• خواندن
  • نمایش تاریخچه
  • ویرایش
 

حاجز (مفردات‌نهج‌البلاغه)

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



حاجز یا حواجز یکی از مفردات نهج البلاغه به معنای مانع و موانع که حضرت علی (علیه‌السلام) در رابطه با مذمت عیب‌جویی از دیگران و استفاده از فرصت زندگی از این واژه استفاده نموده است.


۱ - مفهوم‌شناسی

[ویرایش]

حاجز یا حواجز به معنای مانع و موانع آمده است. چنان‌که گفته می‌شود: «حجزه: محلّ بند شلوار، اخذ بحجزته. (به او پناه برد).»

۲ - کاربردها

[ویرایش]

امام (صلوات‌الله‌علیه) درباره مذمت عیب‌جویی از دیگران فرموده است: «وَ اِنَّمَا یَنْبَغِی لِاَهْلِ الْعِصْمَهِ وَ الْمَصْنُوعِ اِلَیْهِمْ فِی السَّلاَمَهِ اَنْ یَرْحَمُوا اَهْلَ الذُّنُوبِ وَ الْمَعْصِیَهِ وَ یَکُونَ الشُّکْرُ هُوَ الْغَالِبَ عَلَیْهِمْ وَ الْحَاجِزَ لَهُمْ عَنْهُمْ؛ سزاوار است، آنها که از عیوبی پاکند و از گناه، سالم نگه داشته شده‌اند، به گنهکاران و اهل معصیت ترحم کنند، و شکر و سپاس خدا، چنان بر وجود آنان غلبه کند که آن‌ها را از عیب‌جویی و غیبت دیگران باز دارد.»
امام (علیه‌السلام) در مورد استفاده از فرصت زندگی می‌فرماید: «وَ قُلُوبٍ رَائِدَهٍ لِاَرْزَاقِهَا فِی مُجَلِّلاَتِ نِعَمِهِ وَ مُوجِبَاتِ مِنَنِهِ وَ حَوَاجِزِ عَافِیَتِهِ؛ و دل‌هایی که جوینده انواع روزی‌ها (و مواهب الهی) است و برای آن دقیقاً برنامه‌ریزی می‌کند، تا نعمت‌های فراگیر الهی و مواهب گوناگون او را به‌دست آورد، و از آن‌چه مانع عافیت و سلامت است، بپرهیزد.»

۳ - پانویس

[ویرایش]
 
۱. صبحی صالح، نهج البلاغه، ص۱۹۷، خطبه۱۴۰.    
۲. صبحی صالح، نهج البلاغه، ص۱۱۰، خطبه۸۳.    


۴ - منبع

[ویرایش]

قرشی بنابی، علی‌اکبر، مفردات نهج البلاغه، برگرفته از مقاله «واژه حاجز»، ص۲۵۳.    






جعبه ابزار