اصلیترین منبع شرححال حارثی، کتابی است که مظفرالدین علی ، شاگرد بهاءالدین عاملی ( شیخ بهائی )، در شرححال شیخ بهائی و استادانش نوشته و به مناسبت، شرححال پدر شیخ بهائی، یعنی حسین بن عبدالصمد را نیز آورده و افندی اصفهانی
[۱۲]عبداللّه بن عیسی افندی اصفهانی، ریاضالعلماء و حیاضالفضلاء، ج۲، ص۱۱۹ـ۱۲۱، چاپ احمد حسینی، قم ۱۴۰۱ـ.
حارثی در زادگاهش کمی نزد حسن بن جعفر کرکی و بیشتر نزد شهید ثانی درس آموخت. وی در سفرهای شهیدثانی به مصر و استانبول و عراق او را همراهی کرد و در ۹۴۱ از شهیدثانی اجازه دریافت کرد.
[۱۳]علی بن محمد عاملی، الدر المنثور من المأثور و غیرالمأثور، ج۲، ص۱۹۱، قم ۱۳۹۸.
[۱۴]عبداللّه بن عیسی افندی اصفهانی، ریاضالعلماء و حیاضالفضلاء، ج۲، ص۱۱۷ـ۱۱۸، چاپ احمد حسینی، قم ۱۴۰۱ـ.
[۱۵]یوسف بن احمد بحرانی، لؤلؤةالبحرین، ج۱، ص۲۸، چاپ محمدصادق بحرالعلوم، قم (بیتا).
شهیدثانی در این اجازه وی را ستوده است.
[۱۶]زینالدین بن علی شهیدثانی، رسائل الشهیدالثانی، ج۲، ص۱۱۱۳ـ۱۱۱۴، قم ۱۳۷۹ـ۱۳۸۰ ش.
که بعد از مهاجرت به ایران تألیف کرده، به گونهای از شهیدثانی نام برده که حاکی از زنده بودن وی در آن زمان است. همچنین شرح حوادث مسافرت حارثی با عنوان الرحلة ( سفرنامه )، در واقع پاسخ وی به نامه شهیدثانی است که گزارش سفر حارثی را از او خواسته بود.
[۲۶]حسین بن عبدالصمد حارثی، الرحلة، ج۱، ص۱۶۸، در محمد بن حسین شیخ بهائی، العروةالوثقی فی تفسیر سورةالحمد، چاپ محمدرضا نعمتی و اسعد طیب، قم ۱۳۸۰ ش.
شاه طهماسب در ۹۷۰، ظاهرآ به دلایل سیاسی و اختلافات حارثی با سیدحسین کرکی (متوفی ۱۰۰۱)، در برخی مسائل فقهی، حارثی را از شیخ الاسلامی قزوین عزل و به شیخ الاسلامی مشهد منصوب کرد.
حارثی سپس به هرات رفت و هشت سال در آنجا به تدریس و وعظ پرداخت و شیخ الاسلام هرات نیز بود.
[۳۴]عبداللّه بن عیسی افندی اصفهانی، ریاضالعلماء و حیاضالفضلاء، ج۲، ص۱۲۰، چاپ احمد حسینی، قم ۱۴۰۱ـ.
به نوشته افندی اصفهانی،
[۳۵]عبداللّه بن عیسی افندی اصفهانی، ریاضالعلماء و حیاضالفضلاء، ج۲، ص۱۲۰ـ۱۲۱، چاپ احمد حسینی، قم ۱۴۰۱ـ.
به سبب اقدامات علمی و فعالیتهای اجتماعی حارثی، بسیاری از اهالی هرات و نواحی اطراف آن به مذهب تشیع گرویدند و طلاب بسیاری برای فراگیری علم از حارثی به آنجا روی آوردند.
حارثی تا ۹۸۳ منصب شیخ الاسلامی هرات را برعهده داشت. در این سال به قصد حج ، رهسپار مکه شد و پس از زیارت مکه و مدینه ، به بحرین رفت و در آنجا اقامت نمود.
