گزارش خطا
برای مشاهده معنا و شرح هر کلمه، بر روی آن کلیک کنید.
عقائدی، اخلاقی
وَ مِنْ خُطْبَةٍ لَهُ (عَلَيْهِالسّلامُ) از خطبههاى آن حضرت (علیهالسلام) است
وَ فِيهَا بَيَانُ صِفَاتِ الحَقِّ جَلَّ جَلَالُهُ، ثُمَّ عِظَةُ النَّاسِ بِالتَّقْوَى وَ المَشُورَةِ.
در آن، صفات خداوندِ متعال بیان شده است، سپس مردم به تقوا و مشورت اندرز داده شدهاند.
۱. العلم الالهى
«قَدْ عَلِمَ السِّرائِرَ»۱به نهانها آگاه است،
«وَ خَبَرَ الضَّمائِرَ»۲و از اندیشه ها باخبر است
«لَهُ الْإِحاطَةُ بِكُلِّ شَیْءٍ»۳به هر چیزى احاطه دارد
«وَ الْغَلَبَةُ لِكُلِّ شَیْءٍ»۴و بر هر چیزى غالب است
«وَ الْقُوَّةُ عَلى كُلِّ شَیْءٍ»۵و بر همه چیز تواناست.
۲. نصائح ثمينة
«فَلْیَعْمَلِ الْعامِلُ مِنْكُمْ فى اَیّامِ مَهَلِهِ»۶کوشش کننده از شما در ایام مهلت بکوشد
«قَبْلَ اِرْهاقِ اَجَلِهِ»۷پیش از آنکه مرگ او را دریابد
«وَ فى فَراغِهِ قَبْلَ اَوانِ شُغُلِهِ»۸و در وقت فراغت قبل از اینکه گرفتار شود
«وَ فى مُتَنَفَّسِهِ قَبْلَ اَنْ یُؤْخَذَ بِکَظَمِهِ»۹و در زمانى که راه نفس باز است و هنوز گلویش را نفشرده اند
«وَ لْیُمَهِّدْ لِنَفْسِهِ وَ قَدَمِهِ،»۱۰آدمى باید براى آسایش فردا و ثبات قدم سفره طاعت آماده کند
«وَ لْیَتَزَوَّدْ مِنْ دارِ ظَعْنِهِ لِدارِ اِقامَتِهِ»۱۱و از سراى رفتنى براى خانه اقامت توشه بردارد
«فَاللّهَ اللّهَ اَيُّهَا النّاسُ»۱۲خدا را خدا را در نظر گیرید اى بندگان خدا
«فيمَا اسْتَحْفَظَکُمْ مِنْ کِتابِهِ»۱۳در قرآنش که رعایت آن را به شما دستور داده
«وَ اسْتَوْدَعَکُمْ مِنْ حُقُوقِهِ»۱۴و در آنچه ازحقوق خود پیش شما امانت نهاده
«فَاِنَّ اللّهَ سُبْحانَهُ لَمْ یَخْلُقْکُمْ عَبَثاً»۱۵که خداوند شما را بى هدف نیافریده
«وَ لَمْ یَتْرُکْکُمْ سُدًی»۱۶و مهمل رها نکرده
«وَ لَمْ یَدَعْکُمْ فى جَهالَةٍ وَ لَا عَمًی»۱۷و در جهالت و کوردلى وانگذاشته
«قَدْ سَمّی آثارَکُمْ»۱۸اعمال شما را به خیر و شر نام و نشان نهاده
«وَ عَلِمَ اَعْمالَکُمْ»۱۹و آگاه به کردار شماست
«وَ کَتَبَ آجالَکُمْ»۲۰و مدّت اقامت شما را در دنیا معین نموده
«وَ اَنْزَلَ عَلَيْكُمُ الْکِتابَ تِبْیاناً لِكُلِّ شَیْءٍ» ۲۱و کتابش را به عنوان بیان کننده حقایق بر شما نازل کرده
«وَ عَمَّرَ فيكُمْ نَبِیَّهُ اَزْماناً»۲۲و براى هدایت شما مدت زمانى پیامبرش را در دنیا زندگى داده
«حَتّى اَکْمَلَ لَهُ وَ لَكُمْ فيما اَنْزَلَ مِنْ کِتابِهِ دینَهُ الَّذى رَضِیَ لِنَفْسِهِ»۲۳تا آنکه دینش را براى او و شما درآنچه در قرآن فرستاده کامل کرد، دینى که آن را پسندیده
«وَ اَنْهی اِلَيْكُمْ عَلى لِسانِهِ مَحابَّهُ مِنَ الاَْعْمالِ، وَ مَکارِهَهُ وَ نَواهِیَهُ وَ اَوامِرَهُ»۲۴و به زبان پیامبرش اعمال محبوب و مکروه و نواهى و اوامرش را به شما رساند
«فَاَلْقی اِلَيْكُمُ الْمَعْذِرَةَ»۲۵و براى شما جاى عذرى نگذاشت
«وَ اتَّخَذَ عَلَيْكُمُ الْحُجَّةَ»۲۶و بر شما اتمام حجت کرد
