• خواندن
  • نمایش تاریخچه
  • ویرایش
 

آمار اسرای کربلا

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



مقالات مرتبط: اسرای کربلا.


آمار اسرای کربلا، از مباحث مرتبط با اطلاعات و گزارش‌های آماری در مورد واقعه کربلا است. منابع مختلف آمار متعددی برای تعداد اسرایی که در حادثه کربلا به اسارت لشکریان عمر بن سعد در آمدند، گزارش کرده‌اند که به نظر می‌رسد تعداد مردان اسیر حدود ۱۷ نفر بوده که اکثرا در سنین کودکی یا نوجوانی بوده‌اند و تعداد زنان اسیر، رقمی در حدود ۱۱ نفر است.



ابن سعد آمار بازماندگان اعم از کوچک و بزرگ را ۵ نفر، دینوری ٤ نفر (۲ نفر از یاران امام حسین (علیه‌السّلام) و ۲ نفر از بنی‌هاشم) ابن قتیبه و ابن عبدربه ۱۲ نفر، ابوالفرج اصفهانی ۷ نفر، و قاضی نعمان مغربی ١٤ نفر که ٤ نفر از آنان زن بوده‌اند؛ نوشته‌اند.


بررسی در منابع کهن نشان می‌دهد مردان ذیل، که در آن زمان بیشترشان در سنین کودکی یا نوجوانی بوده‌اند، از حادثه کربلا جان سالم به در برده‌ و به اسارت لشکریان عمر بن سعد در آمدند:
۱. امام سجاد (علیه‌السّلام)؛
۲. امام باقر (علیه‌السّلام)؛
۳. عمر بن حسین بن علی بن ابی طالب (علیه‌السّلام)؛
۴. محمد بن حسین بن علی (علیه‌السّلام)؛
۵. زید بن حسین بن علی بن ابی طالب (علیه‌السّلام)؛
۶. عمرو بن حسن بن علی بن ابی طالب (علیه‌السّلام)؛
۷. محمد بن عمرو بن حسن بن علی بن ابی طالب (علیه‌السّلام)؛
۸ و ۹. دو فرزند جعفر بن ابی طالب (علیه‌السّلام)؛
۱۰. عبدالله بن عباس بن علی (علیه‌السّلام)؛
۱۱. قاسم بن عبدالله بن جعفر؛
۱۲. قاسم بن محمد بن جعفر؛
۱۳. محمد اصغر بن عقیل؛
١٤. عقبه بن سمعان، غلام رباب؛
۱۵. غلام عبدالرحمان بن عبدربه انصاری؛
۱۶. مسلم بن رباح، غلام امیرالمؤمنین (علیه‌السّلام)؛
۱۷. علی بن عثمان مغربی.
[۳۸] ر. ک: ابـن سـعد، محمد، «ترجمـة الحـسین و مقتلـه»، فصلنامه تراثنـا، ش ۱۰، ص۱۸۷.



ابن سعد تعداد زنان اهل بیت را که اسیر شدند به غیر از کنیزانشان ٦ نفر، قاضی نعمان مغربی ٤ نفر، و ابوالفرج اصفهانی ۳ نفر دانسته‌اند. در منابع تاریخی نام‌ایــن زنان به چشم می‌خورد:
۱-۴. دختران امیرالمؤمنین زینب کبری (سلام‌الله‌علیها)، ‌ [[ام کلثوم صغری]. ]یا نفیسه (برخی نسب‌شناسان نفیسه را همان‌ام کلثوم صغری می‌دانند.) و ام‌ حسن؛ البته برخی معتقدند‌ام حسن، کنیه زینب کبری بوده است.
۵و۶. دختران امام حسین (علیه‌السّلام): فاطمه (سلام‌الله‌علیها) سکینه (سلام‌الله‌علیها)؛
۷. رباب همسر امام حسین (علیه‌السّلام) و مادر سکینه و عبدالله رضیع؛
۸. ام محمد (فاطمه دختر امام حسن (علیه‌السّلام) همسر امام سجاد (علیه‌السّلام) و مادر امام باقر (علیه‌السّلام)
۹-۱۱. کنیزان حضرت زینب (سلام‌الله‌علیها). (البته تعداد دقیق آنها در منابع ذکر نشده است اما حداقل تعداد برای ضمائر جمع ۳ نفر می‌باشد.)


