اسم مکان (صرف و نحو)
ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف
اسم مکان یکی از اصطلاحات
ادبیات عرب و
اسم مشتقّی است که بر موضع وقوع
فعل دلالت میکند.
اسم مکان اسم مشتقّی است که بر موضع وقوع فعل دلالت میکند: مطبخ.
- اگر عین الفعل اسم مکان، مضموم یا مفتوح باشد، و یا اگر معتلّ اللاّم باشد، از فعل ثلاثی و بر وزن «مفعل» ساخته میشود: مرقد، مرمی؛ اگر فعل مضارع، مکسور العین و یا معتلّ الفاء باشد، اسم مکان بر وزن «مفعل» است: مجلس، مورد؛ اگر عین الفعل آن «الف» باشد، بر دو وزن «مفال» و «مفیل» میآید: مکان، مسیر.
- از غیر ثلاثی، بر وزن اسم مفعول آن است: مدرّب، مدحرج، محرنجم.
- از اسم ثلاثی جامد، بر وزن «مفعله» ساخته میشود: سبع، مسبعة؛ اگر ثلاثی مزید باشد، حرف زاید آن حذف میگردد: تفّاح، متفحه؛ این وزن بر کثرت چیزی در مکانی یا بر سبب کثرت چیزی دلالت میکند: الکسل مجلبة للفقر.
- گاهی به اسم مکان، «تاء» تانیث ملحق میشود: مقبرة؛ که سماعی است.
• دحداح، انطوان، فرهنگ اصطلاحات صرف و نحو عربی، ص۴۷.