آمار نامههای کوفیان به امام حسین
ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف
آمار نامههای کوفیان به امام حسین، از مباحث مرتبط با اطلاعات و گزارشهای آماری در مورد واقعه
کربلا است. در منابع درباره تعداد نـامـههـایی که در
مکه بـه دسـت
امام حسین (علیهالسّلام) رسید، اختلاف نظر وجود دارد که به نظر میرسد آمار ۱۵۰ نامه به واقعیت نزدیکتر باشد؛ به این معنا که ۱۵۰ نامه از طرف دوازده هزار یا هجده هزار بیعتکننده به امام نوشته شده است.
در مدتی که
امام حسین (علیهالسّلام) در
مکه اقامت داشت، مردم
کوفه به آن حضرت نامه نوشتند. آنان این نامهها را توسط
عبدالله بن مسمع (سبع) همدانی،
عبدالله بن وال تمیمی،
قیس بن مسهر صیداوی و
عبدالرحمن بن عبدالله آرحبی و
عمارة بن عیید سلولی برای امام حسین (علیهالسّلام) فرستادند.
امام حسین (علیهالسّلام) از یک طرف تحت فشار حکومت
بنی امیه بود که خواستار
بیعت او با یزید بودند و او با رد این بیعت، ناخواسته از موطن خود،
مهاجرت کرده بود و اینک در حرم الهی نیز در معرض خطر قرار داشت؛ از طرف دیگر با حجم فراوان از نامههای دعوت کوفیان مواجه بود که باید پاسخ روشنی به این نامهها میداد؛ زیرا جمعیت انبوه دعوت کننده
کوفه، حجت را بر امام تمام کرده بود و پاسخی شایسته میطلبید.
بر اساس گزارش برخی منابع کوفیان برای امام چنین نوشتند: عجله کن؛ چرا که مردم منتظر شما هستند و جز شما به کسی توجه ندارند. عجله، عجله! باز هم عجله، عجله! و سلام بر تو باد.
مورخـان دربـاره آمـار نـامـههـایی که در
مکه بـه دسـت
امام حسین (علیهالسّلام) رسید، هـمسـخن نیستند.
در بسیاری از منابع آمـده اسـت کـه کوفیان ۱۵۰ نامـه بـه امـام نوشتند که پای هر نامه امضای یک یا دو و یا چهار نفر بوده است.
اما برخی منابع آمار دیگری ذکر کردهاند؛ از جملـه
طبری حـدود ۵۳ نامـه،
بلاذری به ۵۰ نامه،
دینوری به ۱۰۰ نـامـه. (دینوری ابتدا به پنجاه نامه از طرف دو یا سه یا چهار نفر از اشراف یا رؤسای کوفه اشاره کرده است که حاملان آن، قیس بن مسهر و عبدالرحمان بن عبید ارحبـی بـودهاند و سپس از رسیدن پنجاه نامه دیگر توسط هانی بنهانی و سعید بن عبدالله حنفی خبر داده است.)
عمادالدین طبری به ۴۰۰ نـامـه
و
کاشفی، به نقل از
نور الائمة خوارزمی که از میان رفتـه اسـت، به ۱۲۰ نامـه اشـاره کردهاند؛
امـا
ابن سعد تـعـداد نویسندگان نامه را (۱۸۰۰۰) هجـده هـزار نفر نگاشته و
سید بن طاووس گزارش کرده است که در یک روز شش صـد نامـه بـرای امـام آمـد، تا آنکه (۱۲۰۰۰) دوازده هزار نامه شد.
ابن نما نیز به رقـم (۱۰۰۰۰۰) صد هزار اشاره کرده است.
از میان این آمارهای متفاوت، گزارشهـای ابـن سـعـد و ابـن طـاووس را نمـیتـوان پذیرفت؛ زیرا آنچه در برخی از منابع کهن آمده، آن است که تعداد بیعتکنندگان (نه نویسندگان نامهها) دوازده هزار یا هجده هزار نفر بوده است. به نظر میرسـد ابـن سـعد و ابـن طـاووس بـیـن تعـداد نویسندگان نامـههـا و آمـار بیعتکنندگان خلط کردهاند.
در جمعبندی دیدگاه مورخان در این باره، به نظر میرسد آمار ۱۵۰ نامه با توجه به کثرت قایلان و قدمت برخی از منابع آن، به واقعیت نزدیکتر باشد؛ به این معنا که ۱۵۰ نامه از طرف دوازده هزار یا هجده هزار بیعتکننده به امام نوشته شده است.
• پیشوایی، مهدی، مقتل جامع سیدالشهداء، ج۲، ص۳۶۵-۴۶۷.
