• خواندن
  • نمایش تاریخچه
  • ویرایش
 

حوت (مفردات‌قرآن)

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف





حُوت (به ضم حاء) از واژگان قرآن کریم به معنای ماهی است که بر ماهی بزرگ و کوچک هر دو استعمال می‌شود.
مشتقات حُوت که در آیات قرآن آمده عبارتند از:
الْحُوتُ‌ (به ضم حاء) به معنای ماهی است؛
حِیتانُهُمْ‌ (به کسر حاء) به معنای ماهی‌هایشان است.


حُوت به معنی ماهی است.


به مواردی از حُوت که در قرآن به‌ کار رفته است، اشاره می‌شود:

۲.۱ - الْحُوتُ‌ (آیه ۱۴۲ سوره صافات)

(فَالْتَقَمَهُ‌ الْحُوتُ‌ وَ هُوَ مُلِیمٌ‌.)

      
(او را به دريا افكندند و ماهى عظيمى او را بلعيد.)


۲.۲ - حِیتانُهُمْ‌ (آیه ۱۶۳ سوره اعراف)

(اِذْ تَاْتِیهِمْ‌ حِیتانُهُمْ‌ یَوْمَ سَبْتِهِمْ شُرَّعاً.)

      
«آن‌گاه که ماهی‌هایشان روز استراحت آشکارا می‌آمدند.» <
جمع حُوت حیتان است‌.


۲.۳ - الْحُوتَ‌ (آیه ۶۳ سوره کهف)

در قصّه حضرت موسی (علیه‌السّلام) و عالم هست:

(فَاِنِّی نَسِیتُ‌ الْحُوتَ‌ وَ ما اَنْسانِیهُ اِلَّا الشَّیْطانُ‌.)

      
(من در آن جا فراموش كردم جريان ماهى را بازگو كنم و فقط شیطان بود كه آن را از خاطر من برد.)
ناگفته نماند از موارد استعمال آن در قرآن به دست می‌آید که حوت بر ماهی بزرگ و کوچک هر دو گفته می‌شود مثل ماهی یونس ،ماهی موسی و جوانش. راجع به ماهی یونس در «یونس» انشاء اللَّه بحث خواهد شد.
در اقرب الموارد می‌گوید: اغلب استعمال حوت در ماهی بزرگ است.



۱. ↑ قرشی بنابی، علی‌اکبر، قاموس قرآن، ج۲، ص۱۹۱.    
۲. ↑ راغب اصفهانی، حسین، المفردات فی غریب القرآن، ط دار القلم، ص۲۶۱.    
۳. ↑ طریحی نجفی، فخرالدین، مجمع البحرین، ت الحسینی، ج۲، ص۱۹۸.    
۴. ↑ صافات/سوره۳۷، آیه۱۴۲.    
۵. ↑ مکارم شیرازی، ناصر، ترجمه قرآن، ص۴۵۱.    
۶. ↑ طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ترجمه محمدباقر موسوی، ج۱۷، ص۲۴۷.    
۷. ↑ طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ج۱۷، ص۱۶۳.    
۸. ↑ طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ترجمه محمد بیستونی، ج۲۱، ص۴۸.    
۹. ↑ طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ج۸، ص۳۳۲.    
۱۰. ↑ اعراف/سوره۷، آیه۱۶۳.    
۱۱. ↑ طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ترجمه محمدباقر موسوی، ج۸، ص۳۸۳.    
۱۲. ↑ طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ج۸، ص۲۹۴.    
۱۳. ↑ طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ترجمه محمد بیستونی، ج۱۰، ص۹۲.    
۱۴. ↑ طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ج۴، ص۳۸۰.    
۱۵. ↑ کهف/سوره۱۸، آیه۶۳.    
۱۶. ↑ مکارم شیرازی، ناصر، ترجمه قرآن، ص۳۰۱.    
۱۷. ↑ طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ترجمه محمدباقر موسوی، ج۱۳، ص۴۷۲.    
۱۸. ↑ طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ج۱۳، ص۳۴۰-۳۴۱.    
۱۹. ↑ طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ترجمه محمد بیستونی، ج۱۵، ص۹۶.    
۲۰. ↑ طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ج۶، ص۳۶۳.    
۲۱. ↑ شرتونی، سعید، اقرب الموارد، ج۱، ص۷۴۳.    



• قرشی بنابی، علی‌اکبر، قاموس قرآن، برگرفته از مقاله «حوت»، ج۲، ص۱۹۱.    






جعبه ابزار