بحیره - دریاچه
ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف
بُحَیْرَه در عربی مصغر «
بحر» و به معنای دریاچه است که در مناطق مختلف معنای متفاوتی دارد.
در شمال
آفریقا بر دشتی پست دلالت داشته، اما بر معنای مزرعهٔ سبزیکاری و صیفیکاری نیز شیوع داشته، و در
اسپانیا و
پرتغال به صورت نامهای مکان چون آلبوفرا و البوئرا معروف شده است.
مهمترین کاربرد تاریخی آن، دریاچهٔ آلبوفرا در نزدیکی والانس (بلنسیه) است که پس از فراز و نشیبهای تاریخی، به یکی از مناطق کشاورزی و برنجکاری تبدیل شده و این واژه در دوران موحّدون به معنای باغ پر
آب به کار میرفته است.
بُحَیْرَه، در عربی مصغر «بحر» (
دریا)، به معنی دریاچه است.
در عربیِ طنجه مصغر بَحْره (گودالی که
آب در آن جمع شود). در شمال
افریقا بحیره و جمع آن بحایر بر دشتی پست در شرق
الجزایر و شمال
تونس و بخشی از جنوب کشور مغرب دلالت دارد؛ ولی شایعترین معنی آن «مزرعه سبزیکاری» یا «مزرعه صیفیکاری (خاصه
خربزه)» است.
واژة بُحَیرَه در
اسپانیا و
پرتغال به صورت
اسم مکانِ نسبتاً معروف درآمده که در این نامها [
به صورت محرّف] دیده میشود:
• آلبوفرا (در والانس [
بلنسیه] و آلیکانته [
القنت] و میورقه)،
• البوفراس (آلمریا [
اَلمِرْیَه])،
• البوئرا (در کاثرس [
قاصرش] و باذاخوث [
بطلیوس])،
• البُخَیره (در المریه)،
• و البُوفیرا، شهری ساحلی در آلگاروه [
الغرب] پرتغال. مصغری از مصغر آن نیز البوفرتا (در آلیکانته) است.
مهمترین اینها دریاچه واقع در والانس (بلنسیه) است که در حدود نه کیلومتری شهر (به وسعت تقریبی ۳۵ کیلومتر مربع) قرار دارد و آخرین بقایای دریای درون بومی است که درههای پست توریا و خوکار را در دوران ماقبل تاریخ میپوشاند و یکی از بزرگترین دریاچههای اسپانیا بود، اما در سالهای اخیر سطح آن محدودتر شده و سواحل شمال غربی و جنوبی آن به برنجزار تبدیل شده است و امروزه قطر آن شش
کیلومتر است.
ابن مَرْدَنیش (متوفی
۵۶۷)، قبل از اینکه تاج و تخت خود را از دست بدهد و بمیرد، چون دید نزدیکان رهایش کردهاند دو پسر خواهر خود را در آن غرق کرد. جیمز اول (ملقب به فاتح، متوفی
۶۷۵/۱۲۷۶) هنگام تقسیم والانس، ایالت آلبوفرا را برای خود حفظ کرد.
در آغاز
قرن سیزدهم/نوزدهم، پادشاه اسپانیا این خطه زیبا را به مانوئل دگودوا واگذاشت و ناپلئون آن را به مارشال لوئی گابریل سوشه پیشکش کرد، و سرانجام بار دیگر به کشور اسپانیا منضم شد.
واژه بحیره در زمان موحّدون به معنای باغ پر
آب بود. نبردی که در آن مرابطون در
۵۲۴ موحدون را شکست دادند به نبرد بحیرة
مَرّاکُش معروف است.
بحیره اشبیلیه که بعدها اوئرتودِل رِی نام گرفت به دست یوسف اول (متوفی
۹۵۸)، فرزند عبدالمؤمن، آباد شد.
(۱) W. Mar µ ais، Textes arabes de Tanger، Paris ۱۹۱۱.
•
دانشنامه جهان اسلام، بنیاد دائرة المعارف اسلامی، برگرفته از مقاله «بایسنغری».
