱۰] بروکلمان، کارل، تاریخ الادب العربی، ص۱۷۹.
که ظاهرا ناشی از سخن صاحب روضات است که آمدی را معاصر شیخ طوسی۴۶۰قسید مرتضی۴۳۶ق) و سید رضی۴۰۶ق) دانسته است؛ ولی با توجه به اجازه ابن شهر آشوب (م ۵۸۸ق) از وی، این قول صحیح به نظر نمی‌رسد؛ چنان که در مقدمه کتاب بحار الأنوار نیز، گفته صاحب روضات، غریب دانسته شده است.

۱. افندی، عبدالله بن عیسی‌بیگ، ریاض العلماء، ج۳، ص۲۸۱.    
۲. زرکلی، خیرالدین، الاعلام، ج۴، ص۱۷۷.    
۳. حاجی خلیفه، مصطفی بن عبدالله، کشف الظنون، ص۶۱۶.    
۴. ابن شهرآشوب، محمد بن علی، مناقب آل ابی طالب، ص۱۴.    
۵. علامه مجلسی، محمد باقر، بحار الانوار، مقدمه، ص۲۱۹.    
۶. لطفی ریاض‌زداه، عبداللطیف بن محمد، اسماء الکتب، ص۲۱۷.    
۷. ابن شهر آشوب، محمد بن علی، معالم العلماء، ص۸۱.    
۸. تفضلی، آذر و مهین فضائلی جوان، فرهنگ بزرگان، ص۳۲۵.
۹. کحاله، عمر رضا، معجم المؤلفین، ج۶، ص۲۱۳.    
۱۰. بروکلمان، کارل، تاریخ الادب العربی، ص۱۷۹.
۱۱. موسوی خوانساری، محمد باقر، روضات الجنات، ج۵، ص۱۷۳.    
۱۲. علامه مجلسی، محمد باقر، بحار الانوار، مقدمه، ص۲۱۹.    
۱۳. آقابزرگ تهرانی، محمدمحسن، طبقات اعلام الشیعه، ج۲، ص۱۶۹.    
۱۴. سرکیس، یوسف الیان، معجم المطبوعات العربیه، ص۹.    
۱۵. آقا بزرگ تهرانی، محمد محسن، الذریعه، ج۱۶، ص۳۸.    
۱۶. بغدادی، اسماعیل بن محمد، هدیة العارفین، ص۶۳۵.    
۱۷. بغدادی، اسماعیل بن محمد، ایضاح المکنون، ص۴۱۴.    
۱۸. مدرس تبریزی، محمد علی، ریحانة الادب، ص۶۲.    
۱۹. قمی، شیخ عباس، فوائد الرضویه، ص۲۵۹.
۲۰. قمی، عباس، الکنی والالقاب، ج۲، ص۷.    
۲۱. خوئی، سید ابوالقاسم، معجم رجال الحدیث، ج۱۲، ص۴۱.    
۲۲. دهخدا، علی اکبر، لغت نامه دهخدا، ص۶۱۳.    



• پژوهشگاه فرهنگ و معارف اسلامی، دائرة المعارف مؤلفان اسلامی، برگرفته از مقاله «عبدالواحد آمدی»، ج۴، ص۲۰۰.






جعبه ابزار