[۳۶]عبداللّه بن عیسی افندی اصفهانی، ریاضالعلماء و حیاضالفضلاء، ج۲، ص۱۲۰ـ۱۲۱، چاپ احمد حسینی، قم ۱۴۰۱ـ.
حارثی، همانند دیگر علمای جبل عامِل، در انتقال میراث حدیثی و علمی شیعه به ایران سهم مهمی داشته است و عالمان ایران و ماوراءالنهر برای طلب علم نزد وی میرفتند.
[۸۰]محمدمحسن آقابزرگ طهرانی، الذریعة الی تصانیف الشیعة، ج۱۵، ص۷۰، چاپ علینقی منزوی و احمد منزوی، بیروت ۱۴۰۳/۱۹۸۳.
[۸۱]رسول جعفریان، صفویه در عرصه دین، ج۱، ص۳۰۵، فرهنگ و سیاست، قم ۱۳۷۹ ش.
رساله العقد الحسینی یا العقد الطهماسبی ، که با فرمان شاه طهماسب ــکه به وسواس مبتلا بودــ تألیف شد و شامل نکوهش وسواس در طهارت و بیانگر اختلافنظر فقهی حارثی با سیدحسین کرکی، در پارهای مسائل است؛
[۸۲]محمدمحسن آقابزرگ طهرانی، الذریعة الی تصانیف الشیعة، ج۱۵، ص۲۸۸ـ ۲۹۰، چاپ علینقی منزوی و احمد منزوی، بیروت ۱۴۰۳/۱۹۸۳.
[۸۳]حسین بن عبدالصمد حارثی، العقدالطهماسبی، ج۱، ص۱۹۶ـ۲۲۲، چاپ محمدحسین روحانی رودسری، در میراث اسلامی ایران، به کوشش رسول جعفریان، دفتر۱۰، قم: کتابخانه آیةاللّه مرعشی نجفی، ۱۳۷۸ ش ب.
[۹۳]عبداللّه بن عیسی افندی اصفهانی، ریاضالعلماء و حیاضالفضلاء، ج۲، ص۱۱۶، چاپ احمد حسینی، قم ۱۴۰۱ـ.
[۹۴]حسین مدرسی طباطبائی، مقدمهای برفقه شیعه: کلیات و کتابشناسی، ج۱، ص۲۰۰، ترجمه محمد آصف فکرت، مشهد ۱۳۶۸ ش.
[۹۵]حسین بن عبدالصمد حارثی، رساله خطی مصرف خمس در زمان غیبت، ج۱، ص۱۹۹ـ۲۰۸، (ترجمه و تحقیق) محمدجواد حسینی جلالی، در فقه اهلبیت علیهمالسلام، ش ۳۰ (تابستان ۱۳۸۱).
[۱۱۲]حسین بن عبدالصمد حارثی، نورالحقیقة و نورالحدیقة فی علمالاخلاق، ج۱، ص۲۸۵، چاپ محمدجواد حسینی جلالی، قم ۱۴۰۳/۱۹۸۳.
کاملترین نسخه کتاب به خط حارثی در لیدن (ش ۹۷۹.ro) موجود است. استوارت، بر اساس نسخه اصلی لیدن، مقدمه حارثی را چاپ کرده و مدعی شده حارثی خود را از باب تقیه ، شافعیمذهب معرفی کرده است.
