احكام شرعى مجموعه قوانين و مقرراتى است كه شارع و قانونگذار مقدس اسلام، براى اصلاح امور معاش و معادمردم و جامعه تشريع كرده است. احکام شرعی، به آن دسته از مجعولات و اعتبارات شرعی گفته میشود که به صورت مستقیم یا با واسطه به افعال بندگان تعلق گرفته است.بدیهی است که احکام شرعی از طریق ادله شرعی در دست رس بندگان قرار میگیرد، مانند: خطاب «صلّ» که از آن وجوب شرعی به دست میآید.
تعریف یاد شده شامل تمامی مراحل حکممرحله جعل ، انشا ، ابلاغ ، وصول و فعلیت میگردد؛ بر خلاف تعریف به «انه خطاب الشارع المتعلق بافعال المکلفین» که مرحله جعل حکم را در بر نمیگیرد. علاوه بر اینکه همه خطابهای شارع در بردارنده حکم شرعی نیست و بعضی از احکام وضعی مانند: جزئیت و شرطیت و سببیت ، خطابی به آنها تعلق نگرفته است.
همان بايدها و نبايدها است كه به طور مستقيم به فعل مكلّف مرتبط است و موضوع آن انجام يا ترك فعلى به وسيله مكلّف است. حكم تكليفى به پنج نوع- وجوب، حرمت، استحباب، کراهت و اباحه- تقسيم مىشود.
حكمى است كه صفت شيئ و يا فعل و تركى را تبيين مىكند و همواره به طور مستقيم به فعل مكلّف مرتبط نيست و بيشتر، موضوع احكام تكليفى قرار مىگيرد. موضوع حكم وضعى ممكن است اشياء و اعيان خارجى باشد، مانند نجاست و طهارت و يا افعال مكلّفين، همچون صحّت بیع و جزئيّت و ركنيّت رکوع در نماز. بجز احكام پنجگانه تكليفى، تمامى احكام شرعى ديگر مانند نجاست، طهارت، صحّت، بطلان، ملكيّت، شرطيّت و مانعيّت، احكام وضعىاند.
