• خواندن
  • نمایش تاریخچه
  • ویرایش
 

سَبیل (مفردات‌نهج‌البلاغه)

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف





سَبِيل (به فتح سین) یکی از واژگان نهج البلاغه به معنای راه اعم از آن كه راه هدايت باشد يا راه معمولی است. جمع آن سُبُل است.
حضرت علی (علیه‌السلام) درباره دنیا و آخرت و عقل از این واژه استفاده نموده است.



سَبِيل به معنای راه اعم از آن كه راه هدايت باشد يا راه معمولی است. جمع آن سُبُل (بر وزن عنق) است. و مواردی که این کلمه در نهج‌ البلاغه به کار رفته به معنای اغلب راه هدايت و ضلالت مورد نظر است.


به مواردی که در نهج‌ البلاغه به کار رفته است، به شرح ذیل می‌باشد:

۲.۱ - سَبِيلاَنِ - حکمت ۹۸ (درباره دنیا و آخرت)

حضرت علی (علیه‌السلام) فرموده:
«إِنَّ الدُّنْيَا وَ الاْخِرَةَ عَدُوَّانِ مُتَفَاوِتَانِ وَ سَبِيلاَنِ مُخْتَلِفَانِ»؛
«دنیا و آخرت دو دشمن مختلف و دو جاده جداگانه‌اند».

۲.۲ - سَبِيلَ - حکمت ۴۱۱ (درباره عقل)

در جایی دیگر حضرت (علیه‌السلام) می‌فرمايد:
«كَفَاكَ مِنْ عَقْلِكَ مَا أَوْضَحَ لَكَ سَبِيلَ غَيِّكَ مِنْ رُشْدِكَ»؛
«آن مقدار از عقلت تو را كفايت مى‌كند، كه راه‌هاى گمراهی را از راه سعادت برايت واضح سازد».
۱. قرشی بنایی، علی‌اکبر، مفردات نهج البلاغه، ج۱، ص۵۱۵.    
۲. طریحی، فخرالدین، مجمع البحرین، ت-الحسینی، ج۵، ص۳۹۲.    
۳. سید رضی، محمد، نهج البلاغه، ت الحسون، ص۷۹۳، حکمت ۹۸.    
۴. عبده، محمد، نهج البلاغه - ط مطبعه الاستقامه، ج۳، ص۱۷۳، حکمت ۱۰۳.    
۵. صبحی صالح، نهج البلاغه، ص۴۸۶، حکمت ۱۰۳.    
۶. مکارم شیرازی، ناصر، نهج البلاغه با ترجمه فارسی روان، ص۷۵۷، حکمت ۱۰۳.    
۷. ابن میثم بحرانی، ترجمه و شرح نهج البلاغه، ج۵، ص۴۹۵.    
۸. ابن میثم بحرانی، ترجمه و شرح نهج البلاغه، ج۵، ص۴۹۶.    
۹. مکارم شیرازی، ناصر، پیام امام امیرالمومنین، ج۱۲، ص۶۰۸.    
۱۰. هاشمی خویی، حبیب‌الله، منهاج البراعة فی شرح نهج البلاغه، ج۲۱، ص۱۵۴.    
۱۱. ابن ابی‌الحدید، شرح نهج البلاغه، ج۱۸، ص۲۶۴.    
۱۲. سید رضی، محمد، نهج البلاغه، ت الحسون، ص۸۸۲، حکمت ۴۱۱.    
۱۳. عبده، محمد، نهج البلاغه - ط مطبعه الاستقامه، ج۳، ص۲۵۴، حکمت ۴۲۱.    
۱۴. صبحی صالح، نهج البلاغه، ص۵۵۰، حکمت ۴۲۱.    
۱۵. مکارم شیرازی، ناصر، نهج البلاغه با ترجمه فارسی روان، ص۸۴۳، حکمت ۴۲۱.    
۱۶. ابن میثم بحرانی، ترجمه و شرح نهج البلاغه، ج۵، ص۷۵۵.    
۱۷. ابن میثم بحرانی، ترجمه و شرح نهج البلاغه، ج۵، ص۷۵۵.    
۱۸. مکارم شیرازی، ناصر، پیام امام امیرالمومنین، ج۱۵، ص۳۹۸.    
۱۹. هاشمی خویی، حبیب‌الله، منهاج البراعة فی شرح نهج البلاغه، ج۲۱، ص۵۰۱.    
۲۰. ابن ابی‌الحدید، شرح نهج البلاغه، ج۲۰، ص۶۵.    



قرشی بنایی، علی‌اکبر، مفردات نهج البلاغه، برگرفته از مقاله «سبیل»، ج۱، ص۵۱۵.    






جعبه ابزار