• خواندن
  • نمایش تاریخچه
  • ویرایش
 

دخانیات

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



دخانیات به محصول توتون و تنباکو که به صورت سیگار و ... استعمال می‌شود، گفته شده است.
در فقه از آن در باب صلات و صوم و نیز مسائل مستحدثه سخن گفته‌اند.



دخانیات یعنی آنچه از توتون و تنباکو به صورت سیگار و جز آن استعمال مى‌شود.


احکامی در فقه اسلامی برای دخانیات بیان شده است.

۲.۱ - سیگار کشیدن

کشیدن سیگار و دیگر انواع دخانیات در صورتى که ضرر مهمى داشته باشد حرام است.
از نظر امام خمینی «کشیدن سیگار حرام نیست و بهتر است نکشند.» و برای کسی که احساس کند برای او مضر است «بهتر است نکشد و اگر ضرر به حدی باشد که دفع آن واجب است، نباید بکشد.» و «مراد از ضرر، ضرری است که عقلا به آن اهمیت بدهند.» و برای کسانی که معتاد به سیگار نیستند، ولی تفریحاً سیگار می‌کشند «بهتر است ترک شود.» و افراد معتاد نیز «بهتر است ترک کنند.» و غیر معتادین «بهتر است خود را معتاد نسازند و اگر مضر به سلامت باشد باید اجتناب کنند.»

۲.۱.۱ - بدون رضایت والدین

حکم سیگارکشیدن در تمامی مقاطع سنی بدون اجازه (و راضی بودن) والدین «جایز است، ولی بهتر است نکشند.» و «اگر موجب اذیت والدین باشد جایز نیست.»

۲.۱.۲ - وسط خطبه نماز جمعه

امام خمینی درباره این‌که در حال قرائت خطبه‌ها از طرف امام‌ جمعه، صرف سیگار از طرف مامومین صحیح است یا نه؟ فرموده است: «از هر کار که موجب فوات فائده خطبه باشد باید اجتناب نمایند.»

۲.۲ - سجده بر برگ توتون و تنباکو

سجده کردن بر برگ توتون و تنباکو صحیح است.

۲.۳ - استعمال دخانیات بر روزه‌دار

بنابر تصریح بسیارى از معاصران، اجتناب از رساندن دود دخانیات به حلق بنابر احتیاط، بر روزه‌دار واجب است.
برخى نیز فتوا به وجوب اجتناب داده‌اند.
به نظر امام خمینی گرچه دود بنابر اقوی به غبار ملحق نیست و رساندن آن به حلق روزه را باطل نمی‌کند، لیکن به بیانی که در تحریر الوسیله آمده است: «نعم یُلحق به شرب الادخنة علی الاحوط.» بنابر احتیاط (واجب) کشیدن دخانیات ملحق به رساندن غبار به حلق است و روزه را باطل می‌کند.


۱. خمینی، روح‌الله و سایر مراجع، توضیح المسائل مراجع، ج۲، ص۶۰۰.    
۲. خمینی، سیدروح‌الله، موسوعة الامام الخمینی، (استفتائات)، ج۸، ص۶۷، سؤال ۹۱۱۷.    
۳. خمینی، سیدروح‌الله، موسوعة الامام الخمینی، (استفتائات)، ج۸، ص۶۷، سؤال ۹۱۱۹.    
۴. خمینی، سیدروح‌الله، موسوعة الامام الخمینی، (استفتائات)، ج۸، ص۷۰، سؤال ۹۱۲۶.    
۵. خمینی، سیدروح‌الله، موسوعة الامام الخمینی، (استفتائات)، ج۸، ص۶۷، سؤال ۹۱۲۰.    
۶. خمینی، سیدروح‌الله، موسوعة الامام الخمینی، (استفتائات)، ج۸، ص۶۹، سؤال ۹۱۲۴.    
۷. خمینی، سیدروح‌الله، موسوعة الامام الخمینی، (استفتائات)، ج۸، ص۷۰، سؤال ۹۱۲۸.    
۸. خمینی، سیدروح‌الله، موسوعة الامام الخمینی، (استفتائات)، ج۸، ص۷۳، سؤال ۹۱۳۷.    
۹. خمینی، سیدروح‌الله، موسوعة الامام الخمینی، (استفتائات)، ج۸، ص۶۷، سؤال ۹۱۱۸.    
۱۰. خمینی، سیدروح‌الله، موسوعة الامام الخمینی، (استفتائات)، ج۲، ص۲۷۹، سؤال ۱۷۴۵.    
۱۱. نراقی، احمد، مستند الشیعة، ج۵، ص۲۵۲.    
۱۲. نجفی، محمدحسن، جواهر الکلام، ج۸، ص۴۲۱.    
۱۳. طباطبایی یزدی، سیدمحمدکاظم، العروة الوثقی‌، ج۲، ص۳۹۳.    
۱۴. خمینی، روح‌الله و سایر مراجع، توضیح المسائل مراجع، ج۱، ص۹۰۳ م ۱۶۰۵.    
۱۵. خمینی، روح‌الله و سایر مراجع، توضیح المسائل مراجع، ج۱، ص۹۷۴.    
۱۶. طباطبایی یزدی، سیدمحمدکاظم، العروة الوثقی‌، ج۳، ص۵۵۴.    
۱۷. خمینی، سیدروح‌الله، موسوعة الامام الخمینی، (تحریرالوسیلة)، ج۱، ص۳۰۱، کتاب الصوم، القول فیما یجب الامساک عنه، الثامن.    



فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت (علیهم‌السلام)، ج‌۳، ص ۵۸۶.    
ساعدی، محمد، (مدرس حوزه و پژوهشگر)    ، موسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی    






جعبه ابزار