اولین زائر امام حسین در اربعین
ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف
اولین زائر امام حسین (علیه‌السلام) در اربعین، از مباحث مرتبط با
اربعین امام حسین (علیه‌السلام) است.
در فرهنگ شیعی، «اربعین» چهلمین روز شهادت سیدالشهداء (علیه‌السلام) و برابر با بیستم صفر است.
بر پایه گزارش‌های تاریخی،
جابر بن عبدالله انصاری،
صحابی رسول خدا (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلّم)، نخستین زائر قبر امام در اربعین شناخته می‌شود.
او همراه
عطیه عوفی در نخستین اربعین به کربلا آمد، در
فرات غسل کرد و با راهنمایی عطیه مزار امام حسین (علیه‌السلام) را زیارت نمود.
بنابر گزارش
سید بن طاووس، اسرای اهل بیت (علیهم‌السلام) نیز در بازگشت از
شام، جابر را بر سر مزار امام یافتند و همگان به عزاداری پرداختند.
در «
بشارة المصطفی» نیز مناجات جابر با امام و شهدا نقل شده است.
بنابر روایات و گزارشات تاریخی
جابر بن عبدالله انصاری اولین زائر مرقد مطهر حضرت اباعبدالله الحسین (علیه‌السّلام) در اربعین است.
مورخان نوشته‌اند که جابر بن عبدالله انصاری، همراه
عطیه عوفی موفق شدند که در همان اولین اربعین پس از
عاشورا به زیارت امام حسین (علیه‌السّلام) نائل آیند.
وی که آن هنگام نابینا شده بود، در
فرات غسل کرد و خود را خوشبو ساخت و گام‌های کوچک برداشت تا سر
قبر حسین بن علی (علیهما‌السّلام) آمد و با راهنمایی عطیه، دست روی قبر نهاد و بیهوش شد، وقتی به هوش آمد، سه بار گفت: یا حسین! سپس گفت:
«حَبِیبٌ لَا یُجِیبُ حَبِیبَهُ»
یعنی «دوستی که پاسخ دوستش را نمی‌دهد».
آن‌گاه زیارتی خواند و روی به سایر
شهداء کرد و آنان را هم زیارت نمود.
ماجرای ملاقات اهل‌بیت امام حسین (علیه‌السّلام) با جابر نیز در گزارشات متعددی ذکر شده است.
سید بن طاووس ضمن اشاره به رسیدن اهل‌بیت (علیهم‌السّلام) در اولین اربعین، تفصیل قضیه را چنین بیان می‌کند:
«فَوَصَلُوا اِلَى مَوْضِعِ الْمَصْرَعِ فَوَجَدُوا جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ الْاَنْصَارِیَّ رَحِمَهُ اللَّهُ وَ جَمَاعَةً مِنْ بَنِی هَاشِمٍ وَ رِجَالًا مِنْ آلِ رَسُولِ اللَّهِ (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلّم) قَدْ وَرَدُوا لِزِیَارَةِ قَبْرِ الْحُسَیْنِ (علیه‌السّلام) فَوَافَوْا فِی وَقْتٍ وَاحِدٍ وَ تَلَاقَوْا بِالْبُکَاءِ وَ الْحُزْنِ وَ اللَّطْمِ وَ أَقَامُوا الْمَآتِمَ الْمُقْرِحَةَ لِلْاَکْبَادِ» یعنی «چون به قتلگاه رسیدند،
جابر بن عبداللّه انصاری و جمعی از
بنی‌هاشم و مردانی از آن‌ها را یافتند که برای زیارت قبر حسین (علیه‌السّلام) فرا رسیده بودند، همگان در یک زمان به
عزاداری و نوحه‌سرایی پرداختند و سوگواری جگرسوزی بر پا نمودند، و زنان آن آبادی نیز با ایشان به عزاداری پرداختند و چند روز در کربلا اقامت کردند».
و
شیخ طوسی در این باره می‌نویسند:
«روز بیستم صفر روزی است که حرم امام حسین (علیه‌السّلام) از شام به سوی
مدینه بازگشتند.
همچنین در این روز، جابر بن عبدالله انصاری، صحابی رسول خدا، برای زیارت امام حسین (علیه‌السّلام) از مدینه به کربلا آمد و او نخستین کسی بود که قبر امام حسین را زیارت کرد».
در کتاب «
بشارة المصطفی» آمده است: عطیه عوفی می‌گوید: به همراه جابر بن عبدالله انصاری به منظور زیارت قبر امام حسین (علیه‌السلام) وارد کربلا شدیم.
جابر نزدیک شریعه
فرات رفت.
غسل کرد و لباس‌های نیکو پوشید... سپس به طرف قبر مطهر، حرکت کردیم.
جابر هیچ قدمی را برنمی‌داشت، الا این‌که ذکر خدا می‌گفت، تا به نزدیک قبر رسیدیم.
سپس به من گفت: مرا به قبر برسان.
(برخی نقل کرده‌اند که جابر در این زمان تقریباً نابینا بوده است.)
من دست او را روی قبر گذاشتم.
جابر روی قبر افتاد و غش کرد.
من مقداری آب روی صورتش پاشیدم.
وقتی به هوش آمد، سه بار گفت: یا حسین.
سپس گفت: ای حسین چرا جواب مرا نمی‌دهی؟
بعد به خودش گفت: چگونه می‌توانی جواب دهی در حالی که رگ‌های گلوی تو را بریده‌اند و بین سر و بدنت جدایی افتاده است.
شهادت می‌دهم که تو فرزند خاتم النبیین و سید المومنین... و پنجمین فرد از
اصحاب کساء هستی... درود و سلام و رضوان الهی بر تو باد.
سپس به اطراف قبر امام حسین (علیه‌السلام) حرکت کرد و گفت:
«السَّلَامُ عَلَیْکُمْ أَیَّتُهَا الْأَرْوَاحُ الَّتِی حَلَّتْ بِفِنَاءِ الْحُسَیْنِ... أَشْهَدُ أَنَّکُمْ أَقَمْتُمُ الصَّلَاةَ وَ آتَیْتُمُ الزَّکَاةَ وَ أَمَرْتُمْ بِالْمَعْرُوفِ وَ نَهَیْتُمْ عَنِ الْمُنْکَرِ» یعنی «سلام بر شما ای ارواحی که در جوار حسین فرود آمده‌اید... گواهی می‌دهم که شما نماز را برپا داشتید و زکات دادید و امر به معروف کردید و از منکر نهی نمودید».
• پیشوایی، مهدی، مقتل جامع سیدالشهداء، ج۲، ص۳۰۸-۳۱۱.
