دون (مفرداتقرآن)
ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف
دون (به ضمّ دال) از
واژگان قرآن کریم به معنای غير، حقير و ناقص از ديگرى است.
همچنین در معناى پایين، فوق، جلو و عقب نيز به كار رفته است.
دون به معنای غير، حقير، ناقص از ديگرى و به معنى پایين، فوق، جلو و عقب نيز به كار رفته است.
به مواردی از
دون که در قرآن به کار رفته است، اشاره میشود:
(وَ ما لَكُمْ مِنْ دُونِ اللَّهِ مِنْ وَلِيٍّ وَ لا نَصِيرٍ)
(و جز خدا، سرپرست و ياورى براى شما نيست. (و اوست كه مصلحت شما را مىداند).)
(إِنَّ اللَّهَ لا يَغْفِرُ أَنْ يُشْرَكَ بِهِ وَ يَغْفِرُ ما دُونَذلِكَ)
(خداوند هرگز
شرک به او را نمىبخشد؛ و كمتر از آن را براى هر كس بخواهد و شايسته بداند مىبخشد.)
در آيه اوّل به معنى غير است و در آيه دوّم شايد به معنى غير و يا به معنى حقير و پائين باشد. يعنى: «پایين از شرک و يا غير از شرک را مىبخشد.»
(وَ أَنَّا مِنَّا الصَّالِحُونَ وَ مِنَّا دُونَذلِكَ كُنَّا طَرائِقَ قِدَداً)
يعنى «بعض از ما صالح و بعض غير او و پایين از اواند. فرقههاى مختلف هستيم.»
دون در اين آيه به معنى غير و يا به معنى پایين و پست باشد.
(فَاتَّخَذَتْ مِنْ دُونِهِمْحِجاباً)
(و ميان خود و آنان حجابى افكند.)
(وَ وَجَدَ مِنْ دُونِهِمُ امْرَأَتَيْنِ تَذُودانِ)
(و در كنار آنان دو زن را ديد كه از گوسفندان خويش مراقبت مىكنند.)
(وَ مِنْ دُونِهِما جَنَّتانِ)
يعنى «نزديک آن دو، دو
بهشت ديگرى هست.»
ممكن است مراد از «
دُونِهِما» معناى پائين در رتبه باشد يعنى دو بهشت ديگر كه از حيث وضع پایينتر از آن دو است.
در
صحاح دون به معنى قرب آمده است.
و میشود گفت كه در آيه به معنى قرب است.
•
قرشی بنابی، علیاکبر، قاموس قرآن، برگرفته از مقاله «دون»، ج۲، ص۳۷۹.
