• خواندن
  • نمایش تاریخچه
  • ویرایش
 

حرف جَرّ (صرف و نحو)

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف


منبع: حرف جَرّ (صرف و نحو)
مقالات مرتبط: جرّ (مقالات مرتبط).


حرف جرّ از اصطلاحات ادبیات عرب حرف معناست که با اسم بعد از خود ترکیب می‌شود و آن را به متعلّق خویش وصل کرده و در پایان اسم اثر جرّ (کسره یا جانشین آن) ایجاد می‌کند.
این حروف ۱۹ عدد و چند دسته‌اند: حروفی که هم اسم ظاهر و هم ضمیر را جر می‌دهند، حروفی که فقط اسم ظاهر را جر می‌دهند، لَولا که ضمیر را جر می‌دهد و کَیْ که به صورت محلی، فعل را مجرور می‌کند.
این حروف نقش مهمی در ایجاد ارتباط معنایی میان اسم و اجزای دیگر جمله دارند.


حرف جرّ از اصطلاحات ادبیات عرب حرف معناست و در اسمى كه بدون فاصله پس از آن مى‌آيد عمل مى‌كند و آن را به سوى متعلّق خود مى‌كشد و در آخر اسم، اعراب كسره يا جانشين آن را ايجاد مى‌كند.
[۱] فوال بابتی، عزیزه، المعجم المفصل فی النحو العربی، ص۴۶۷.    
[۲] یعقوب، امیل، موسوعة النحو و الصرف و الاعراب، ص۲۹۲.    
[۳] شرتونی، سعید، مبادی العربیة فی الصرف و النحو، ج۴، ص۳۲۹.    
[۴] دقر، عبدالغنی، معجم القواعد العربیة فی النحو و التصریف، ص۱۷۱.    


حروف جرّ، نوزده حرف و بر چهار نوع است:
• حروفى كه اسم ظاهر و ضمير را جرّ مى‌دهند:
[۵] فوال بابتی، عزیزه، المعجم المفصل فی النحو العربی، ص۴۶۸.    
[۶] یعقوب، امیل، موسوعة النحو و الصرف و الاعراب، ص۲۹۳.    
[۷] شرتونی، سعید، مبادی العربیة فی الصرف و النحو، ج۴، ص۳۲۹.    
[۸] دقر، عبدالغنی، معجم القواعد العربیة فی النحو و التصریف، ص۱۷۱.    
• «إلى»: دَرَسْتُ إِلَى الْمَساءِ.
[۹] ابن هشام، انصاری، مغنی اللبیب، ص۵۰.    
• «باء»: أَمْسَكْتُ بِزَيْدٍ.
[۱۰] ابن هشام، انصاری، مغنی اللبیب، ص۱۰۶.    
• «حاشا»: كَذَبَ القَوْمُ حاشا زَيْدٍ.
[۱۱] ابن هشام، انصاری، مغنی اللبیب، ص۱۲۱.    
• «خلا»: جاءَ القَوْمُ خَلا زَيْدٍ.
[۱۲] ابن هشام، انصاری، مغنی اللبیب، ص۱۳۳.    
• «عدا»: جاءَ القَوْمُ عَدا زَيْدٍ.
[۱۳] ابن هشام، انصاری، مغنی اللبیب، ص۱۴۲.    
• «على»: الْكِتابُ عَلَى الطّاوِلَةِ.
[۱۴] ابن هشام، انصاری، مغنی اللبیب، ج۲، ص۸۳.    
• «عن»: عَرفْتُ عَنِ الْمُسافِرِ أَخْبارًا.
[۱۵] ابن هشام، انصاری، مغنی اللبیب، ج۲، ص۲۹۵.    
• «في»:

(وَ لَكُمْ فِي اَلْقِصاصِ حَياةٌ‌.)