۱. ابن سعد، محمد، ترجمة الحسین ومقتله، ص۱۸٦-۱۸۷.    
۲. دینوری، ابوحنیفه، الاخبار الطوال، ص۲۵۹.    
۳. دینوری، ابن قتیبه، الامامة و السیاسة، ج۲، ص۱۲.    
۴. ابن عبدربه، العقد الفرید، ج۵، ص۱۳۱.    
۵. ابوالفرج اصفهانی، مقاتل الطالبیین، ص۱۱۹.    
۶. تمیمی مغربی، شرح الاخبار، ج۳، ص١٩٦-١٩٩.    
۷. ابن کثیر، اسماعیل، البدایة و النهایة، ج۸ ص۲۱۲.    
۸. دینوری، ابوحنیفه، الاخبار الطوال، ص۲۶۱.    
۹. تمیمی مغربی، قاضی نعمان، شرح الاخبار، ج۳، ص۱۹۷.    
۱۰. سید ابن طاووس، علی بن موسی، الملهوف علی قتلی الطفوف، ص۱۹۱.    
۱۱. دینوری، ابن قتیبه، الامامة و السیاسة، ج۲، ص۱۲.    
۱۲. ابن عبد ربه، احمد بن محمد، العقد الفرید، ج۵، ص۱۳۴.    
۱۳. تمیمی مغربی، قاضی نعمان، شرح الاخبار، ج۳، ص۱۹۷.    
۱۴. سید ابن طاووس، علی بن موسی، الملهوف علی قتلی الطفوف، ص۱۹۱.    
۱۵. ابن سعد، محمد، ترجمة الحسین و مقتله، ص۸۴.    
۱۶. ابن سعد، محمد، ترجمة الحسین و مقتله، ص۷۷.    
۱۷. ابن حبان، ابوحاتم، کتاب الثقات، ج۲، ص۳۱۰.    
۱۸. ابوالفرج اصفهانی، علی بن حسین، مقاتل الطالبیین، ص۱۱۹.    
۱۹. خوارزمی، موفق بن احمد، مقتل الحسین، ج۲، ص٤١.    
۲۰. ابوالفرج اصفهانی، علی بن حسین، مقاتل الطالبیین، ص۱۱۹.    
۲۱. خوارزمی، موفق بن احمد، مقتل الحسین، ج۲، ص٤١.    
۲۲. ابن کثیر، اسماعیل، البدایة و النهایة، ج٨، ص٢٠٥.    
۲۳. دینوری، ابن قتیبه، الامامة و السیاسة، ج۲، ص۶.    
۲۴. تمیمی مغربی، قاضی نعمان، شرح الاخبار، ج۳، ص۱۹۸.    
۲۵. تمیمی مغربی، قاضی نعمان، شرح الاخبار، ج۳، ص۱۹۷.    
۲۶. ابن سعد، محمد، ترجمة الحسین و مقتله، ص۷۸.    
۲۷. ذهبی، شمس الدین، سیر اعلام النبلاء، ج۳، ص۳۰۳.    
۲۸. تمیمی مغربی، قاضی نعمان، شرح الاخبار، ج۳، ص۱۹۷.    
۲۹. ابن سعد، محمد، ترجمة الحسین و مقتله، ص۷۸.    
۳۰. تمیمی مغربی، قاضی نعمان، شرح الاخبار، ج۳، ص۱۹۷.    
۳۱. ذهبی، شمس الدین، سیر اعلام النبلاء، ج۳، ص۳۰۳.    
۳۲. بلاذری، احمد بن یحیی، انساب الاشراف، ج۳، ص۲۰۵.    
۳۳. طبری، محمد بن جریر، تاریخ الامم و الملوک، ج۵، ص٤٥٤.    
۳۴. ابن اثیر، عزالدین، الکامل فی التاریخ، ج۴، ص۸۰.    
۳۵. طبری، محمد بن جریر، تاریخ الامم و الملوک، ج۵، ص٤٢٣.    
۳۶. ابن عساکر، ابوالقاسم، تاریخ دمشق الکبیر، ج١٤، ص۲۲۳.    