(۱) محمدمحسن آقابزرگ طهرانی، الذریعة الی تصانیف الشیعة، چاپ علینقی منزوی و احمد منزوی، بیروت ۱۴۰۳/۱۹۸۳. (۲) محمدمحسن آقابزرگ طهرانی، طبقات اعلام الشیعة: الروضة النضرة فی علماء الماة الحادیة عشرة، بیروت ۱۴۱۱/۱۹۹۰. (۳) اسکندر منشی. (۴) عبداللّه بن عیسی افندی اصفهانی، ریاضالعلماء و حیاضالفضلاء، چاپ احمد حسینی، قم ۱۴۰۱ـ. (۵) حسن امین، مستدرکات اعیان الشیعة، بیروت ۱۴۰۸ـ۱۴۱۶/۱۹۸۷ـ۱۹۹۶. (۶) محسن امین. (۷) یوسف بن احمد بحرانی، لؤلؤةالبحرین، چاپ محمدصادق بحرالعلوم، قم (بیتا). (۸) رسول جعفریان، صفویه در عرصه دین، فرهنگ و سیاست، قم ۱۳۷۹ ش. (۹) حسین بن عبدالصمد حارثی، الاربعون حدیثآ، چاپ علیاوسط ناطقی، در میراث حدیث شیعه، به کوشش مهدی مهریزی و علی صدرایی خویی، دفتر۲، قم: مرکز تحقیقات دارالحدیث، ۱۳۷۸ ش الف. (۱۰) حسین بن عبدالصمد حارثی، الرحلة، در محمد بن حسین شیخ بهائی، العروةالوثقی فی تفسیر سورةالحمد، چاپ محمدرضا نعمتی و اسعد طیب، قم ۱۳۸۰ ش. (۱۱) حسین بن عبدالصمد حارثی، رساله خطی مصرف خمس در زمان غیبت، (ترجمه و تحقیق) محمدجواد حسینی جلالی، در فقه اهلبیت علیهمالسلام، ش ۳۰ (تابستان ۱۳۸۱). (۱۲) حسین بن عبدالصمد حارثی، العقدالطهماسبی، چاپ محمدحسین روحانی رودسری، در میراث اسلامی ایران، به کوشش رسول جعفریان، دفتر۱۰، قم: کتابخانه آیةاللّه مرعشی نجفی، ۱۳۷۸ ش ب. (۱۳) حسین بن عبدالصمد حارثی، نورالحقیقة و نورالحدیقة فی علمالاخلاق، چاپ محمدجواد حسینی جلالی، قم ۱۴۰۳/۱۹۸۳. (۱۴) حسین بن عبدالصمد حارثی، وصولالاخیار الی اصول الاخبار، چاپ عبداللطیف کوهکمری، قم ۱۴۰۱. (۱۵) محمدعلی حائری، فهرست نسخههای عکسی کتابخانه عمومی حضرت آیةاللّه العظمی مرعشی نجفی، قم ۱۳۶۹ـ ۱۳۷۰ش. (۱۶) محمد بن حسن حرّ عاملی، املالآمل، چاپ احمد حسینی، بغداد (۱۹۶۵)، چاپ افست قم ۱۳۶۲ش. (۱۷) احمدحسینی اشکوری، التراثالعربی فی خزانة مخطوطات مکتبة آیةاللّه العظمی المرعشی النجفی، قم ۱۴۱۴. (۱۸) زینالدین بن علی شهیدثانی، رسائل الشهیدالثانی، قم ۱۳۷۹ـ۱۳۸۰ ش. (۱۹) علی صدرایی خویی، فهرستگان نسخههای خطّی حدیث و علوم حدیث شیعه، قم ۱۳۸۲ ش ـ. (۲۰) علی بن محمد عاملی، الدر المنثور من المأثور و غیرالمأثور، قم ۱۳۹۸. (۲۱) محمدآصف فکرت، فهرست الفبائی کتب خطی کتابخانه مرکزی آستان قدس رضوی، مشهد ۱۳۶۹ ش. (۲۲) علی بن محمد ماوردی، ادبالدنیا و الدین، چاپ مصطفی سقا، قاهره ۱۳۷۵/۱۹۵۵، چاپ افست بیروت ۱۳۹۸/۱۹۷۸. (۲۳) مجلسی، بحارالانوار. (۲۴) حسین مدرسی طباطبائی، مقدمهای برفقه شیعه: کلیات و کتابشناسی، ترجمه محمد آصف فکرت، مشهد ۱۳۶۸ ش. (۲۵) جعفر مهاجر، الهجرة العاملیة الی ایران فی العصرالصفوی: اسبابها التاریخیة و نتائجها الثقافیة و السیاسیة، بیروت ۱۴۱۰/۱۹۸۹.
