مراد از حکم عقل بنابر نظر مشهور صدور امر و نهی از سوی عقل نیست، بلکه مراد از آن، ادراک عقل است؛ یعنی عقل درک می‌کند که این کار مصلحت ملزمه و آن کار مفسده ملزمه دارد؛ بنابراین، عقل انسان ، امر و نهی یا بعث و زجر ندارد و «افعل» یا «لا تفعل» نمی‌گوید.
ادراک عقلی دو گونه است: مستقلات عقلی و غیر مستقلات عقلی. مستقلات عقلی بخشی از مدرکات عقل است که عقل به‌طور مستقل و بدون هدایتشارع ، آنها را درک می‌کند، مثل: ادراک حسنعدل و قبحظلم . و غیر مستقلات عقلی بخشی از مدرکات عقل است که عقل به‌طور مستقل قادر به درک آنها نیست، بلکه در بعضی از مقدمات نیاز به ارشاد و هدایت شارع دارد، مانند: وجوبمقدمه واجب و قبح عقاب بلا بیان .