«وَ قَدَّمَ اِلَيْكُمْ بِالْوَعیدِ»۲۷و تهدید به عذابش را پیش فرستاد
«وَ اَنْذَرَکُمْ بَیْنَ یَدَیْ عَذابٍ شَدیدٍ»۲۸و شما را از عذاب شدید ِپیش رویتان ترساند
«فَاسْتَدْرِکُوا بَقِیَّةَ اَیّامِکُمْ»۲۹بنابراین باقى مانده عمر را دریابید،
«وَ اصْبِرُوا لَها اَنْفُسَکُمْ»۳۰و در این باقى مانده خود را به شکیبایى وادارید
«فَاِنَّها قَلیلٌ فى کَثیرِ الْأَیّامِ الَّتى تَکُونُ مِنْكُمْ فيهَا الْغَفْلَةُ وَ التَّشاغُلُ عَنِ الْمَوْعِظَةِ»۳۱که این باقیمانده عمر در برابر روزهاى زیادى که از شما در غفلت و رویگردانى از موعظه گذشت اندک است
«وَ لَا تُرَخِّصُوا لِأَنْفُسِکُمْ»۳۲نفْس هاى خود را مجال ندهید
«فَتَذْهَبَ بِكُمُ الرُّخَصُ مَذاهِبَ الظَّلَمَةِ »۳۳که این مجال دادنها شما را به راه ستمکاران خواهد برد
«وَ لَا تُداهِنُوا»۳۴و سستى نورزید
«فَیَهْجُمَ بِكُمُ الْإِدْهانُ عَلَى الْمَعْصِیَةِ»۳۵که این سستى شما را به معصیت درخواهد آورد
۳. القيّم الاخلاقيّة
«عِبادَ اللّهِ»۳۶اى بندگان خدا،
«اِنَّ اَنْصَحَ النّاسِ لِنَفْسِهِ اَطْوَعُهُمْ لِرَبِّهِ»۳۷خیرخواه ترین مردم نسبت به خود کسى است که پروردگارش را بیشتر بندگى کند
«وَ اِنَّ اَغَشَّهُمْ لِنَفْسِهِ اَعْصاهُمْ لِرَبِّهِ»۳۸و گول زننده ترین مردم نسبت به خویش کسى است که خدا را بیشتر معصیت کند
«وَ الْمَغْبُونُ مَنْ غَبَنَ نَفْسَهُ»۳۹و فریب خورده شخصى است که ضرر به خود روا دارد
«وَ الْمَغْبُوطُ مَنْ سَلِمَ لَهُ دینُهُ»۴۰و آن که بر او غبطه خورند کسى است که دینش سالم بماند
«وَ السَّعیدُ مَنْ وُعِظَ بِغَیْرِهِ»۴۱و سعادتمند انسانى است که از دیگرى پند گیرد
«وَ الشَّقِیُّ مَنِ انْخَدَعَ لِهَواهُ وَ غُرُورِهِ.»۴۲و بدبخت آدمى است که از هواى نفس و غرور خود گول بخورد
«وَ اعْلَمُوا اَنَّ یَسیرَ الرِّیاءِ شِرْکٌ»۴۳بدانید که اندک ریا شرک است
«وَ مُجالَسَةَ اَهْلِ الْهَوی مَنْساةٌ لِلْإِیمانِ»۴۴و همنشینى با هواپرستان عامل فراموشى ایمان
«وَ مَحْضَرَةٌ لِلشَّیْطانِ»۴۵و حضور شیطان در زندگى است
«جانِبُوا الْکَذِبَ،»۴۶از دروغ دور شوید،
«فَاِنَّهُ مُجانِبٌ لِلْإِیمانِ»۴۷که دروغ از ایمان دور است
«الصّادِقُ عَلى شَفا مَنْجاة وَ کَرامَةٍ»۴۸راستگو بر لبه نجات وکرامت قرار دارد
«وَ الْکاذِبُ عَلى شُرَفِ مَهْواة وَ مَهانَةٍ»۴۹و دروغگو مشرف به افتادن و تباهى در خوارى است
«لَا اتَحاسَدُوا»۵۰به هم حسد نورزید
«فَاِنَّ الْحَسَدَ یَأْکُلُ الْإِیمانَ»۵۱زیرا حسد ایمان را مى خورد
«كَما تَأْکُلُ النّارُ الْحَطَبَ»۵۲چون آتش که هیزم خشک را مى خورد
«وَ لَا تَباغَضُوا،»۵۳و با هم دشمنى ننمایید،
«فَاِنَّها الْحالِقَةُ»۵۴زیرا عداوت باعث زوال خیر و برکت است
«وَ اعْلَمُوا اَنَّ الْأَمَلَ یُسْهِی الْعَقْلَ»۵۵بدانید که آرزو عقل را به اشتباه مى اندازد
«وَ یُنْسِی الذِّکْرَ»۵۶و یاد خدا را فراموشى مى دهد
«فَاَکْذِبُوا الْأَمَلَ،»۵۷پس آرزو را محقق مسازید
«فَاِنَّهُ غَرُورٌ»۵۸که فریبنده است
«وَ صاحِبُهُ مَغْرُورٌ»۵۹و صاحبش فریب خورده