• خواندن
  • نمایش تاریخچه
  • ویرایش
 

التقاء ساکنین (صرف و نحو)

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف


منبع: التقاء ساکنین (صرف و نحو)
مقالات مرتبط: ساکن (مقالات مرتبط).


التقاء ساکنین از اصطلاحات ادبیات عرب، به کنار هم قرار گرفتن دو حرف ساکن در هنگام تلفظ گفته می‌شود.


التقاء ساکنین از اصطلاحات ادبیات عرب، عبارت است از: «کنار هم قرار گرفتن دو حرف ساکن در هنگام تلفظ».
التقاء ساکنین در کلمات عربی، جایز نیست و هر کجا که اتفاق بیافتد یعنی دو حرف ساکن در کنار هم قرار گیرند، برای رفع التقاء ساکنین، حرف اوّل را با کسره می خوانند.
[۱] ابن هبة الله، محمد بن محمد، المجموع اللفیف، ج۱، ص۲۸۸.    
[۲] شرتونی، رشید، مبادی العربیة فی الصرف و النحو، ج۳، ص۱۰۴.    
[۳] فوال بابتی، عزیزه، المعجم المفصل فی النحو العربی، ج۱، ص۲۲۷.    


۱. التقاء ساکنین به جز در موارد زیر جایز نیست:
(۱) وقف؛ در هر کلمه‌ای که حرف ما قبل آخر آن ساکن باشد: خُبْزْ. (نان).
(۲) هرگاه حرف ساکن اوّل، حرف لین و حرف دوم، مدغم باشد: مادَّة. (عنصر).
[۴] شرتونی، رشید، مبادی العربیة فی الصرف و النحو، ج۳، ص۱۰۴.    
۲. در دو کلمۀ جدا از هم، فقط حذف لفظی انجام می‌گیرد: راعِيَا القَرْيَةِ. (دو چوپانِ روستا).
[۵] فوال بابتی، عزیزه، المعجم المفصل فی النحو العربی، ج۱، ص۲۲۷.    
۳. هرگاه ساکن اوّل، حرف صحیح باشد، لازم است کسره بگیرد: اضْرِبِ الْعَبْدَ. (بنده را بزن).
[۶] فوال بابتی، عزیزه، المعجم المفصل فی النحو العربی، ج۱، ص۲۲۸.    
۴. هرگاه ساکن اوّل، حرف علّه بوده، پیش از آن حرکتی نامتجانس با آن واقع شود، حرف علّه باید حرکتی متجانس با خود بگیرد: لا تَخْشَی اللَّومَ. (از سرزنش نترس).
۵. «نون» ساکن «مِنْ»، پیش از کلمۀ دارای «أَلْ»، فتحه می‌گیرد: مِنَ البَيتِ. (از خانه).
[۷] دقر، عبدالغنی، معجم القواعد العربیة فی النحو و التصریف، ص۸۰.    
۶. گفته می‌شود:
مُذُ الأَمْسِ. (از دیروز).
عَلَيْكُمُ السَّلامُ. (بر شما درود باد).
هُمُ القُضاةُ. (ایشان داوران هستند).
در ادامه برخی شواهد قرآنی مربوط به التقاء ساکنین ارائه می‌شود:

۳.۱ - مِّنَ الضَّأْنِ (سوره انعام/سوره۶، آیه۱۴۳)

•

(ثَمَانِیَةَ أَزْوَاجٍ ۖ مِّنَ الضَّأْنِ اثْنَیْنِ وَ مِنَ الْمَعْزِ اثْنَیْنِ ۗ قُلْ آلذَّکَرَیْنِ حَرَّمَ أَمِ الْأُنثَیَیْنِ أَمَّا اشْتَمَلَتْ عَلَیْهِ أَرْحَامُ الْأُنثَیَیْنِ ۖ نَبِّئُونِی بِعِلْمٍ إِن کُنتُمْ صَادِقِینَ)

[۸] انعام/سوره۶، آیه۱۴۳.    

۳.۲ - کَرِیمْ (سوره انفال/سوره۸، آیه۴)

•

(أُولَٰئِکَ هُمُ الْمُؤْمِنُونَ حَقًّا ۚ لَّهُمْ دَرَجَاتٌ عِندَ رَبِّهِمْ وَ مَغْفِرَةٌ وَ رِزْقٌ کَرِیمْ)

[۹] انفال/سوره۸، آیه۴.    

۳.۳ - عَلَيْكُمُ الْمَنَّ (سوره طه/سوره۲۰، آیه۸۰)

•

(یَا بَنِی إِسْرَائِیلَ قَدْ أَنجَیْنَاکُم مِّنْ عَدُوِّکُمْ وَ وَاعَدْنَاکُمْ جَانِبَ الطُّورِ الْأَیْمَنَ وَ نَزَّلْنَا عَلَیْکُمُ الْمَنَّ وَ السَّلْوَیٰ)

[۱۰] طه/سوره۲۰، آیه۸۰.    

۳.۴ - هُمُ الْوَارِثُونَ (سوره مومنون/سوره۲۳، آیه۱۰)

•

(أُولَٰئِکَ هُمُ الْوَارِثُونَ)

[۱۱] مومنون/سوره۲۳، آیه۱۰.    

۳.۵ - قُلِ الْحَمْدُ (سوره اسراء/سوره۱۷، آیه۱۱۱)

•

(وَ قُلِ الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِی لَمْ یَتَّخِذْ وَلَدًا وَ لَمْ یَکُن لَّهُ شَرِیکٌ فِی الْمُلْکِ وَ لَمْ یَکُن لَّهُ وَلِیٌّ مِّنَ الذُّلِّ ۖ وَ کَبِّرْهُ تَکْبِیرًا)

[۱۲] اسراء/سوره۱۷، آیه۱۱۱.    
۱. ↑ ابن هبة الله، محمد بن محمد، المجموع اللفیف، ج۱، ص۲۸۸.    
۲. ↑ شرتونی، رشید، مبادی العربیة فی الصرف و النحو، ج۳، ص۱۰۴.    
۳. ↑ فوال بابتی، عزیزه، المعجم المفصل فی النحو العربی، ج۱، ص۲۲۷.    
۴. ↑ شرتونی، رشید، مبادی العربیة فی الصرف و النحو، ج۳، ص۱۰۴.    
۵. ↑ فوال بابتی، عزیزه، المعجم المفصل فی النحو العربی، ج۱، ص۲۲۷.    
۶. ↑ فوال بابتی، عزیزه، المعجم المفصل فی النحو العربی، ج۱، ص۲۲۸.    
۷. ↑ دقر، عبدالغنی، معجم القواعد العربیة فی النحو و التصریف، ص۸۰.    
۸. ↑ انعام/سوره۶، آیه۱۴۳.    
۹. ↑ انفال/سوره۸، آیه۴.    
۱۰. ↑ طه/سوره۲۰، آیه۸۰.    
۱۱. ↑ مومنون/سوره۲۳، آیه۱۰.    
۱۲. ↑ اسراء/سوره۱۷، آیه۱۱۱.    


• دحداح، انطوان، فرهنگ اصطلاحات صرف و نحو عربی، ص۷۱.    


رده‌های این صفحه : ادبیات عرب | اصطلاحات صرف و نحو
جعبه ابزار