۳۷. ابن عساکر، ابوالقاسم، ترجمه الامام الحسن، ج۲، ص۳۴۵.    
۳۸. ر. ک: ابـن سـعد، محمد، «ترجمـة الحـسین و مقتلـه»، فصلنامه تراثنـا، ش ۱۰، ص۱۸۷.
۳۹. ابن سعد، محمد، ترجمة الحسین و مقتله، ص۷۸.    
۴۰. ذهبی، شمس الدین، سیر اعلام النبلاء، ج۳، ص۳۰۳.    
۴۱. تمیمی مغربی، قاضی نعمان، شرح الاخبار، ج۳، ص۱۹۸-۱۹۹.    
۴۲. ابوالفرج اصفهانی، علی بن حسین، مقاتل الطالبیین، ص۱۱۹.    
۴۳. ابوالفرج اصفهانی، علی بن حسین، مقاتل الطالبیین، ص۱۱۹.    
۴۴. ابن سعد، محمد، ترجمة الحسین و مقتله، ص۷۸.    
۴۵. ابن کثیر، اسماعیل، البدایة والنهایة، ج۸ ص۲۱۰.    
۴۶. ابو‌مخنف کوفی، لوط بن یحیی، وقعه الطف، ص۲۵۹.    
۴۷. بلاذری، احمد بن یحیی، انساب الاشراف، ج۳، ص۲۰۶.    
۴۸. طبری، محمد بن جریر، تاریخ الرسل و الملوک، ج۵، ص۴۵۶.    
۴۹. خوارزمی، موفق بن احمد، مقتل الحسین (علیه‌السّلام)، ج۲، ص۴۴.    
۵۰. ابن‌نما حلی، جعفر بن ابی‌ابراهیم، مثیر الاحزان و منیر سبل الاشجان، ص۶۵.    
۵۱. سید ابن طاووس، علی بن موسی، اللهوف، ص۷۸-۷۹.    
۵۲. بحرانی، عبدالله، العوالم الامام الحسین (علیه‌السّلام)، ص۳۰۳.    
۵۳. ابوالفرج اصفهانی، علی بن حسین، مقاتل الطالبیین، ص۱۱۹.    
۵۴. تمیمی، مغربی شرح الاخبار، ج۳، ص۱۹۸.    
۵۵. عمری، علی بن محمد، المُجْدِی فی انساب الطالبیین، ص٢٠٠.    
۵۶. تمیمی مغربی، قاضی نعمان، شرح الاخبار، ج۳، ص۱۹۸.    
۵۷. رحمانی همدانی، احمد، فاطمة الزهراء بهجة قلب المصطفی (صلی‌الله‌علیه‌و‌اله‌وسلّم)، ص۶۳۶.    
۵۸. نقدی، جعفر، زینب کبری (سلام‌الله‌علیها)، ص١٧.    
۵۹. ابن سعد، محمد، ترجمة الحسین و مقتله، ص۷۸.    
۶۰. تمیمی مغربی، قاضی نعمان، شرح الاخبار، ج۳، ص۱۹۸.    
۶۱. مفید، محمد بن نعمان، الارشاد، ج۲، ص۲۵.    
۶۲. ابن سعد، محمد، ترجمة الحسین و مقتله، ص۷۸.    
۶۳. ابوالفرج اصفهانی، علی بن حسین، مقاتل الطالبیین، ص۱۱۹.    
۶۴. صدوق، محمد بن علی، الامالی، ص۲۳۰.    
۶۵. ابن سعد، محمد، ترجمة الحسین و مقتله، ص۷۸.    
۶۶. ابن سعد، محمد، ترجمة الحسین و مقتله، ص۷۸.    
۶۷. طبری، محمد بن جریر، تاریخ الامم و الملوک، ج۵، ص٤٥٧.    
۶۸. مفید، محمد بن نعمان، الارشاد، ج۲، ص۱۱۵.    
۶۹. ابن کثیر، اسماعیل، البدایة والنهایة، ج۸ ص۲۱۰.    



• پیشوایی، مهدی، مقتل جامع سیدالشهداء، ج۲، ص۴۹۶-۴۹۹.






جعبه ابزار