[۱۶] بقره/سوره۲، آیه۱۷۹.    
[۱۷] ابن هشام، انصاری، مغنی اللبیب، ج۲، ص۳۵۲.    
• «لام»: يا لَزَيْدٍ لِخالِدٍ.
[۱۸] ابن هشام، انصاری، مغنی اللبیب، ص۲۰۸.    
• «من»: خَرَجَ مِنَ الصَّفّ‌.
[۱۹] فوال بابتی، عزیزه، المعجم المفصل فی النحو العربی، ص۴۶۸.    
[۲۰] یعقوب، امیل، موسوعة النحو و الصرف و الاعراب، ص۲۹۳.    
[۲۱] شرتونی، سعید، مبادی العربیة فی الصرف و النحو، ج۴، ص۳۲۹.    
[۲۲] دقر، عبدالغنی، معجم القواعد العربیة فی النحو و التصریف، ص۱۷۱.    
[۲۳] ابن هشام، انصاری، مغنی اللبیب، ص۱۱۹.    
• حروفى كه اسم ظاهر را جرّ مى‌دهند:
[۲۴] فوال بابتی، عزیزه، المعجم المفصل فی النحو العربی، ص۴۶۸.    
[۲۵] یعقوب، امیل، موسوعة النحو و الصرف و الاعراب، ص۲۹۲.    
[۲۶] شرتونی، سعید، مبادی العربیة فی الصرف و النحو، ج۴، ص۳۲۹.    
[۲۷] دقر، عبدالغنی، معجم القواعد العربیة فی النحو و التصریف، ص۱۷۱.    
[۲۸] ابن هشام، انصاری، مغنی اللبیب، ص۳۳۵.    
• «تاء»: تاللّه.
[۲۹] ابن هشام، انصاری، مغنی اللبیب، ص۲۳۰.    
• «حتّى»: أَكَلْتُ السَّمكَةَ حَتَّى رَأْسَها.
[۳۰] ابن هشام، انصاری، مغنی اللبیب، ص۱۳۰.    
• «ربّ‌»: رُبَّ لَحْدٍ قَدْ صارَ لَحْدًا مِرارًا.
[۳۱] ابن هشام، انصاری، مغنی اللبیب، ص۱۳۴.    
• «كاف»: زَيدٌ كَالأَسَد.
[۳۲] ابن هشام، انصاری، مغنی اللبیب، ص۱۸۰.    
• «مُذ»، «مُنذ»: سِرْتُ مُنْذُ غُروبِ الشَّمْسِ.
[۳۳] ابن هشام، انصاری، مغنی اللبیب، ص۳۳۵.    
• «واو»: وَ لَيْلِِ كَمَوْجِ الْبَحْرِ...
[۳۴] فوال بابتی، عزیزه، المعجم المفصل فی النحو العربی، ص۴۶۸.    
[۳۵] یعقوب، امیل، موسوعة النحو و الصرف و الاعراب، ص۲۹۳.    
[۳۶] شرتونی، سعید، مبادی العربیة فی الصرف و النحو، ج۴، ص۳۲۹.    
[۳۷] دقر، عبدالغنی، معجم القواعد العربیة فی النحو و التصریف، ص۱۷۱.    
• حرف «لولا»، كه ضمير را جرّ مى‌دهد: لَولاه، لَولاک.
[۳۸] فوال بابتی، عزیزه، المعجم المفصل فی النحو العربی، ج۲، ص۸۹۷.    
[۳۹] یعقوب، امیل، موسوعة النحو و الصرف و الاعراب، ص۵۸۷.    
[۴۰] شرتونی، سعید، مبادی العربیة فی الصرف و النحو، ج۴، ص۳۶۲.    
[۴۱] دقر، عبدالغنی، معجم القواعد العربیة فی النحو و التصریف، ص۱۷۳.    
[۴۲] ابن هشام، انصاری، مغنی اللبیب، ص۲۷۴.    
• حرف «كَيْ»، كه فعل را محلاّ مجرور مى‌كند: كَيْ ما تَفْعَلَ السّوءَ.
[۴۳] فوال بابتی، عزیزه، المعجم المفصل فی النحو العربی، ص۴۶۶.    
[۴۴] یعقوب، امیل، موسوعة النحو و الصرف و الاعراب، ص۵۵۵.    
[۴۵] شرتونی، سعید، مبادی العربیة فی الصرف و النحو، ج۴، ص۳۶۲.    
[۴۶] دقر، عبدالغنی، معجم القواعد العربیة فی النحو و التصریف، ص۳۶۳.    
[۴۷] ابن هشام، انصاری، مغنی اللبیب، ص۱۸۲.    
۱. ↑ فوال بابتی، عزیزه، المعجم المفصل فی النحو العربی، ص۴۶۷.    
۲. ↑ یعقوب، امیل، موسوعة النحو و الصرف و الاعراب، ص۲۹۲.    
۳. ↑ شرتونی، سعید، مبادی العربیة فی الصرف و النحو، ج۴، ص۳۲۹.    
۴. ↑ دقر، عبدالغنی، معجم القواعد العربیة فی النحو و التصریف، ص۱۷۱.    
