• خواندن
  • نمایش تاریخچه
  • ویرایش
 

شأن (مفردات‌نهج‌البلاغه)

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



برای مقالات مرتبط، شأن را ببینید.

شأن (به فتح شین) به معنای كار، حال و جريان بزرگ و نیز به معنى رگ اشک (منبع اشک چشم) یکی از مفردات نهج البلاغه است که حضرت علی (علیه‌السلام) در وصف حق تعالی و در رابطه با رحلت رسول خدا (صلّی‌اللّه‌علیه‌و‌آله)، از آن واژه استفاده نموده است.


۱ - مفهوم‌شناسی

[ویرایش]

شأن (به فتح شین) به معنای كار، حال و جريان بزرگ و نیز به معنى رگ اشک (منبع اشک چشم) آمده است.

۲ - کاربردها در معنای كار

[ویرایش]

حضرت از واژه شأن به معنای كار، حال و جريان بزرگ در وصف حق تعالى استفاده فرموده:
«لا يشغله شأن و لا يغيّره زمان و لا يحويه مكان و لا يصفه لسان؛ هيچ كارى او را مشغول و غافل نمى‌كند، هيچ زمانى او را تغيير نمى‌دهد، هيچ مكانى او را در خود نمى‌گنجاند، و هيچ زبانى وصف كامل او را نداند.»

۳ - کاربردها در معنای رگ اشک

[ویرایش]

واژه شأن به معنى «عرق الدمع» رگ اشک و نيز (منبع اشک چشم) در نهج البلاغه ذکر است آنجا که حضرت در رابطه با رحلت رسول خدا (صلّى‌اللّه‌عليه‌و‌آله) فرموده:
«و لو لا انكّ امرت بالصبر و نهيت عن الجزع لانفدنا عليك ماء الشئون و لكان الداء مما طلا اگر خودت امر به صبر و نهی از جزع نكرده بودى آب عروق چشمان را براى درد فراق تو تمام مى‌كرديم و دواى درد به طول مى‌انجاميد.» (منظور از «شئون» عروق و منابع اشك چشم است.)

۴ - تعداد کاربرد

[ویرایش]

شأن به معنای كار، حال و جريان بزرگ هفت مورد و به معنای رگ اشک یک مورد در كلام حضرت آمده است.

۵ - پانویس

[ویرایش]
 
۱. صبحی صالح، نهج البلاغه، ص۲۵۶، خطبه۱۷۸.    
۲. صبحی صالح، نهج البلاغه، ص۳۵۵، خطبه ۲۳۵،    


۶ - منبع

[ویرایش]

قرشی بنابی، علی‌اکبر، مفردات نهج البلاغه، برگرفته از مقاله «شأن»، ج۲، ص۵۷۲.    






جعبه ابزار