• خواندن
  • نمایش تاریخچه
  • ویرایش
 

حَتَّیٰ (مفردات‌قرآن)

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



مقالات مرتبط: حتی، حتّی (صرف و نحو).


حَتَّیٰ (به فتح جیم و تاء مشدد) از واژگان قرآن کریم حروف جر است.
اگر بر فعل مضارع وارد شود آن را منصوب می‌کند.
گاهی نیز مثل «الی» دلالت بر انتها و غایت می‌کند.



حَتَّیٰ از حروف جرّ است.


به مواردی از حَتَّى که در قرآن به‌ کار رفته است، اشاره می‌شود:

۲.۱ - حَتَّی‌ (آیه ۳۵ سوره یوسف)

(لَیَسْجُنُنَّهُ‌ حَتَّی‌ حِینٍ‌)

      
«تصميم گرفتند او را تا مدّتى زندانى كنند.»
حتی، گاهی مثل «الی» دلالت بر انتها و غایت می‌کند.

(وَ لَکُمْ فِی الْاَرْضِ مُسْتَقَرٌّ وَ مَتاعٌ اِلی‌ حِینٍ‌)

      
(و براى شما در زمين، تا زمان معيّنى محل اقامت و وسيله بهره‌بردارى خواهد بود.)


۲.۲ - حَتَّی‌ (آیه ۲۱۴ سوره بقره)

(وَ زُلْزِلُوا حَتَّی‌ یَقُولَ الرَّسُولُ وَ الَّذِینَ آمَنُوا مَعَهُ مَتی‌ نَصْرُ اللَّهِ‌)

      
(و آن‌چنان بى‌قرار شدند كه پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلّم) و افرادى كه با او ایمان آورده بودند گفتند: «پس يارى خدا كى خواهد آمد؟!»)
چون بر فعل مضارع داخل شود آن فعل منصوب گردد.
گاهی مابعد آن داخل در حکم ماقبل است مثل: «اکلت السّمکة حتّی راسها»
راغب گوید: اگر مابعدش منصوب باشد آن به معنی «الی ان» است و اگر مرفوع شود به معنای «کی».



۱. ↑ قرشی بنابی، علی‌اکبر، قاموس قرآن، ج۲، ص۱۰۳.    
۲. ↑ راغب اصفهانی، حسین، المفردات، ط دارالقلم، ص۲۱۸.    
۳. ↑ طریحی نجفی، فخرالدین، مجمع البحرین، ج۲، ص۱۹۷.    
۴. ↑ یوسف/سوره۱۲، آیه۳۵.    
۵. ↑ طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ترجمه محمدباقر موسوی، ج۱۱، ص۲۳۱.    
۶. ↑ طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ج۱۱، ص۱۷۰.    
۷. ↑ طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ترجمه محمد بیستونی، ج۱۲، ص۲۱۲.    
۸. ↑ طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ج۵، ص۳۵۴.    
۹. ↑ طریحی نجفی، فخرالدین، مجمع البحرین، ج۲، ص۱۹۷.    
۱۰. ↑ اعراف/سوره۷، آیه۲۴.    
۱۱. ↑ مکارم شیرازی، ناصر، ترجمه قرآن، ص۱۵۳.    
۱۲. ↑ طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ترجمه محمدباقر موسوی، ج۸، ص۴۱.    
۱۳. ↑ طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ج۸، ص۳۵.    
۱۴. ↑ طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ترجمه محمد بیستونی، ج۹، ص۷۴.    
۱۵. ↑ طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ج۴، ص۶۲۹.    
۱۶. ↑ بقره/سوره۲، آیه۲۱۴.    
۱۷. ↑ مکارم شیرازی، ناصر، ترجمه قرآن، ص۳۳.    
۱۸. ↑ طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ترجمه محمدباقر موسوی، ج۲، ص۲۳۷.    
۱۹. ↑ طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان ج۲، ص۱۵۹.    
۲۰. ↑ طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ترجمه محمد بیستونی، ج۲، ص۲۸۵.    
۲۱. ↑ طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ج۲، ص۵۴۶.    
۲۲. ↑ راغب اصفهانی، حسین، المفردات، ط دارالقلم، ص۲۱۸.    
۲۳. ↑ راغب اصفهانی، حسین، المفردات، ط دارالقلم، ص۲۱۸.    



• قرشی بنابی، علی‌اکبر، قاموس قرآن، برگرفته از مقاله «حتی»، ج۲، ص۱۰۳.    






جعبه ابزار