۵. ↑ فوال بابتی، عزیزه، المعجم المفصل فی النحو العربی، ص۴۶۸.    
۶. ↑ یعقوب، امیل، موسوعة النحو و الصرف و الاعراب، ص۲۹۳.    
۷. ↑ شرتونی، سعید، مبادی العربیة فی الصرف و النحو، ج۴، ص۳۲۹.    
۸. ↑ دقر، عبدالغنی، معجم القواعد العربیة فی النحو و التصریف، ص۱۷۱.    
۹. ↑ ابن هشام، انصاری، مغنی اللبیب، ص۵۰.    
۱۰. ↑ ابن هشام، انصاری، مغنی اللبیب، ص۱۰۶.    
۱۱. ↑ ابن هشام، انصاری، مغنی اللبیب، ص۱۲۱.    
۱۲. ↑ ابن هشام، انصاری، مغنی اللبیب، ص۱۳۳.    
۱۳. ↑ ابن هشام، انصاری، مغنی اللبیب، ص۱۴۲.    
۱۴. ↑ ابن هشام، انصاری، مغنی اللبیب، ج۲، ص۸۳.    
۱۵. ↑ ابن هشام، انصاری، مغنی اللبیب، ج۲، ص۲۹۵.    
۱۶. ↑ بقره/سوره۲، آیه۱۷۹.    
۱۷. ↑ ابن هشام، انصاری، مغنی اللبیب، ج۲، ص۳۵۲.    
۱۸. ↑ ابن هشام، انصاری، مغنی اللبیب، ص۲۰۸.    
۱۹. ↑ فوال بابتی، عزیزه، المعجم المفصل فی النحو العربی، ص۴۶۸.    
۲۰. ↑ یعقوب، امیل، موسوعة النحو و الصرف و الاعراب، ص۲۹۳.    
۲۱. ↑ شرتونی، سعید، مبادی العربیة فی الصرف و النحو، ج۴، ص۳۲۹.    
۲۲. ↑ دقر، عبدالغنی، معجم القواعد العربیة فی النحو و التصریف، ص۱۷۱.    
۲۳. ↑ ابن هشام، انصاری، مغنی اللبیب، ص۱۱۹.    
۲۴. ↑ فوال بابتی، عزیزه، المعجم المفصل فی النحو العربی، ص۴۶۸.    
۲۵. ↑ یعقوب، امیل، موسوعة النحو و الصرف و الاعراب، ص۲۹۲.    
۲۶. ↑ شرتونی، سعید، مبادی العربیة فی الصرف و النحو، ج۴، ص۳۲۹.    
۲۷. ↑ دقر، عبدالغنی، معجم القواعد العربیة فی النحو و التصریف، ص۱۷۱.    
۲۸. ↑ ابن هشام، انصاری، مغنی اللبیب، ص۳۳۵.    
۲۹. ↑ ابن هشام، انصاری، مغنی اللبیب، ص۲۳۰.    
۳۰. ↑ ابن هشام، انصاری، مغنی اللبیب، ص۱۳۰.    
۳۱. ↑ ابن هشام، انصاری، مغنی اللبیب، ص۱۳۴.    
۳۲. ↑ ابن هشام، انصاری، مغنی اللبیب، ص۱۸۰.    
۳۳. ↑ ابن هشام، انصاری، مغنی اللبیب، ص۳۳۵.    
۳۴. ↑ فوال بابتی، عزیزه، المعجم المفصل فی النحو العربی، ص۴۶۸.    
۳۵. ↑ یعقوب، امیل، موسوعة النحو و الصرف و الاعراب، ص۲۹۳.    
۳۶. ↑ شرتونی، سعید، مبادی العربیة فی الصرف و النحو، ج۴، ص۳۲۹.    
۳۷. ↑ دقر، عبدالغنی، معجم القواعد العربیة فی النحو و التصریف، ص۱۷۱.    
۳۸. ↑ فوال بابتی، عزیزه، المعجم المفصل فی النحو العربی، ج۲، ص۸۹۷.    
۳۹. ↑ یعقوب، امیل، موسوعة النحو و الصرف و الاعراب، ص۵۸۷.    
۴۰. ↑ شرتونی، سعید، مبادی العربیة فی الصرف و النحو، ج۴، ص۳۶۲.    
۴۱. ↑ دقر، عبدالغنی، معجم القواعد العربیة فی النحو و التصریف، ص۱۷۳.    
۴۲. ↑ ابن هشام، انصاری، مغنی اللبیب، ص۲۷۴.    
۴۳. ↑ فوال بابتی، عزیزه، المعجم المفصل فی النحو العربی، ص۴۶۶.    
۴۴. ↑ یعقوب، امیل، موسوعة النحو و الصرف و الاعراب، ص۵۵۵.    
۴۵. ↑ شرتونی، سعید، مبادی العربیة فی الصرف و النحو، ج۴، ص۳۶۲.    
۴۶. ↑ دقر، عبدالغنی، معجم القواعد العربیة فی النحو و التصریف، ص۳۶۳.    
۴۷. ↑ ابن هشام، انصاری، مغنی اللبیب، ص۱۸۲.    


• فرهنگ اصطلاحات صرف و نحو عربی، دحداح، انطوان، ص۱۶۸.    


رده‌های این صفحه : ادبیات عرب | اصطلاحات صرف و نحو | جر | حروف جر
جعبه ابزار